Korekta VAT nie zmienia wartości początkowej samochodu

Przedsiębiorca, który sprzeda samochód osobowy, przy którego zakupie korzystał z częściowego odliczenia VAT, może odzyskać większą część podatku. Taką możliwość dają przepisy ustawy o VAT obowiązujące od 1 kwietnia 2014 r. Załóżmy, że podatnik kupił samochód 10 kwietnia 2014 r. za 86,1 tys. zł (w tym 23 proc. VAT, czyli 16,1 tys. zł) i odliczył od niego 50 proc. podatku (8050 zł). Następnie sprzedał go w listopadzie br. za 50 tys. zł. Z tego tytułu będzie musiał doliczyć 23 proc. VAT, czyli 11,5 tys. zł. Przedsiębiorca będzie mógł skorygować podatek w deklaracji za okres, w którym sprzedał samochód, w kwocie proporcjonalnej do pozostałego okresu korekty. Pełny okres korekty wynosi 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym podatnik kupił auto. W naszym przykładzie będą to 53 miesiące. Sprzedając auto w listopadzie 2014 r., powiększy kwotę podatku naliczonego o 7111 zł (tj. 8050 zł x 53/60). Czy korekta taka wpływa na wartość początkową samochodu ujętą w księgach rachunkowych?

W omawianym przykładzie w momencie zakupu przedsiębiorca wprowadza samochód do ewidencji środków trwałych dla celów podatkowych w wartości 69 050 zł, co jest równe wartości netto zwiększonej o nieodliczoną wartość VAT (8050 zł). Analogicznie jest dla celów ewidencji w księgach rachunkowych. Zgodnie bowiem z art. 28 ust 8. ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.) cena nabycia, tj. wartość, po której ujmuje się w księgach auto, obejmuje ogół kosztów poniesionych w czasie przyjęcia do używania, w tym również m.in. niepodlegający odliczeniu VAT.

Zdarzenie powodujące korektę VAT przy zmianie przeznaczenia samochodu, po jego przyjęciu do używania nie stanowi korekty wartości początkowej.

Dotyczy to również zasad podatkowych. Przepisy w ustawach o podatkach dochodowych wprowadzone równolegle z nowelizacją VAT przewidują, że taka dodatnia korekta VAT będzie ujmowana bezpośrednio w przychodach. Wynika to z brzmienia art. 14 ust. 2 pkt 7f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) i odpowiednio art. 12 ust. 1 pkt 4g ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.). Zgodnie z nimi, przychodem podatkowym jest kwota VAT w części w jakiej dokonano korekty zwiększającej VAT odliczony.

W takim razie jak ująć w księgach taką korektę na korzyść podatnika?

W takiej sytuacji należy wyksięgować wartość środka trwałego z ewidencji, tj. wyksięgować jego wartość początkową oraz dotychczasowe umorzenie, a wartość netto ująć w pozostałe koszty operacyjne (np. strona Wn konta 050 - Umorzenie środków trwałych - dotychczasowe umorzenie, strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne - wartość nieumorzona, strona Ma konta 010 - Środki trwałe - wartość początkowa).

Uzyskany przychód ze sprzedaży samochodu oraz VAT (z tytułu korekty) należy ująć w pozostałe przychody operacyjne.

Powyższe wynika z art. 3 ust. 1 pkt. 32 ustawy o rachunkowości (definicji pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych), oraz tego, że powyższe nie stanowi korekty wartości początkowej środka trwałego (nie stanowi korekty błędu, lecz dotyczy zdarzenia bieżącego okresu).

A w przypadku odwrotnym, przykładowo gdy początkowo przedsiębiorca odlicza 100 proc. VAT - bo jest w stanie udowodnić, że wykorzystuje auto wyłącznie do celów działalności gospodarczej, a potem zmienia przeznaczenie na wykorzystanie mieszane (do działalności i do celów prywatnych) - to jak ująć taką korektę?

Aby to wyjaśnić, załóżmy, że spółka nabyła samochód 10 kwietnia bieżącego roku za 86,1 tys. zł (w tym 23 proc. VAT) z przeznaczeniem wyłącznie do wykorzystania do działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. Spółka odliczyła od niego 100 proc. VAT - czyli 16,1 tys. zł., ujęła więc w księgach rachunkowych w środkach trwałych wartość 70 tys. zł.

W listopadzie spółka decyduje o zmianie wykorzystania samochodu i używania go również do celów prywatnych.

Patrząc na znowelizowane przepisy o VAT, należy skorygować podatek naliczony.

Pozostały okres korekty to 53 miesiące, a więc wartość VAT do skorygowania wyniesie 16,1 tys. x 53/60 x 50 proc., czyli 7111 zł, i o tę wartość spółka powinna pomniejszyć wartość VAT naliczonego w deklaracji VAT składanej za listopad.

Powyższe zdarzenie gospodarcze nie będzie wpływało na bilansową wartość początkową środka trwałego oraz na amortyzację.

Zdarzenie powodujące korektę VAT przy zmianie przeznaczenia samochodu, po jego przyjęciu do używania nie stanowi korekty wartości początkowej w ujęciu rachunkowym. Nie jest to ani korekta błędu, ani modernizacja środka trwałego, ani inny tytuł umożliwiający odniesienie go na wartość początkową środka trwałego.

Więc jak ją zaksięgować?

Jako wynik okresu - na koncie pozostałych kosztów operacyjnych.

Warto również wspomnieć, że dokonanie takiej korekty dla celów VAT wpłynie na podatek dochodowy, bowiem kwota korekty zmniejszającej VAT naliczony może zostać odniesiona bezpośrednio w koszty podatkowe. Stanowią o tym art. 16 ust. 1 pkt 46c ustawy o CIT i analogiczny przepis art. 23 ust. 1 pkt 43c ustawy o PIT.

@RY1@i02/2014/100/i02.2014.100.00800020b.803.jpg@RY2@

Aleksandra Motławska biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt

@RY1@i02/2014/100/i02.2014.100.00800020b.804.jpg@RY2@

Ewelina Nowakowska doradca podatkowy, partner w HLB M2 Audyt

Rozmawiała Agnieszka Pokojska