Zwrot VAT na materiały budowlane: komu i za co przysługuje

1. Stosowanie przepisów przejściowych

Zwrot części VAT za materiały budowlane do końca 2013 r. przysługiwał na podstawie ustawy z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. nr 177, poz. 1468 ze zm.; dalej: ustawa o zwrocie). Została ona uchylona w związku z wdrożeniem przez rząd nowego programu wsparcia mieszkalnictwa Mieszkanie dla Młodych (MdM). Zagwarantowano jednak prawa nabyte do zwrotu według nieobowiązujących już reguł, a podstawą prawną jego otrzymania jest obecnie art. 32 ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz.U. poz. 1304 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 i 2 tego artykułu osoba fizyczna, która przed 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, ma prawo ubiegać się po 31 grudnia 2013 r. o zwrot części tych wydatków na dotychczasowych zasadach (czyli zgodnie z przepisami uchylonej ustawy o zwrocie).

Wniosek do urzędu skarbowego o zwrot części wydatków udokumentowanych fakturą wystawioną dla osoby fizycznej w okresie:

● od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2005 r. - składa się nie później niż do 31 grudnia 2014 r.;

● od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. - składa się nie później niż do 31 grudnia 2015 r.;

● od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. - składa się nie później niż do 31 grudnia 2016 r.;

● od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. - składa się nie później niż do 31 grudnia 2017 r.;

● od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. - składa się nie później niż do 31 grudnia 2018 r.

Data faktury i akt własności

Z powyższymi terminami wiąże się kilka wątpliwości.

Po pierwsze, co w sytuacji, gdy osoba fizyczna kupiła towary potrzebne do budowy lub remontu pod koniec 2013 roku, jednak o fakturę wystąpiła już w 2014 roku? Wyjaśnijmy, że zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) na żądanie kupującego podatnik VAT jest zobowiązany wystawić fakturę, w przypadku gdy żądanie to zostało zgłoszone w terminie trzech miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty. Wówczas faktura powinna zostać wystawiona:

●do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy towarów, wykonania usługi lub otrzymania zapłaty - jeżeli żądanie wystawienia faktury zostało zgłoszone do końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty,

●nie później niż 15. dnia od dnia zgłoszenia żądania wystawienia faktury - jeżeli żądanie to zostało zgłoszone po upływie miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Niestety zakupy materiałów budowlanych udokumentowane fakturą VAT wystawioną po 31 grudnia 2013 r. nie uprawniają do częściowego zwrotu wydatków, nawet jeśli zostały one faktycznie poniesione w zeszłym roku, co potwierdza paragon. Ministerstwo Finansów potwierdziło to w odpowiedzi na pytanie DGP. Tym samym na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi do zwrotu uprawniają wyłącznie wydatki poniesione od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2013 r., udokumentowane fakturą VAT wystawioną wyłącznie w tym okresie.

Po drugie, wątpliwości co do praw nabytych do zwrotu mogą mieć też osoby, które w 2013 roku podpisywały umowy przedwstępne kupna nieruchomości i nabywały materiały budowlane do ich wykończenia, natomiast akt notarialny uzyskały już w 2014 roku. W takim wypadku można wystąpić z wnioskiem o zwrot, co również wynika ze stanowiska MF w odpowiedzi na pytanie DGP. W przypadku inwestycji niewymagających pozwolenia na budowę - takich jak remont czy wykończenie mieszkania w stanie deweloperskim - prawo do zwrotu przysługuje pod warunkiem, że osoba fizyczna posiada tytuł prawny do lokalu. MF wyjaśniło, że za tytuł prawny uważa się m.in.: własność, umowę użyczenia, umowę najmu lub dzierżawy, inny stosunek zobowiązaniowy, z którego wynika prawo osoby fizycznej do korzystania z budynku (lokalu) mieszkalnego. Może to być np. protokół zdawczo-odbiorczy mieszkania, na podstawie którego osoba fizyczna dysponuje prawem zajmowania kupowanego lokalu nawet na długo przed zawarciem umowy przyrzeczonej w formie aktu notarialnego. Zdaniem MF nie ma więc przeszkód, aby mimo braku w 2013 roku aktu własności lokalu mieszkalnego osoba fizyczna, która kupiła materiały budowlane w 2013 roku, ubiegała się o zwrot części tych wydatków.

