Handel używanymi autami: spór o VAT rozstrzygnięty

Dealerzy nie mają prawa do stosowania procedury VAT marża przy dostawie samochodów używanych, nabytych wcześniej ze zwolnieniem z VAT od kontrahentów, którzy skorzystali z możliwości częściowego odliczenia VAT na wcześniejszym etapie obrotu - rozstrzygnął Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawie C-160/11.

Dealerzy samochodowi nabywają używane samochody osobowe zarówno od przedsiębiorców, którzy przy ich nabyciu nie mieli prawa do odliczenia VAT naliczonego, jak i od takich, którzy VAT częściowo odliczyli. W obu przypadkach pośrednicy otrzymują od kontrahentów faktury z adnotacją "zwolnione z VAT" i dalszą odsprzedaż takich samochodów opodatkowują najczęściej przy zastosowaniu procedury VAT marża.

Opodatkowanie marży jest korzystne dla pośredników - podatek jest płacony od różnicy między ceną sprzedaży a ceną zakupu. Opodatkowanie na zasadach ogólnych oznaczałoby dla nich naliczenie VAT od całego obrotu.

Wątpliwości nie ma, gdy używane samochody nabywane są ze zwolnieniem z VAT od podatników, którzy nie odliczyli VAT naliczonego przy ich nabyciu (art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT, t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Wówczas bowiem możliwość zastosowania procedury VAT marża dla pośredników dokonujących ich dalszej odsprzedaży wynika bezpośrednio z art. 120 ust. 10 pkt 2 ustawy o VAT. Przepis ten przewiduje bowiem wprost możliwość zastosowania procedury VAT marża do dostawy towarów zwolnionej z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Problem pojawia się, gdy pośrednicy kupują używane auta od kontrahentów, którzy w przeszłości przy ich zakupie mieli prawo do częściowego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 50 proc. lub 60 proc. kwoty podatku (nie więcej niż odpowiednio 5 albo 6 tys. zł). Transakcja taka jest również zwolniona z VAT. Należy jednak wskazać, że podstawą do zwolnienia z VAT nie jest wspomniany przepis ustawy o VAT (art. 43 ust. 1 pkt 2), tylko przepis rozporządzenia (obecnie § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. nr 73, poz. 392). Mimo to również w tym przypadku przy dalszej odsprzedaży tych aut dealerzy korzystają ze specjalnej procedury VAT marża.

Różna podstawa prawna zwolnienia z VAT w transakcjach nabycia używanych samochodów przez pośredników spowodowała spór w zakresie prawa do zastosowania procedury VAT marża w transakcjach ich odsprzedaży.

Polskie organy podatkowe stały na stanowisku, że dalszą odsprzedaż samochodu używanego nabytego od kontrahenta, który VAT częściowo odliczył, trzeba opodatkować według zasad ogólnych, a więc VAT naliczyć od całej wartości transakcji. Pośrednicy natomiast naliczali VAT tylko od marży.

Spór został w końcu rozstrzygnięty. Obecnie nie budzi już wątpliwości, że dealerzy nie mają prawa do stosowania procedury VAT marża przy dostawie samochodów używanych, nabytych wcześniej ze zwolnieniem z VAT od kontrahentów, którzy skorzystali z możliwości częściowego odliczenia VAT przy ich nabyciu.

Zatem w przypadku odsprzedaży samochodu osobowego nabytego ze zwolnieniem z VAT od podatnika, który odliczył częściowo VAT na poprzednim etapie obrotu, pośrednik będzie musiał opodatkować VAT cały obrót. Chcąc zachować ten sam poziom zysku, musiałby podnieść cenę sprzedaży auta średnio o kilka tysięcy złotych, a to przecież uczyniłoby taką ofertę zupełnie niekonkurencyjną w porównaniu z ofertami sprzedaży podobnych samochodów opodatkowanych VAT marża. Czy to oznacza, że dealerzy w ogóle przestaną kupować samochody od firm, które wcześniej skorzystały z prawa częściowego odliczenia VAT?

@RY1@i02/2012/156/i02.2012.156.07100020b.802.jpg@RY2@

Hanna Juzyszyn, doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Hanna Juzyszyn

doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna