Jaki jest podatek przy ustanawianiu hipoteki

doradca podatkowy, konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Ustanowienie hipoteki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia hipoteki powstaje w momencie złożenie oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanawiającej hipotekę. W praktyce, zgodnie z przepisami prawa bankowego, w celu zaciągnięcia kredytu zabezpieczonego hipoteką właściciel nieruchomości jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki na rzecz banku. Czynność ta będzie zatem powodować powstanie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zobowiązana do zapłaty podatku jest osoba składająca oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, czyli kredytobiorca. Wysokość podatku jest uzależniona od rodzaju hipoteki. Jeśli jest to hipoteka dotycząca zabezpieczenia wierzytelności istniejącej, o określonej wysokości, podatek wynosi 0,1 proc. od kwoty zabezpieczanej wierzytelności. W przypadku hipoteki, która dotyczy wierzytelności o nieustalonej wysokości, podatek wyniesie 19 zł.

Jeśli hipoteka została ustanowiona w formie aktu notarialnego, zobowiązany do pobrania i odprowadzenia podatku jest notariusz. Warto jednak zwrócić uwagę, iż przy ustanowieniu hipoteki na rzecz banku forma aktu notarialnego nie jest wymagana, w związku z czym podatnik sam powinien obliczyć i wpłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Podatnik jest w tym przypadku zobowiązany złożyć bez wezwania deklarację PCC-3 oraz obliczyć i zapłacić podatek w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego, tj. od dnia złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.

oprac. Ewa Ciechanowska

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych z 9 września 2000 r. (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).