Od 1 stycznia 2014 r., równolegle ze zwrotem VAT na starych zasadach (w ramach praw nabytych), funkcjonuje zwrot na podstawie ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi. Przysługuje on wyłącznie osobom spełniającym ustawowe warunki objęcia programem Mieszkanie dla Młodych i obejmuje wydatki na zakup materiałów budowlanych do budowy (nadbudowy, przebudowy) systemem gospodarczym. Ustawa nie daje możliwości odzyskiwania wydatków remontowych. Zwrot dotyczy jedynie inwestycji (ograniczonych limitem powierzchni) realizowanych na podstawie pozwoleń na budowę wydanych po 1 stycznia 2014 r. i przysługuje jednorazowo.

WAŻNE

1 stycznia 2014 r. straciła moc ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Od tej daty prawo do ubiegania się o zwrot na zasadach określonych w uchylonych przepisach zostało przyznane wyłącznie z tytułu zakupów dokonanych i udokumentowanych fakturą wystawioną do 31 grudnia 2013 r. Wydatki poniesione po tym terminie nie uprawniają do zwrotu na dotychczasowych zasadach

Podsumowanie

Co decyduje o prawach nabytych do zwrotu VAT:

● poniesienie wydatku na zakup materiałów budowlanych w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2013 r.,

● posiadanie faktury dokumentującej zakup i wystawionej w tym okresie,

● złożenie w urzędzie skarbowym wniosku nie później niż w terminie określonym w art. 32 ust. 2 ustawy z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi.

2. Podanie męża i żony

Jeśli o zwrot części VAT za materiały budowlane występuje osoba, która jest lub była w związku małżeńskim, musi stosować szczególne zasady dotyczące określania kwoty zwrotu i wymogów formalnych wniosku. Istotne, że na potrzeby zwrotu VAT za małżonków uznaje się osoby fizyczne pozostające w związku małżeńskim, z wyłączeniem jednak tych, którzy są w sądownie orzeczonej separacji.

Wspólny zwrot

Fakt pozostawania w związku małżeńskim ma ten skutek, że przysługująca kwota zwrotu dotyczy łącznie męża i żony. Zasada ta ma bezwzględne zastosowanie, co oznacza, że nie stosuje się od niej żadnych wyjątków. W praktyce nie ma więc znaczenia, jaki ustrój majątkowy łączy małżonków (wspólność lub rozdzielność majątkowa), ani to, który z nich faktycznie ponosił wydatki na zakup materiałów budowlanych.

Osoba pozostająca w związku małżeńskim ustalając, ile może odzyskać, musi przestrzegać kilku zasad. Po pierwsze, jeśli zwrot otrzymała jeszcze przed ślubem, to gdy ubiega się o niego ponowie w trakcie trwania związku małżeńskiego, musi pomniejszyć należną kwotę o zwrot poprzednio otrzymany. Jeśli zaś w czasie trwania małżeństwa lub do momentu orzeczenia separacji dana osoba otrzymała należną kwotę, a następnie związek małżeński ustał lub sąd orzekł separację, to przysługujący później tej osobie kolejny zwrot pomniejsza się o:

●połowę poprzednio uzyskanego zwrotu "małżeńskiego" - jeśli składany był wspólny wniosek małżonków, lub

●cały otrzymany zwrot - jeśli składany był odrębny wniosek.

Sposoby składania wniosku

Na potrzeby ustawy o zwrocie małżonkowie traktowani są w sposób szczególny - jako jeden podmiot mogący ubiegać się o zwrot wydatków w ramach pojedynczego limitu zwrotu. Mogą więc składać wnioski albo oddzielnie, albo łącznie. We wniosku mogą domagać się zwrotu wydatków poniesionych przez któregokolwiek z nich. Faktury dokumentujące wydatki, których ma dotyczyć zwrot, mogą być wystawione zarówno na jednego, jak i na drugiego małżonka. Konsekwencją złożenia wspólnego wniosku jest to, że małżonkowie otrzymują wspólny zwrot.

