VAT od inwestycji rozliczy także samorząd

Gmina jest podatnikiem VAT. Chce zrealizować na swoim terenie inwestycję i stara się o dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Przedsięwzięcie, polegające na wybudowaniu przyzagrodowych oczyszczalni ścieków oraz przekazaniu ich w nieodpłatne użytkowanie mieszkańcom gminy, będzie również współfinansowane przez właścicieli nieruchomości, na których zostaną wybudowane oczyszczalnie.

Gmina zamierza zrealizować to zadanie, gdyż pozwala ono na zastosowanie optymalnych rozwiązań wynikających z prowadzonej gospodarki wodno-ściekowej (nie planuje się w tych miejscowościach budowy zbiorczego systemu kanalizacyjnego). Czy wpłaty mieszkańców na budowę wspomnianych oczyszczalni podlegają opodatkowaniu VAT?

Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Kwestią podlegającą ocenie w omawianej sprawie jest ustalenie, czy wpłaty mieszkańców na przydomowe oczyszczalnie ścieków podlegają VAT.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny między dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek między świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest dana czynność, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz dokonującego dostawy lub świadczącego usługę.

Warto zauważyć, że wnoszone przez indywidualnych użytkowników wpłaty stanowią w istocie zapłatę za budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. W opisanym przypadku inwestycja realizowana jest tylko dla tych mieszkańców, którzy wniosą opłaty w określonej wysokości i wpłaty te nie są dobrowolne. Zatem wpłaty ponoszą wyłącznie osoby fizyczne, które następnie będą korzystać, jako uczestnicy inwestycji, z przydomowych oczyszczalni. W takim przypadku mamy więc do czynienia z sytuacją, w której między stronami zaistniała więź o charakterze zobowiązaniowym.

Oznacza to, że świadczenia, do wykonania których zobowiązała się gmina w ramach inwestycji, stanowić będą odpłatną dostawę towarów oraz odpłatne świadczenie usług, które - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) - stanowią czynności podlegające opodatkowaniu według stawek obowiązujących dla danego świadczenia.

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 16 lipca 2012 r. (nr IPTPP1/443-313/12-4/IG).

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/160/i02.2012.160.07100030h.802.jpg@RY2@

Tomasz Wagner, doradca podatkowy w Ernst & Young

Świadomość gmin co do konieczności opodatkowania w pewnych przypadkach swojej działalności, a w związku z tym również możliwości odzyskania VAT naliczonego, w ostatnim czasie rozwija się i stąd coraz więcej tego rodzaju interpretacji. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi słusznie wskazał na stosunek zobowiązaniowy, jaki w zaistniałym stanie faktycznym powstał między gminą a użytkownikami przydomowych oczyszczalni ścieków. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wzniesienie konstrukcji, o której mowa w interpretacji, a która ma na celu późniejsze świadczenie przez gminę usług opodatkowanych, nosi znamiona dostawy towarów, która częściowo - ale jednak - ma dla finalnego użytkownika charakter odpłatny. W konsekwencji trudno mówić o zwrocie na rzecz gminy kosztów, podczas gdy w świetle przepisów o VAT mamy do czynienia z czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT. Gmina nie została w tym przypadku przez organ pokrzywdzona - w odrębnej interpretacji (nr IPTPP1/443-313/12-5/IG) uzyskała bowiem potwierdzenie swojego prawa do odliczenia VAT naliczonego związanego z nabyciem w ramach realizacji projektu stosownych urządzeń. Dyrektor zachował się zatem w tym przypadku konsekwentnie.