Rozliczamy koszty zakupu paliwa do samochodów

Do końca 2010 r. istniała możliwość odliczenia kwoty VAT od paliwa, jeśli samochód posiadał homologację ciężarową, czyli spełniał wymogi przewidziane dla tzw. samochodu z kratką (m.in. posiadał stałą przegrodę oraz ładowność powyżej 500 kg). Sytuacja uległa zmianie od 1 stycznia 2011 r. Zgodnie z art. 4 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym - ustawa zmieniająca (Dz.U. nr 247, poz. 1652) w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 (czyli tzw. samochodów z kratką).

Zgodnie z interpretacją organów skarbowych (stosowne wyjaśnienia zostały zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Finansów) od 1 stycznia 2011 r. nie można odliczać podatku należnego od paliwa do samochodów osobowych, których ładowność przekracza 500 kg. Dotyczy to zarówno samochodów kupionych po nowelizacji ustawy o VAT, jak i nabytych przed 1 stycznia 2011 r.

Niestety nie. Problem pojawia się, gdy spojrzymy na definicję samochodu osobowego zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej. Niektórzy prawnicy wskazują, iż powyższy przepis nie ma zastosowania do samochodów kupionych przed 1 stycznia 2011 r. Wskazuje na to literalne brzmienie przepisu art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do 31 grudnia 2012 r., w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6 tys. zł. W związku z tym wykładnia literalna może wskazywać, iż nowe przepisy stosujemy wyłącznie do samochodów nabytych po 1 stycznia 2011 r.

Wielu praktyków odpowiada na to pytanie twierdząco. Jest jeszcze zbyt wcześnie, aby pojawiły się pierwsze orzeczenia. Nie można wykluczyć, że będą one korzystne dla podatników. Z drugiej strony, organy skarbowe stoją na stanowisku, że przepisy ustawy zmieniającej stosuje się także do samochodów kupionych przed 1 stycznia 2011 r. Podobnie uważają niektórzy przedstawiciele doktryny, którzy odwołują się do wykładni celowościowej i prowspólnotowej. Zgodnie z nią, przepisy zostały wprowadzone w celu ograniczenia możliwości odliczenia podatku naliczonego od danego typu samochodów, w związku z tym termin ich nabycia nie ma znaczenia.

Jeśli podatnik podatku dochodowego od osób prawnych wprowadził samochód do ewidencji środków trwałych, to może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu całość wydatków na paliwo, łącznie z kwotą VAT.

Jeśli podatnik na cele działalności gospodarczej wykorzystuje prywatny samochód osobowy, może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu koszty paliwa w części nieprzekraczającej kwoty wynikającej z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu dla celów podatnika oraz stawki za jeden kilometr przebiegu (art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Ponadto podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu (tzw. kilometrówka). W przypadku braku prowadzenia ewidencji, podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych na paliwo.

Analogiczne wymogi zawarte są w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jeśli nie zgodzimy się z profiskalną interpretacją, to do kosztów uzyskania przychodu powinniśmy zaliczać kwotę wydatków na paliwo pomniejszoną o VAT. W przeciwnym wypadku z jednej strony podatnik dokonywałby odliczeń VAT, a z drugiej zaliczyłby całość wydatków wraz z VAT do kosztów uzyskania przychodu.

@RY1@i02/2011/073/i02.2011.073.130.006a.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Piotr Świniarski, aplikant adwokacki w kancelarii K&L Gates Jamka

ROZMAWIAŁ STANISŁAW FURJAN