Niezależnie od tego, czy wniosek składany jest wspólnie, czy osobno, wymagane jest podanie danych obojga małżonków oraz ich podpisy - nawet wówczas, gdy o zwrot występuje tylko mąż albo żona i tylko jedna osoba ponosiła wydatki na zakup materiałów budowlanych. Ustawodawca uznał bowiem, że w przypadku małżonków ubieganie się o zwrot części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wymaga ich zgodnego działania. Podpisy obojga małżonków to wymóg rangi ustawowej, od którego przepisy nie przewidują żadnych odstępstw. W praktyce bywa to niestety przeszkodą w uzyskaniu zwrotu przez osoby, które mimo formalnego pozostawania w związku małżeńskim nie mają możliwości uzyskania podpisu współmałżonka.

Jeżeli małżonkowie składają odrębne wnioski do różnych urzędów skarbowych, są jednocześnie obowiązani zawiadomić o złożeniu wniosku urząd skarbowy właściwy dla złożenia wniosku przez małżonka.

Faktura na własne nazwisko

W praktyce zwykle jest tak, że - dla uproszczenia - wszystkie faktury dokumentujące wydatki na wspólną inwestycję wystawiane są na jednego z małżonków. Czy w takiej sytuacji, po ustaniu małżeństwa, drugiemu małżonkowi przysługuje prawo do zwrotu połowy wartości poniesionych wspólnie wydatków? Okazuje się, że nie. Przekonała się o tym podatniczka, która wspólnie z mężem budowała dom (na podstawie pozwolenia wydanego na oboje małżonków). Razem kupowali materiały budowlane, ale faktury wystawiane były tylko na jej męża. Po rozwodzie zamierzała złożyć wniosek o zwrot VAT w odniesieniu do połowy poniesionych kosztów.

Przepisy wymagają odpowiedniego udokumentowania kosztów nabycia materiałów budowlanych - fakturą wystawioną dla osoby fizycznej. Niespełnienie tego wymogu pozbawia możliwości uzyskania zwrotu. Faktury powinny być wystawione na wnioskodawcę, tj. na osobę, która występuje o zwrot. Jedyny wyjątek dotyczy małżonków - kwota zwrotu należy się im łącznie, niezależnie od tego, które z nich faktycznie ponosiło koszty i na kogo były wystawiane faktury. Jednak już po ustaniu związku małżeńskiego zasada ta przestaje obowiązywać. Nie można więc domagać się zwrotu części poniesionych w trakcie trwania małżeństwa wydatków, wynikających z faktur wystawionych na byłego małżonka. Taki wnioskodawca nie może udokumentować wydatków wystawionymi na siebie fakturami.

W opisywanej sprawie podatniczka została potraktowana jak osoba niepozostająca w związku małżeńskim. Nie przysługiwało jej prawo do wystąpienia o zwrot części VAT w swojej indywidualnej sprawie, gdyż nie mogła dołączyć do wniosku faktur wystawionych na własne imię i nazwisko (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 29 stycznia 2013 r., nr IPTPB2/415-48/13-4/Akr).

Zakupy w rodzinie

W tym miejscu warto też zwrócić uwagę na sytuację, gdy na fakturach zakupowych widnieje imię i nazwisko osoby innej niż ta, która realizuje inwestycję. Tak było w przypadku podatnika budującego dom. Jego ojciec kupił materiały na pokrycie dachu, i to na niego wystawione zostały faktury. Zdaniem organu podatkowego w takiej sytuacji jedynie faktura korygująca mogłaby być podstawą do ubiegania się o zwrot części wydatków przez syna mającego pozwolenie na budowę. Takiego skutku nie odniesie nota korygująca, która nie może zmienić nabywcy towaru (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 27 grudnia 2012 r., nr IBPBII/2/415-1405/12/JG).

Co na to fiskus

●Wniosek osoby pozostającej w związku małżeńskim (gdy nie orzeczono sądownie separacji) bez danych dotyczących małżonka oraz jego podpisu należy uznać za niekompletny, niespełniający wymogów ustawowych.

z 14 października 2013 r., nr IBPBII/2/415-772/13/MM, dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r., nr IPPB2/415-174/13-4/AK.

