Jest metoda na łatwiejsze rozliczenie

Polska firma P uczestniczy w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej rozliczanej na zasadach uproszczonych. W transakcji tej udział biorą również firmy z Czech Cz oraz ze Słowacji S. Jakie warunki należy spełnić, aby móc rozliczyć taką transakcję w formule uproszczonej? Jakie obowiązki ewidencyjno -sprawozdawcze ciążą na podatniku VAT w zależności od tego, którym w kolejności jest on uczestnikiem takiej transakcji?

Celem wprowadzenia uproszczonej procedury rozliczania wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej jest ułatwienie rozliczania VAT (uniknięcie nakładania na unijnych uczestników transakcji trójstronnych dodatkowych powinności podatkowych) w sytuacji, gdy trzech podatników z trzech różnych państw członkowskich Wspólnoty bierze udział w dostawie towarów, które są dostarczane bezpośrednio od pierwszego do ostatniego kontrahenta.

Według dyrektywy

Na gruncie prawa wspólnotowego szczególna procedura dotycząca opodatkowania podatkiem od wartości dodanej określona została w art. 141 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11grudnia 2006 r., s. 1 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem każde państwo członkowskie podejmuje szczególne środki po to, by VAT nie był pobierany od WNT dokonywanego na jego terytorium w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

a) nabycia towarów dokonuje podatnik, który nie ma siedziby w danym państwie członkowskim, ale który został zidentyfikowany do celów VAT w innym państwie członkowskim,

b) nabycie towarów jest dokonywane do celów ich późniejszej dostawy przez podatnika, o którym mowa w lit. a), na terytorium tego samego państwa członkowskiego,

c) towary nabyte w ten sposób przez podatnika, o którym mowa w lit. a), są bezpośrednio wysyłane lub transportowane z państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym został on zidentyfikowany do celów VAT, do osoby, na rzecz której ma on dokonać późniejszej dostawy,

d) osoba, na rzecz której dokonywana jest późniejsza dostawa, jest innym podatnikiem lub osobą prawną niebędącą podatnikiem zidentyfikowaną do celów VAT w tym samym państwie członkowskim,

e) osoba, na rzecz której dokonywana jest późniejsza dostawa, została uznana za osobę zobowiązaną do zapłaty VAT należnego z tytułu dostawy dokonanej przez podatnika, który nie ma siedziby w państwie członkowskim, w którym podatek jest należny.

Przepisy unijne w zakresie uproszczonych zasad rozliczania wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych znajdują odzwierciedlenie w art. 135-138 ustawy o VAT.

Warunki do spełnienia

Prawo do zastosowania procedury uproszczonej, polegającej na tym, że ostatni w kolejności podatnik VAT rozlicza VAT z tytułu dokonania na jego rzecz dostawy towarów przez drugiego w kolejności podatnika VAT, uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących przesłanek (art. 135 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT):

●dostawa na rzecz ostatniego w kolejności podatnika VAT była bezpośrednio poprzedzona WNT u drugiego w kolejności podatnika VAT,

●drugi w kolejności podatnik VAT dokonujący dostawy na rzecz ostatniego w kolejności podatnika VAT nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego, w którym kończy się transport lub wysyłka,

●drugi w kolejności podatnik VAT stosuje wobec pierwszego i ostatniego w kolejności podatnika VAT ten sam numer identyfikacyjny na potrzeby VAT, który został mu przyznany przez państwo członkowskie inne niż to, w którym zaczyna się lub kończy transport lub wysyłka,

●ostatni w kolejności podatnik VAT stosuje numer identyfikacyjny na potrzeby VAT państwa członkowskiego, w którym kończy się transport lub wysyłka,

●ostatni w kolejności podatnik VAT został wskazany przez drugiego w kolejności podatnika VAT jako zobowiązany do rozliczenia VAT od dostawy towarów realizowanej w ramach procedury uproszczonej.

Procedura uproszczona ma zastosowanie również wówczas, gdy ostatni w kolejności podmiot jest osobą prawną, która nie jest podatnikiem VAT lub podatnikiem podatku od wartości dodanej, a która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotych w państwie członkowskim, w którym znajduje się towar w momencie zakończenia transportu lub wysyłki. W przypadku procedury uproszczonej uznaje się, że WNT zostało opodatkowane u drugiego w kolejności podatnika VAT (art. 135 ust. 2 ustawy o VAT).

Tak więc przy stosowaniu procedur uproszczonych obowiązek zapłaty podatku z tytułu dostawy krajowej między przedsiębiorstwem P a przedsiębiorstwem S spoczywa na końcowym odbiorcy towarów (podmiocie S), ponieważ na jego terytorium towary znajdują się w momencie zakończenia wysyłki (Słowacja). Uznaje się zarazem, że doszło do opodatkowania WNT przez drugiego w kolejności podatnika (przedsiębiorstwo P), zarówno na terytorium państwa członkowskiego, na którym towar znajduje się w momencie zakończenia wysyłki (Słowacja), jak i państwa, które wydało numer identyfikacyjny (Polska). Zatem mimo że w transakcję zaangażowani są trzej kontrahenci, obowiązki rejestracyjne z tytułu VAT ograniczają się do drugiego w kolejności przedsiębiorstwa (podmiot P), zaś podatek rozlicza ostatni przedsiębiorca (podmiot S). On też powinien legitymować się numerem identyfikacyjnym państwa członkowskiego, w którym kończy się wysyłka (a więc Słowacji). Zostaje on w fakturze wskazany przez dostawcę (przedsiębiorstwo P) jako zobowiązany do rozliczenia podatku od wartości dodanej od dostawy opodatkowanej według zasad uproszczonych.

