Obniżona stawka na ocieplanie budynków i termomodernizację

Od 1 stycznia 2011 r. wprowadzono stosowanie 8-proc. stawki podatku w odniesieniu do dostaw, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym - na podstawie art. 41 ust. 12 - 12b ustawy o VAT. Natomiast pozostałe roboty (usługi) przeprowadzane poza bryłą budynku objęte są podstawową 23-proc. stawką podatku.

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części z wyłączeniem lokali użytkowych oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych. Dodatkowy warunek z ustawy o VAT określa, że do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym nie zalicza się:

● budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 mkw.,

● lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 mkw.

Obiekty budownictwa mieszkaniowego to budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11 (m.in. budynki mieszkalne jednorodzinne - klasa 1110, budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe - klasa 1121 budynki o trzech i więcej mieszkaniach - klasa 1122, budynki zbiorowego zamieszkania - klasa 1130).

Obniżenie stawki w ramach budownictwa społecznego nie jest jedyną możliwością zastosowania 8-proc. stawki VAT, którą mogą wykorzystać usługodawcy zajmujący się ocieplaniem lub termomodernizacją obiektów mieszkaniowych. Na podstawie par. 7 ust. 2 rozporządzenia ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług stawkę VAT obniża się do 8 proc. dla:

1) robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;

2) robót konserwacyjnych dotyczących: obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych oraz lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12 - w zakresie, w jakim wymienione roboty nie są objęte tą stawką na podstawie pkt 1.

Przez roboty konserwacyjne rozumie się roboty mające na celu utrzymanie sprawności technicznej elementów budynku lub jego części inne niż remont.

Dodatkowo trzeba pamiętać o warunku, że w zakresie, w jakim roboty konserwacyjne nie dotyczą budownictwa społecznego, przewidziano możliwość zastosowania stawki obniżonej, pod warunkiem że wartość towarów bez podatku wchodzących w podstawę opodatkowania świadczenia robót konserwacyjnych nie przekroczy 50 proc. tej podstawy.

Ustawa o VAT oraz rozporządzenia wykonawcze nie definiują pojęć "budowa", "remont", "modernizacja", "termomodernizacja" oraz "przebudowa", dlatego w tym zakresie należy odwołać się do innych przepisów ustaw, np. prawa budowlanego, o wspieraniu termomodernizacji i remontów. Do przedsięwzięć termomodernizacyjnych zalicza się m.in.:

● ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania,

● ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła,

● wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła,

● całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji (skojarzonej gospodarki energetycznej).

Z regulacji zawartych w prawie budowlanym przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. Oznacza to, że naprawa urządzeń grzewczych lub ocieplanie w obiektach budowlanych zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym opodatkowane jest 8-proc. stawką. Podobnie roboty konserwacyjne dotyczące napraw urządzeń grzewczych lub termomodernizacji opodatkowane są obniżoną 8-proc. stawką podatku.

Organy podatkowe są zdania, że sama usługa montażu czy też instalacja poszczególnych towarów nie może być traktowana jako remont, modernizacja czy też termomodernizacja. Dopiero w połączeniu z zespołem innych czynności, w wyniku których podnosi się bądź też przywraca poprzedni stan techniczny czy wartość użytkową budynku lub lokalu, można traktować jako usługę remontu, modernizacji lub termomodernizacji, o których mowa w ustawie o VAT (np. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 kwietnia 2011 r., nr IPPP3/443-76/11-5/JK). W konsekwencji nie każde usługi nawet wykonywane w budynku mieszkalnym są kwalifikowane do obniżonej stawki VAT. W przypadku jednak usługi ocieplania budynków mieszkalnych, tj. objętych społecznym programem mieszkaniowym lub innych dotyczących robót konserwacyjnych, należy traktować kompleksowo (w zakres tak wykonanych robót może wchodzić nie tylko ocieplanie budynków, lecz także malowanie, wymiana parapetów i okien).

Trzeba też pamiętać, że organy podatkowe traktują usługi polegające na przeglądzie urządzeń grzewczych jako odrębne świadczenie od usług naprawy i konserwacji. Powołują się na argument, że usługi przeglądów nie zostały wymienione w przepisach ustawy o VAT ani w rozporządzeniu ministra finansów. Oznacza to, że usługi polegające na konserwacji i naprawie urządzeń grzewczych w lokalach i budynkach mieszkalnych oraz usługi związane z konserwacją np. kotłowni (mieszczących się w budynkach mieszkalnych) w spółdzielniach i wspólnotach mieszkaniowych, sklasyfikowane w dziale PKOB 11 oraz PKOB 12 z wyłączeniem lokali użytkowych, są opodatkowane obniżoną do 8 proc. stawką VAT. Natomiast przegląd urządzeń grzewczych podlega opodatkowaniu stawką podstawową, tj. 23 proc., gdyż przepisy nie ustanawiają dla tych czynności stawki preferencyjnej.

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity, tj. 300 mkw lub 150 mkw stawkę 8-proc. VAT stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.

Przedmioty prac termomodernizacyjnych

Przedmiotem prac termomodernizacyjnych mogą być:

● docieplenie ścian zewnętrznych i piwnicznych, stropodachu, ościeży,

● wykonanie kolorystyki budynku,

● wymiana stolarki okiennej piwnic oraz okien budynku bez zmian gabarytów,

● wymiana parapetów zewnętrznych,

● wymiana orynnowania i obróbek blacharskich,

● montaż opaski z kostki brukowej w celu docieplenia ścian piwnicy oraz cokołu budynku,

● wyposażenie budynków wielorodzinnych w instalacje i urządzenia wymagane dla oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych.

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 2 pkt 12, art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146a pkt 2, art. 41 ust. 12 - 12c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Par. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392).