Podsumowanie

Wniosek o zwrot VAT osoby pozostającej w związku małżeńskim:

● może być złożony indywidualnie lub wspólnie z małżonkiem,

● musi zawsze zawierać dane i podpis drugiego małżonka,

● jest podstawą do zwrotu kwoty, która dotyczy obojga małżonków.

3. Rodzaje inwestycji

Odzyskanie części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych możliwe jest w związku z inwestycją wymagającą lub niewymagającą pozwolenia na budowę. Przepisy precyzują, że chodzi tu o:

●budowę budynku mieszkalnego;

●nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudowę (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach;

●remont budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Wykaz robót zaliczanych do remontu zawiera załącznik do ustawy o zwrocie. Z kolei listę materiałów budowlanych objętych zwrotem określa obwieszczenie ministra infrastruktury z 3 września 2010 r. (Dz.Urz. MI nr 11, poz. 35). Są to towary, które do 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką VAT w wysokości 7 proc., a od 1 maja 2004 r. obłożone są 23-proc. VAT. Trzeba pamiętać, że zwrot części VAT nie przysługuje od zakupionych usług - wykonania np. instalacji, montażu, opłat za wykonanie prac remontowych, przyłączy.

Klasyfikacja towaru

W powołanym obwieszczeniu posłużono się symbolami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), co w praktyce może być mylące. Trzeba mieć bowiem świadomość, że jeśli dany towar jest objęty 23-proc. stawką VAT (tak jest w przypadku materiałów budowlanych), wystawca faktury nie ma obowiązku podawać na niej symbolu PKWiU. Zatem sprzedawcy z reguły go nie wskazują lub podają numer nieodpowiadający ściśle oferowanemu produktowi. Oceniając, czy dany zakup możemy ująć we wniosku o zwrot VAT, nie należy się więc zbytnio sugerować numerami PKWiU podawanymi w sklepie, natomiast należy patrzeć przede wszystkim na opis towaru w obwieszczeniu i porównać go z tym, co kupujemy. Przykładowo sklep oferuje towar o nazwie kamień elewacyjny. W rzeczywistości nie jest to kamień, tylko płytki o fakturze i kolorze kamienia. Kamień naturalny nie podlega odliczeniu, ale płytki już tak. Nawet organy podatkowe przyznają, że symbol PKWiU danego materiału tylko ułatwia jego identyfikację. Nie stanowi jednak jedynego wyznacznika, którym należy się kierować, dokonując kwalifikacji danego materiału pod kątem zwrotu części wydatków poniesionych przez podatnika na jego zakup (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 18 grudnia 2012 r., nr IBPBII/2/415-1300/12/HS).

Osoba ubiegająca się o zwrot nie ma oczywiście obowiązku podawania we wniosku prawidłowych symboli PKWiU. Musi jednak określić, czy dany towar jest objęty zwrotem (jeśli wątpliwości co do tego będzie miał urząd skarbowy, wezwie w celu ich wyjaśnienia), a to oznacza, że przed złożeniem wniosku trzeba właściwie zinterpretować i przyporządkować towar do odpowiedniego symbolu PKWiU. Nie zawsze jest to łatwe zadanie.

Obwieszczenie z 2010 roku posługuje się PKWiU z 2008 roku, ale o zwrot mogą się wciąż ubiegać się osoby, które mają faktury, w których materiały budowlane są opisane według PKWiU z 1997 roku (i skatalogowane zgodnie z tą klasyfikacją we wcześniejszym obwieszczeniu z 30 grudnia 2005 r., Dz.Urz. MTiB z 2006 r., nr 1, poz. 1, które obowiązywało do 31 grudnia 2010 r.). Może się zdarzyć, że dana osoba dysponuje fakturami, na których materiały budowlane są opisane według symboliki pochodzącej z PKWiU zarówno z 1997 roku, jak i z 2008 roku. Niezależnie jednak od tego, ustalając listę materiałów budowlanych, których zakup będzie uprawniał  do zwrotu, należy analizować ją na podstawie nowego wykazu z 2010 roku, odwołującego się do symboli PKWiU z 2008 roku, przy czym dla ułatwienia można oczywiście posiłkować się starą klasyfikacją.

