Komentarze

W dzisiejszej części komentarza ustawy o VAT omawiamy bardzo istotne dla podatników VAT zasady rozliczania podatku naliczonego oraz regulacje dotyczące zwrotu bezpośredniego nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, które zawarte są w art. 86 - 88. Duża część komentarza poświęcona jest kwestii odliczania podatku naliczonego w przypadku nabycia bądź leasingu samochodów osobowych oraz przy nabyciu paliwa do napędu tych samochodów. Zaostrzenie zasad odliczenia podatku po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, w tym zamierzona przez ustawodawcę likwidacja uprzywilejowania tzw. samochodów z kratką, skutkowały licznymi sporami między administracją podatkową a podatnikami, które zostały rozstrzygnięte dopiero orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-414/07 Magoora. Wyrok ten stwierdzał, że tzw. wzór Lisaka i wszelkie inne ograniczenia odliczania VAT od paliwa pogarszające sytuację podatników w stosunku do stanu prawnego obowiązującego przed przystąpieniem Polski do UE naruszyły wyrażony w VI dyrektywie VAT zakaz ustanawiania nowych ograniczeń odliczalności tego podatku. Niewątpliwy błąd popełniony przy nowelizacji ustawy o VAT w związku z przystąpieniem Polski do UE został naprawiony dopiero 1 stycznia 2011 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o VAT w kształcie forsowanym przez Ministerstwo Finansów.

Szczegółowo omawiamy również przypadki, w których podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanych faktur (art. 88 ustawy o VAT). W tym zakresie bardzo istotne znaczenie mają zapadłe wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawach C-439/04 i C-440/04 Axel Kittel oraz C-80/11 i C-142/11 Mahageben i David, gdzie trybunał stanął na stanowisku, iż podatnika, który nieświadomie uczestniczył w transakcjach, których skutkiem było wyłudzenie VAT, nie można pozbawić prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez nierzetelnego kontrahenta, o ile organ podatkowy nie udowodni, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że wystawca faktury lub podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu popełnił przestępstwo.

Dodatkowo komentarz zawiera omówienie przepisów regulujących zasady stosowania ulgi na złe długi (art. 89a ustawy o VAT). Warto podkreślić, iż realizacja uprawnień podatników wynikających z tego przepisu wciąż napotyka trudności wynikające z dosyć restrykcyjnej interpretacji przepisów przez organy podatkowe, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik korzysta z ulgi w odniesieniu do wierzytelności wobec podmiotów ogłaszających upadłość lub będących w trakcie likwidacji.

W dalszej części komentarza omawiamy regulacje stwarzające największe problemy interpretacyjne podatnikom - zasady korekty podatku naliczonego. Rolą tych regulacji jest realizacja zasad neutralności i proporcjonalności podatku w sytuacjach, gdy podatnik prowadzi zarówno działalność opodatkowaną, jak i zwolnioną, jednocześnie wykorzystując posiadane aktywa do obu rodzajów tych działalności. Szczegółowe zasady korekty służą między innymi śledzeniu faktycznego wykorzystania środków trwałych przez podatnika dla różnych rodzajów działalności, która może ulec zmianie w toku użytkowania danego środka trwałego na przestrzeni lat i zapewnieniu takiego zakresu prawa do odliczenia, aby odzwierciedlał on podstawowe zasady korzystania przez podatnika z prawa do odliczenia VAT.

Ponadto komentarz zawiera omówienie zasad rejestracji na potrzeby podatku od towarów i usług, wskazując sytuacje, gdy podatnik może zrezygnować z rejestracji.

Podobnie jak poprzednie części komentarz omawia wybrane zagadnienia związane z tą tematyką.

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.07100010b.805.jpg@RY2@

Bartosz Bogdański doradca podatkowy, starszy menedżer

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.07100010b.806.jpg@RY2@

Joanna Pęczek-Czerwińska doradca podatkowy, starszy konsultant

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.07100010b.807.jpg@RY2@

Aleksandra Woś doradca podatkowy, starszy asystent

@RY1@i02/2012/185/i02.2012.185.07100010b.808.jpg@RY2@

Marek Przybylski aplikant radcowski, starszy asystent

Kancelaria MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy