Nie wszystkie prowadzone szkolenia podlegają opodatkowaniu

Jedna ze zmian wprowadzona nowelizacją ustawy o VAT od 1 stycznia 2011 r. dotyczyła usług w zakresie edukacji. Uchyliła ona załącznik nr 4 do ustawy, zawierający wykaz usług zwolnionych od podatku, który w poz. 7 wymieniał jako zwolnione usługi w zakresie edukacji (ex 80), i przeniosła uregulowania dotyczące tej tematyki do treści ustawy. Znaczące w tym przypadku okazało się dodanie do art. 43 ustawy pkt 26 - 29, regulujących zwolnienia od podatku działalności edukacyjnej.

Kto i kiedy skorzysta

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT zwalnia się usługi świadczone przez:

● jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania;

● uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym

- oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

System oświaty obejmuje placówki kształcenia ustawicznego i praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Nie jest przy tym konieczne, by usługa w zakresie kształcenia była jednocześnie usługą w zakresie wychowania. Na podstawie tego przepisu zwolnieniem od podatku mogą być objęte zarówno usługi w zakresie kształcenia, jak i usługi w zakresie wychowania. Zwolnienie ma jednak zastosowanie wyłącznie do usług kształcenia wymienionych w zaświadczeniu właściwego organu o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1430-1431/11, w którym sąd stwierdził, że jeśli firma ma status jednostki objętej systemem oświaty i świadczy usługi z zakresu kształcenia, to są one zwolnione z VAT. Nie ma wtedy znaczenia, kto jest ich odbiorcą).

Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT zwalnia się od tego podatku usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:

● prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub

● świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub

● finansowane w całości ze środków publicznych

- oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Dodatkowo przepis par. 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje, że zwalnia się od podatku usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70 proc. ze środków publicznych, oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Oznacza to, że aby usługi z zakresu organizacji szkoleń dla firm prywatnych i instytucji sektora publicznego świadczone przez podatnika były zwolnione od VAT, przede wszystkim muszą być uznane za usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego. Ponadto konieczne jest spełnienie dodatkowo jednego z trzech warunków:

1) muszą to być usługi prowadzone zgodnie z odrębnymi przepisami dotyczącymi uzupełniania wiedzy przez poszczególne podmioty,

2) szkolenia prowadzi podmiot posiadający akredytację i to tylko w odniesieniu do usług, które taką akredytacją są objęte, lub

3) szkolenia są w co najmniej 70 proc. sfinansowane ze środków publicznych.

Definicje

Pojęcie usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawiera rozporządzenie wykonawcze Rady UE nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L nr 288, str. 1). Zgodnie z jego przepisami za usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania należy uznać nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, tak samo jak nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Bez znaczenia jest przy tym czas trwania kursu.

Odrębne regulacje

Usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego mogą być zwolnione z VAT jeżeli są to usługi prowadzone zgodnie z odrębnymi przepisami dotyczącymi uzupełniania wiedzy przez poszczególne podmioty, np. na podstawie rozporządzenia ministra edukacji i nauki z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U. z 2006 r. nr 31, poz. 216 z późn. zm.). Mogą to być też przepisy branżowe, które wymagają od stosujących je podmiotów wiedzy specjalistycznej, np. szkolenia z metod oprysków roślin - rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 16 grudnia 2010 r. w sprawie szkoleń w zakresie ochrony roślin (Dz.U. nr 256, poz. 1721).

Zwolnione od podatku są usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty - wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją. Akredytacja taka stanowi potwierdzenie wysokiej jakości prowadzonego kształcenia.

Zgodnie z ustawą

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy o VAT, zwolnione z tego podatku są usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego (inne niż objęte systemem oświaty itp.), finansowane w całości ze środków publicznych (oraz świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane). Warunek finansowania usługi w całości ze środków publicznych łagodzi par. 13 ust. 1 pkt 20 przywołanego rozporządzenia ministra finansów. Z przepisu tego wynika bowiem, że zwolnione z VAT są usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane co najmniej w 70 proc. ze środków publicznych (oraz świadczenie usług i dostawa towarów ściśle z tymi usługami związane). [przykład]

PRZYKŁAD

Wpływ na cenę

Podatnik świadczy usługi e-learningowe. Na pokrycie kosztów otrzymał dotację ze środków publicznych w wysokości ok. 78 proc. wydatków. Dotacja nie wpływa na cenę świadczonych usług.

Ponieważ koszty tego szkolenia są w ponad 70 proc. finansowane ze środków publicznych, można przyjąć, że szkolenia organizowane przez podatnika są zwolnione z VAT.

Kursy prawa jazdy

Zgodnie z wydaną przez Ministerstwo Finansów informacją kursy prawa jazdy będą korzystały ze zwolnienia z VAT, oprócz kursów na kategorię A. Usługi szkolenia osób ubiegających się o prawo jazdy kat. C, D i E mieszczą się w ramach kształcenia zawodowego. Również szkolenia dotyczące kat. B spełniają ten warunek, gdyż posiadanie prawa jazdy w tej kategorii - według MF - jest wymagane przez większość pracodawców. Natomiast szkolenia w ramach kat. A nie stanowią kształcenia zawodowego i nie mogą korzystać ze zwolnienia.

Uzyskanie akredytacji

1) zapewnia bazę wyposażoną w środki dydaktyczne, w tym:

● pomieszczenia dydaktyczne zapewniają prawidłowy przebieg procesu kształcenia,

● w procesie kształcenia są wykorzystywane środki dydaktyczne umożliwiające prowadzenie zajęć zgodnie z założonymi celami programowymi, w szczególności z zastosowaniem techniki komputerowej i sieci teleinformatycznej,

● baza i wyposażenie dydaktyczne są systematycznie dostosowywane do potrzeb prowadzonego kształcenia,

● baza spełnia warunki bezpieczeństwa i higieny nauki i pracy;

2) zatrudnia wykwalifikowaną kadrę, w tym:

● kadra posiada kwalifikacje i doświadczenie zawodowe odpowiednie do prowadzonego kształcenia,

● praca kadry jest systematycznie oceniana,

● tworzone są warunki dla stałego doskonalenia zawodowego kadry;

3) opracowuje i udostępnia materiały metodyczno-dydaktyczne, w tym:

● programy nauczania dla prowadzonego kształcenia uwzględniają rozwiązania w zakresie nowych technik i technologii,

● dokonywana jest ewaluacja prowadzonego kształcenia, a jej wyniki są wykorzystywane do modyfikacji programów nauczania i organizacji kształcenia.

Akredytacja może obejmować całość lub część prowadzonego kształcenia.

Katarzyna Czajkowska-Matosiuk

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 43 ust. 1 pkt 26 - 29 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Par. 13 ust. 1 pkt 19 i 20 rozporządzenia ministra finansów z 14 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392).