Remont i budowa

Jeśli chodzi o remont, to zwrot VAT przysługuje z faktur potwierdzających kupno np. paneli podłogowych, armatury sanitarnej, płytek, okien czy drzwi, ale już nie farb, rozpuszczalników czy gniazdek elektrycznych. W przypadku budowy zwrot należy się m.in. od pokrycia dachu, jednak VAT z faktur za konstrukcję drewnianą dachu, opłotowanie czy zakup kostki brukowej nie podlega zwrotowi. Są jednak sytuacje szczególne. Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 17 grudnia 2012 r. (nr IBPBII/1/415-903/12/ASz) uznał, że wykonanie wjazdu (najazdu) do domu jednorodzinnego mieści się w zakresie robót remontowych objętych zwrotem, jeżeli stanowi on element integralny budynku i wjazd ten wykonany jest w celu udostępnienia i przystosowania budynku dla osoby niepełnosprawnej. Zwrot przysługuje więc w związku z zakupem kostki brukowej i innych akcesoriów do tego wykorzystanych (o ile mieszczą się w wykazie materiałów budowlanych objętych preferencją). W tej samej sprawie organ podatkowy zakwestionował już jednak zwrot VAT od wydatków na kostkę brukową wykorzystaną do położenia chodników wokół domu, wykonania obrzeży i podjazdu. Te elementy nie są bowiem budynkiem ani jego częścią i nie można ich zaliczyć do urządzeń technicznych, o których mowa w ustawie o zwrocie (chodzi tu o przyłącza, np. wodociągowe, kanalizacyjne, do sieci cieplnej, do linii elektrycznej, gazowej oraz urządzenia instalacyjne służące m.in. gromadzeniu i odprowadzaniu ścieków, związane z instalacjami sanitarnymi, elektrycznymi, odgromowymi, klimatyzacyjnymi i wentylacyjnymi, domofony czy alarmy). Bez chodników, obrzeży czy też podjazdów dom może istnieć i nie traci swojego mieszkalnego charakteru.

Co na to fiskus

●Jeżeli budynek letniskowy faktycznie będzie służył zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych, tj. będzie spełniał całoroczną funkcję mieszkalną (lokum, w którym koncentruje się życie rodzinne), to w związku z realizacja tej inwestycji mieszkaniowej przysługuje zwrot części VAT.

z 13 maja 2013 r., nr KaIBPBII/2/415-180/13/MMa

●Zakup węzła cieplnego nie figuruje w wykazie materiałów budowlanych. Jeśli zatem faktura dotyczy wyłącznie zakupu węzła cieplnego bez wskazania w niej pojedynczych materiałów budowlanych niezbędnych do wykonania tej inwestycji, to zwrot części poniesionych wydatków nie przysługuje. Dokumentacja techniczna nie jest elementem faktury.

z 16 listopada 2012 r., nr IBPBII/2/415-1111/12/JG

●Jeżeli osoba fizyczna poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych w związku z budową domu i wykonała część tej inwestycji polegającą na budowie związanych z budynkiem przyłączy przed datą uzyskania pozwolenia na budowę, ale w momencie realizacji inwestycji ma już pozwolenie na budowę, to ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych z tego tytułu.

z 20 listopada 2013 r., nr IBPBII/2/415-851/13/HS

Podsumowanie

Zwrot VAT w ramach praw nabytych przysługuje:

● zarówno w związku z budową, jak i remontem,

● gdy wykaz prac remontowych określony jest w załączniku do ustawy o zwrocie.

Ustalając, czy można odzyskać część VAT, należy posłużyć się wykazem materiałów budowlanych zawartym w obwieszczeniu ministra infrastruktury z 3 września 2010 r. (Dz. Urz. MI nr 11, poz. 35).