Zastosowanie procedur uproszczonych rodzi określone obowiązki ewidencyjno-sprawozdawcze w zależności od tego, którym w kolejności uczestnikiem transakcji jest dany podmiot.

Pierwszy...

Podatnik VAT (przedsiębiorstwo P) będący pierwszym w kolejności uczestnikiem transakcji [rys. 1] rozliczanej zgodnie z procedurą uproszczoną wykazuje WDT w deklaracji podatkowej VAT-7 oraz informacji podsumowującej. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy VAT muszą - co do zasady - składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu. Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale. Podatnicy VAT inni niż podatnicy rozliczający się metodą kasową (mali podatnicy), mogą również składać deklaracje podatkowe za okresy kwartalne po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa. Podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu dokonuje zawiadomienia w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczął wykonywanie tych czynności. Podatnicy mogą ponownie składać deklaracje podatkowe za okresy miesięczne, nie wcześniej jednak niż po upływie 4 kwartałów, za które składali deklaracje kwartalne, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia złożenia deklaracji podatkowej za pierwszy miesięczny okres rozliczeniowy, jednak nie później niż z dniem upływu terminu złożenia tej deklaracji (art. 99 ust. 2-3 ustawy o VAT).

Z kolei w myśl art. 100 ust. 3 ustawy o VAT informacje podsumowujące składa się zasadniczo za okresy miesięczne, w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji wewnątrzwspólnotowych. Informacje podsumowujące mogą być składane za okresy kwartalne w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania transakcji wewnątrzwspólnotowych, w przypadku gdy dotyczą one (art. 100 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o VAT):

●WDT, jeżeli całkowita wartość tych transakcji, bez podatku od wartości dodanej, nie przekracza w danym kwartale i w żadnym z czterech poprzednich kwartałów kwoty 250 tys. zł,

●WNT, jeżeli całkowita wartość tych transakcji, bez podatku, nie przekracza w danym kwartale 50 tys. zł.

Podmiot P wystawia fakturę VAT na rzecz drugiego w kolejności podatnika (przedsiębiorstwo Cz), stwierdzającą fakt dokonania sprzedaży. Kontrahent P będący zarejestrowanym podatnikiem VAT UE opodatkowuje dostawę stawką 0 proc. Towar wydaje bezpośrednio trzeciemu podatnikowi (przedsiębiorstwu S), dokonując wysyłki towarów samodzielnie lub zlecając jej wykonanie innemu podmiotowi.

...drugi i...

Podatnik VAT, będący drugim w kolejności podatnikiem w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej, rozliczanej według zasad uproszczonych [rys. 2] wykazuje w swojej deklaracji podatkowej dane o WNT od przedsiębiorstwa Cz. Nie ujmuje zaś dostawy na rzecz ostatniego podatnika (przedsiębiorstwa S). Informacja podsumowująca powinna zawierać dane o WNT od pierwszego (podmiot Cz) i WDT na rzecz ostatniego w kolejności podatnika (podmiot S), z zaznaczeniem, że są to transakcje trójstronne.

Przedsiębiorstwo P wystawia na rzecz kontrahenta S fakturę VAT, zawierającą oprócz ustawowych danych, wymienionych w art. 106e ustawy o VAT następujące informacje (art. 136 ust. 1 ustawy o VAT):

●adnotację VAT: Faktura WE uproszczona na mocy art. 135-138 ustawy o VAT lub VAT: Faktura WE uproszczona na mocy artykułu 141 dyrektywy 2006/112/WE,

●stwierdzenie, że podatek z tytułu dostawy zostanie rozliczony przez ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej (przedsiębiorstwo S),

●numer identyfikacji podatkowej poprzedzony kodem państwa PL, stosowany wobec pierwszego (przedsiębiorstwo Cz) i ostatniego w kolejności podatnika podatku od wartości dodanej (przedsiębiorstwo S),

●numer identyfikacyjny stosowany na potrzeby podatku od wartości dodanej ostatniego w kolejności podatnika (przedsiębiorstwo S).

...trzeci uczestnik

Trzeci biorący udział w transakcji podatnik VAT [rys. 3] rozlicza podatek z tytułu WNT w formie samoobliczenia. W deklaracji VAT-7 oraz informacji podsumowującej wykazuje on dane o WNT.

WAŻNE

Podatnicy mogą ponownie składać deklaracje miesięczne nie wcześniej niż po upływie 4 kwartałów, za które składali deklaracje kwartalne

@RY1@i02/2014/042/i02.2014.042.071001100.805.jpg@RY2@

Zasady uproszczone, gdy przedsiębiorstwo P jest pierwszym w kolejności podtnikiem

Marek Barowicz

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).