Usługi związane z estymacją kosztów bez VAT w Polsce

Do końca 2009 roku podatnik, który świadczył wyłącznie czynności związane z estymacją koszów produkcji, nie podlegał opodatkowaniu VAT w Polsce.

Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji drzwi i okien. W związku z tym świadczy usługi estymacji kosztów produkcji na rzecz podmiotów pozyskujących zamówienia od klientów oraz nabywających drzwi i okna. Kontrahenci są podatnikami nieposiadającymi siedziby, stałego miejsca zamieszkania ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski. Są to podatnicy mający siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium UE. Spółka wyjaśniła, że usługi estymacji wykonywane są przez pracowników wyspecjalizowanego działu (estymatorów). Ponadto za świadczone usługi spółka otrzymuje wynagrodzenie niezależnie od tego, czy transakcja sprzedaży okien i drzwi dojdzie do skutku, tj. czy potencjalny klient złoży zamówienie, oraz niezależnie od wynagrodzenia otrzymanego za zakup produktów strony. Jednak wynagrodzenie to nie jest zawarte w cenie sprzedawanych towarów. We wniosku o interpretację spółka stanęła na stanowisku, że usługi estymacji kosztów produkcji nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce.

Organ interpretacyjny nie zgodził się jednak z tym stanowiskiem i uznał, że w świetle obowiązującego do końca 2009 r. stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W przypadku kiedy w wyniku wykonania estymacji kosztów produkcji okien lub drzwi nabywca dokona zakupu tych towarów, należy uznać, że jest to czynność pomocnicza bezpośrednio związana z dostawą towarów będącą świadczeniem głównym, to czynność ta w ramach dokonanej sprzedaży towarów podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, tj. w miejscu, w którym rozpoczyna się wysyłka lub transport drzwi i okien.

Skarga, którą spółka wniosła sądu, okazała się jednak skuteczna. Uchylając interpretację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, że organ interpretacyjny popełnił błąd, bo odmiennie niż spółka przedstawił stan faktyczny. Przekraczając zakres stanu faktycznego, zawarł własną jego ocenę prawną, nie dysponując taką oceną wyrażoną przez skarżącą, gdyż takowej we wniosku nie przedstawiono.

Minister finansów może dokonać oceny stanowiska pytającego wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Nie może natomiast formułować stosownych ocen prawnych w stosunku do stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nieobjętego wnioskiem bądź nawet nim objętego, ale bez opatrzenia go oceną prawną wyrażoną przez osobę występującą z wnioskiem.

Jednocześnie sąd potwierdził prawidłowość stanowiska fiskusa i podatnika w zakresie świadczenie tylko czynności estymacji. W jego ocenie, kiedy strona świadczy wyłącznie czynności związane z estymacją koszów produkcji, to mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, które jako odrębna czynność - o ile są sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 74.20.32-00.00 - mieszczą się w katalogu usług, do których do 31 grudnia 2009 r. miała zastosowanie regulacja przenosząca miejsce świadczenia i opodatkowania na kraj nabywcy. Zatem do 31 grudnia 2009 r. świadczenie przez stronę usług estymacji kosztów nie podlegało opodatkowaniu VAT w Polsce. Jednak jak podkreślił sąd, dotyczy to jedynie tej część interpretacji, która odnosiła się do kwestii pozostałych, przekraczających stan faktyczny prezentowany przez stronę we wniosku.

Oprac. Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2011/020/i02.2011.020.086.003a.001.jpg@RY2@

Tomasz Siennicki doradca podatkowy, partner w Kancelarii Kolibski, Nikończyk, Dec &Partnerzy KNDP

WSA zajął się interesującą kwestią związaną zustalaniem miejsca opodatkowania w przypadku transakcji łańcuchowych. Sąd odmówił uznania za transakcję wewnątrzwspólnotową dostawy realizowanej na rzecz zagranicznego podatnika, na którego zlecenie towary były odbierane z terytorium Polski i dostarczane do końcowego odbiorcy w innych państwach WE. W konsekwencji za WDT uznał dostawę tego zagranicznego podatnika na rzecz finalnych odbiorców z innych państw członkowskich. W mojej ocenie stanowisko to nie wydaje się prawidłowe. W swoich orzeczeniach Trybunał Sprawiedliwości UE wyraźnie zaznacza, iż podobne zasady dotyczące ustalania miejsca świadczenia, jak zapisane w ustawie o VAT w art. 22 ust. 2 i 3 mają zastosowanie, gdy towar zostanie wydany drugiemu w kolejności nabywcy, który dokona jego transportu do finalnego nabywcy znajdującego się w innym państwie członkowskim. Moim zdaniem cały problem wynika prawdopodobnie z błędnego tłumaczenia podobnych przepisów ustawodawstwa innego państwa. W trakcie opracowywania ustawy o VAT skorzystano niewątpliwie z podobnych regulacji istniejących w innych państwach członkowskich.