Jaki kurs stosować przy kredycie walutowym

doradca podatkowy, Axon Tax Sp. z o.o.

W przypadku hipoteki zabezpieczającej wierzytelności wynikające z umowy kredytu, a dokładnie kredytu, którego wartość zarówno kwoty głównej, jak i odsetek jest waloryzowana kursem waluty obcej, powstaje pytanie, czy mamy do czynienia z hipoteką zabezpieczającą wierzytelności o nieustalonej wartości z uwagi na zmienność wartości wierzytelności zabezpieczonej hipoteką (na skutek wahań kursu walutowego). Kwestię tę rozstrzygnął WSA w Warszawie w wyroku z 23 lutego 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 1498/09), wskazując, iż taka hipoteka zabezpiecza wierzytelność istniejącą, ustaloną w chwili jej ustanawiania. WSA w Warszawie stwierdził, iż w rozważanym przypadku hipotekę zwykłą wyrażono w "oznaczonej sumie pieniężnej", w rozumieniu art. 68 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, choć nie wyrażono jej w pieniądzu polskim, lecz we frankach szwajcarskich. Natomiast dla celów ustalenia wartości tejże wierzytelności w złotych, niezbędnej dla określenia podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zdaniem WSA w Warszawie, w 2008 roku (w którym dokonano ustanowienia hipoteki) należało dokonać przeliczenia tej kwoty przy zastosowaniu kursu walutowego z dnia powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym nieprawidłowe jest odwoływanie się do kursu walutowego, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym czy w ustawie o rachunkowości, skoro wierzytelność, w tym także zabezpieczona hipoteką, jest pojęciem cywilnoprawnym. W takim przypadku, jeśli wierzytelność tę określono w innej walucie niż pieniądz polski, należy odwołać się do zasady walutowości obowiązującej w prawie cywilnym, tj. art. 358 ustawy - Kodeks cywilny. Jednocześnie sąd zauważył, że od 24 stycznia 2009 r. przepis art. 358 ustawy - Kodeks cywilny uległ zmianie i stanowi wprost, iż wartość waluty obcej określa się wg kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowią inaczej. Zatem ten kurs stosować należy dla celów przeliczenia wartości wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wyrażonej w walucie obcej na złote.

opracowała Ewa Ciechanowska

Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450 z późn. zm.).