Wśród przedsiębiorców coraz większą popularność zyskują konsorcja, nie bez powodu

ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

@RY1@i02/2010/133/i02.2010.133.086.002a.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Tomasz Rysiak, ekspert w Kancelarii Prawniczej Magnusson

Praktyką konsorcjów jest to, że jeden przedsiębiorca zostaje ustanowiony jako tzw. lider konsorcjum, będący podmiotem reprezentującym członków konsorcjum wobec podmiotu zamawiającego, jak również wobec władz publicznych czy też innych osób trzecich. Dodatkowo, praktyką jest, że to lider konsorcjum jest podmiotem, który otrzymuje od zamawiającego wynagrodzenie za realizację projektu, wystawia faktury VAT dokumentujące realizację projektu oraz otrzymuje faktury VAT dokumentujące koszty nabycia przez konsorcjum towarów i usług w celu realizacji projektu. Pomimo faktu, że konsorcjum jest reprezentowane na zewnątrz przez lidera, konsorcjum nie staje się odrębnym podatnikiem, a poszczególni członkowie konsorcjum zachowują swoją odrębność zarówno pod względem korporacyjnym, jak i podatkowym, co oznacza, że wszelkie płatności otrzymywane lub też wykonywane przez lidera konsorcjum muszą zostać następnie odpowiednio rozliczone między członkami konsorcjum.

Jednocześnie przepisy ustawy o VAT nie zawierają żadnych specyficznych regulacji dotyczących wzajemnych rozliczeń stron konsorcjum, które ułatwiałyby funkcjonowanie konsorcjum w tym zakresie. W konsekwencji, istotnego znaczenia nabiera kwestia właściwego uregulowania rozliczeń stron w umowie konsorcjum zapewniającego optymalne przepływy finansowe, jak również kwestia stanowiska organów podatkowych wobec sposobu uregulowania wzajemnych rozliczeń członków konsorcjum. Należy wskazać, że w okresie ostatnich kilku miesięcy organy podatkowe wydały wiele interpretacji, których treść może pozwolić członkom konsorcjum na prawidłowe ustalenie przepływów pieniężnych w ramach umowy konsorcjum.

W szczególności, stanowisko w zakresie funkcjonowania konsorcjum na podstawie przepisów VAT zajął dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 4 czerwca 2010 r. (nr IPPP1-443-296/10-6/MP). W interpretacji tej dyrektor potwierdził prawidłowość stanowiska podatnika, zgodnie z którym u lidera konsorcjum obowiązek podatkowy w VAT powstaje z tytułu całości kwoty wynagrodzenia płatnego przez zamawiającego, a nie tylko w części wynagrodzenia faktycznie przypadającego na lidera konsorcjum. Dodatkowo, zgodnie z treścią interpretacji, analogiczna zasada odnosi się do faktur otrzymywanych przez lidera konsorcjum, dokumentujących nabycie towarów i usług w celu realizacji projektu, dla którego zostało utworzone konsorcjum. Oznacza to, że lider konsorcjum jest uprawniony do odliczenia pełnej kwoty VAT naliczonego zawartego w cenie nabycia towarów lub usług, niezależnie od wysokości faktycznego uczestniczenia lidera konsorcjum w kosztach ponoszonych przez konsorcjum. Jednocześnie, w takim przypadku, lider konsorcjum jest zobowiązany do wystawienia faktury VAT i obciążenia kosztem nabytej usługi lub towaru faktycznego odbiorcy świadczenia. Zgodnie z wskazaną interpretacją, dostawa towarów lub świadczenie usług przez poszczególnych członków konsorcjum w celu realizacji projektu powinno być dokumentowane fakturami wystawianymi na lidera konsorcjum.

Pomimo że umowa konsorcjum znacznie upraszcza rozliczenia między zamawiającym a członkami konsorcjum, to w przypadku rozliczeń między członkami konsorcjum niezbędne jest dokumentowanie fakturami VAT wszelkich przepływów finansowych, zarówno wynikających z poniesionych kosztów, jak również uzyskanych przychodów, co w praktyce oznacza znaczne obciążenie lidera konsorcjum obowiązkami administracyjnymi.

em