JPK także dla samozatrudnionych

Biznes określany jako mikro to bardzo szeroka kategoria. Mieszczą się w niej całkiem spore przedsiębiorstwa (patrz ramka), ale i osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające żadnych pracowników, czyli samozatrudnieni.

Nie wszyscy samozatrudnieni muszą poddać się kontroli za pomocą JPK. Obowiązek ten dotyczy czynnych płatników VAT. Zwolnieni z tego obowiązku są ci, którzy korzystają z podmiotowego (w 2017 r. dla firm o obrotach nieprzekraczających 200 tys. zł w skali roku) lub przedmiotowego (np. usługi dentystyczne, ubezpieczeniowe, nauczanie i wiele innych) zwolnienia z tego podatku. To podstawowe kryterium. Od nowego roku nie będzie miało już znaczenia, czy ktoś prowadzi księgowość elektroniczną, czy papierową (ci ostatni na razie są zwolnieni z wysyłania JPK). Od 1 stycznia 2018 r. wszyscy, nawet najmniejsi vatowcy, muszą księgować elektronicznie. Papierową księgowość mogą prowadzić tylko ci, którzy VAT nie płacą.

Czemu służy JPK

Comiesięczne raportowanie sprzedaży i zakupów za pomocą jednolitego pliku kontrolnego pozwoli na zautomatyzowane kontrolowanie danych podatkowych przez systemy komputerowe urzędów skarbowych. Uporządkowanie danych według jednolitych struktur znacznie przyspieszy ustalanie nieprawidłowości, ale też potwierdzi od ręki prawidłowość rozliczeń. To może być ważna informacja dla jednoosobowego przedsiębiorcy, który nie zawsze nadąża za zmieniającymi się przepisami. Struktury JPK mają ułatwić przeprowadzanie wewnętrznych audytów i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w rachunkach. Jednym słowem mają uniemożliwić prowadzenie księgowości niefrasobliwej. Jeśli pliki kontrolne będą się zgadzać ze sobą i z deklaracjami podatkowymi, kontrola podatkowa do samozatrudnionego może nie zajrzeć nigdy.

Od 1 stycznia wszyscy, nawet najdrobniejsi płatnicy VAT, muszą składać JPK_VAT. Jednolite pliki kontrolne dotyczące innych elementów księgowości mikroprzedsiębiorcy będą musieli wysyłać dopiero od 1 lipca 2018 r., i to tylko na wezwanie administracji skarbowej.

Uwaga! Wysłanie JPK_VAT nie zwalnia od terminowego wysyłania deklaracji VAT-7 (VAT-7K).

Warto mieć dobry program

Jednolity plik kontrolny mikroprzedsiębiorcy wysyłają nie bezpośrednio do urzędu skarbowego, a do Ministerstwa Finansów. Dopiero stąd dane przekazywane są urzędom skarbowym. JPK wysyła się wyłącznie elektronicznie, ale nie zwykłą pocztą e-mail, tylko za pomocą specjalnego oprogramowania. Można je pobrać ze strony Ministerstwa Finansów, ale wtedy trzeba z własnego programu księgowego przenosić dane do systemu. Warto więc zainwestować w taki program księgowy, który został zintegrowany z platformą udostępnioną przez ministerstwo. Wówczas JPK utworzy się automatycznie - razem z wysyłką to raptem kilka kliknięć. Odpowiedzią na poprawnie przesłany plik jest UPO, czyli urzędowe poświadczenie odbioru. Warto je zachować, a nawet wydrukować.

Oczywiście uwagi te dotyczą tylko tych samozatrudnionych, którzy samodzielnie borykają się z fiskusem. Kto korzysta z biur rachunkowych może, w ramach opłaty, zdać się na ich profesjonalizm.

Jeśli ktoś nie prześle

- W pierwszej kolejności zamierzamy się skupić na edukacji, nie zaś na karaniu, które jest ostatecznością - uspokaja Grzegorz Łacheta z Ministerstwa Finansów. - Jednak JPK_VAT ma charakter informacji podatkowej, dlatego niezłożenie go w terminie może spowodować sankcje karno skarbowe. Przy czym każda taka sytuacja musi być rozpatrywana indywidualnie i nie ma tu automatyzmu, który w każdym przypadku nakazywałby wymierzenie kary. Niemniej w najbliższym czasie rozpoczniemy akcję informującą o korzyściach wynikających z przekazania JPK, a także o terminach, w jakich należy przesyłać plik do organu skarbowego.

Generalnie jednak niezłożenie informacji podatkowej, zależnie od okoliczności, może być potraktowane jako wykroczenie lub przestępstwo. Co wyznacza granicę? Po pierwsze wartość uszczuplenia należności podatkowej - jeżeli przekracza ona 10 tys. zł, jest to przestępstwo. Dodatkowo pod uwagę bierze się pobudki działania sprawcy, stopień szkodliwości społecznej oraz sposób dokonania czynu. - Jeśli komuś zdarzy się przesłać JPK_VAT po terminie, może, równocześnie z przekazaniem takiego pliku, złożyć w urzędzie skarbowym czynny żal. Wówczas nie musi obawiać się ukarania w postępowaniu karno skarbowym - podpowiada Grzegorz Łacheta.

Ważne informacje

Mikroprzedsiębiorca to taki przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat:

● zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników, oraz

● jego roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekroczył równowartości 2 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły tej kwoty.

Pewien niepokój mogą odczuwać przedsiębiorcy rozliczający do tej pory VAT kwartalnie. Jest ich coraz mniej, bo od 1 stycznia bieżącego roku kwartalnie z tej daniny mogą się rozliczać jedynie przedsiębiorcy zakwalifikowani do małych podatników w rozumieniu ustawy o VAT, czyli o obrocie rocznym do 1,2 mln euro, którzy dodatkowo na początku roku działali już ponad 12 miesięcy. Nadal mogą oni składać deklarację VAT raz na trzy miesiące, ale plik kontrolny JPK_VAT muszą wysyłać co miesiąc. Przy czym JPK_VAT za każdy miesiąc powinien odzwierciedlać transakcje tylko z tego miesiąca. Dopiero sumy trzech JPK_VAT z całego kwartału powinny odpowiadać kwotom wykazanym w deklaracji kwartalnej VAT-7K.

Anna Ochremiak

anna.ochremiak@infor.pl

Podstawa prawna

● Art. 109 ust. 3, ust. 8a, art. 113 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221).

● Art. 82 par. 1b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201).