4. Po śmierci inwestora

Przepisy ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (stosowane obecnie na zasadzie praw nabytych) nie regulują kwestii związanych z następstwem prawnym spadkobierców osób fizycznych, które złożyły wniosek o zwrot takich wydatków bądź też były do tego uprawnione, ale wniosku złożyć nie zdążyły. Jednak zgodnie z art. 7 tej ustawy o zwrocie w sprawach w niej nieuregulowanych należy odpowiednio stosować przepisy ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). W konsekwencji następstwo prawne spadkobierców osób, które poniosły wydatki związane z budownictwem mieszkaniowym, należy oceniać zgodnie z art. 97-105 ordynacji podatkowej.

Pojęcie spadkobiercy na gruncie podatkowym rozumie się tak jak w prawie cywilnym. Spadkobiercą jest zatem osoba, która uzyskała sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo notarialne poświadczenie dziedziczenia (art. 1025 par. 2 kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 97 par. 1 ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przepis ten dotyczy także zwrotu dokonanego na podstawie ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. W praktyce oznacza to, że spadkobierca osoby, która poniosła wydatki, przejmuje także majątkowe prawa spadkodawcy. Nie można przy tym ograniczać uprawnienia spadkodawcy do otrzymania kwoty zwrotu w sytuacji, gdy stosowny wniosek został złożony przez spadkodawcę. Skoro bowiem sytuacja prawna spadkodawcy była w podanym zakresie jasno określona przez ustawodawcę, a złożenie wniosku o zwrot powodowało jedynie realizację istniejącego uprawnienia, to prawo uzyskania zwrotu przechodzi na spadkobiercę.

Wniosek spadkodawcy lub spadkobiercy

W przypadku gdy spadkodawca nabył prawo do otrzymania zwrotu VAT, a złożenie wniosku o zwrot było jedynie realizacją istniejącego uprawnienia, prawo uzyskania zwrotu przechodzi na spadkobiercę niezależnie od tego, czy wniosek został złożony przez spadkodawcę, czy też uczyni to dopiero spadkobierca. Sama czynność złożenia wniosku o dokonanie zwrotu części wydatków nie powoduje powstania prawa do zwrotu. Złożenie wniosku jest konieczne dla zidentyfikowania podmiotu domagającego się zwrotu i zweryfikowania, czy spełnia on ustawowe warunki do jego uzyskania. Oznacza to, że spadkobierca może otrzymać zwrot części wydatków poniesionych w związku z budownictwem mieszkaniowym po złożeniu wniosku VZM-1 i dołączeniu faktur potwierdzających poniesienie tych wydatków przez spadkodawcę.

Warto dodać, że jeżeli dana osoba jest jedynym spadkobiercą zmarłego, przysługuje jej prawo ubiegania się o zwrot VAT w pełni (w takim zakresie, w jakim przysługiwał spadkodawcy). Jeżeli natomiast spadkobierców jest więcej (co wynika z postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczenia dziedziczenia), to prawo do zwrotu przysługuje proporcjonalnie do wysokości udziału nabytego po spadkodawcy.

Co na to fiskus i sądy

●Nie może budzić wątpliwości, że prawo zwrotu części VAT na materiały budowlane jest prawem majątkowym, skoro dotyczy określonej kwoty pieniężnej.

z 5 lipca 2013 r., nr IPPB2/415-352/13-2/AK

●Złożenia wniosku o zwrot poniesionych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowych nie można uznać za prawo ściśle osobiste, niepodlegające dziedziczeniu. Prawo do zwrotu powstaje bowiem z mocy prawa w związku z poniesieniem określonych wydatków przez osoby fizyczne spełniające odpowiednie warunki. W przeciwieństwie np. do wniosku o przyznanie ulg podatkowych, których zastosowanie wobec konkretnej osoby wynika z oceny przez organ jej konkretnej sytuacji materialnej, majątkowej lub osobistej w kontekście jej interesu prawnego.

z 4 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1370/10

Podsumowanie

Zwrot VAT przysługuje spadkobiercy, ponieważ prawo to:

● ma charakter majątkowy,

● nie jest ściśle związane z osobą zmarłego,

● do jego przeniesienia dochodzi niezależnie od tego, czy spadkodawca taki wniosek złożył, czy też tego nie uczynił.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl