Jak będzie opodatkowany PCC sprzęt kupiony na aukcji

Co jeśli program był używany? Czy to będzie miało wpływ na ocenę faktycznej wartości programu przez urząd? Czy w takim przypadku cena 1200 zł będzie do zaakceptowania przez urząd? O odpowiedzi poprosiliśmy Izbę Skarbową w Warszawie oraz Justynę Nowakowską, konsultanta w Accreo Taxand

W sprawie wartości rynkowej rzeczy nabytej na podstawie umowy sprzedaży mają zastosowanie poniższe przepisy ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm., dalej ustawy o PCC).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży, wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Z art. 6 ust. 2 ustawy o PCC wynika natomiast, że wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Kolejny przepis znajdujący zastosowanie to art. 6 ust. 3 ustawy o PCC. Stanowi on, że jeżeli podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada według oceny organu podatkowego wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli jednak podatnik pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, to zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o PCC organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.

@RY1@i02/2011/001/i02.2011.001.086.015a.001.jpg@RY2@

Justyna Nowakowska, konsultant w Accreo Taxand

Wartość rynkową w rozumieniu ustawy o PCC określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem różnych czynników, takich jak miejsce położenia, stan i stopień zużycia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 ustawy o PCC wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Powołana definicja nie rozwiewa wskazanych powyżej wątpliwości, gdyż nie uwzględnia ona specyfiki transakcji przeprowadzanych na aukcjach internetowych, które, należy podkreślić, z dnia na dzień zyskują coraz większą popularność.

Jak pokazuje jednak praktyka, argumenty te nie przekonują organów podatkowych. Ich zdaniem o wysokości wartości rynkowej przedmiotu transakcji nie decyduje forma czy miejsce zakupu. To, że dostęp do aukcji internetowej ma nieograniczona liczba internautów oraz że wylicytowana cena stanowi najwyższą złożoną ofertę (co jest istotnym argumentem przemawiającym za uznaniem jej za wartość rynkową), pozostaje w ocenie organów bez znaczenia dla celów ustalenia podstawy opodatkowania PCC. Szacując podstawę opodatkowania dla celów rozliczeń w PCC, organy podatkowe opierają się zazwyczaj na cenach sklepowych, co często nie odzwierciedla wiarygodnie wartości przedmiotu. Zatem cena nabycia rzeczy na aukcji internetowej nie może być automatycznie utożsamiana z wartością rynkową stanowiącą podstawę opodatkowania PCC.

Konsekwentnie zadeklarowanie podstawy opodatkowania w wysokości odbiegającej od wartości produktu wiąże się z ryzykiem jej zakwestionowania przez organ podatkowy. Wówczas organ może wezwać podatnika do jej doszacowania, podając przy tym wartość przedmiotu transakcji według własnej, wstępnej oceny. W przypadku braku odpowiedzi na wezwanie organ określi ją w oparciu o opinię biegłego. Dodatkowo jeśli określona w ten sposób wartość różni się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podatnika, podatnik będzie musiał się liczyć z pokryciem sporządzenia wyceny przez biegłego. Zasada ta wynika wprost z art. 6 ust. 4 ustawy o PCC. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podatnik pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 proc. od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.

Nie należy jednak zapominać, że opinia biegłego jest dowodem w sprawie, który podatnik ma prawo podważyć w postępowaniu podatkowym, wskazując inne dowody. Na przykład nie ma przeszkód, aby również podatnik powołał biegłego, który sporządzi opinię na temat wartości rynkowej przedmiotu transakcji. Takie działanie wydaje się jednak zasadne w przypadku przedmiotów transakcji o dużej wartości.

W tym kontekście, mając na uwadze wskazane niejasności dotyczące kwestii określania wartości rynkowej przedmiotów nabywanych za pośrednictwem serwisów aukcyjnych, należy stwierdzić, że każda transakcja powinna podlegać indywidualnej ocenie. Takiej indywidualnej ocenie będzie też podlegała transakcja opisana przez czytelnika. W szczególności przy określaniu podstawy opodatkowania PCC uwzględniać należy okoliczności uzasadniające obniżenie wartości przedmiotu transakcji, zwłaszcza jego stan i stopień zużycia. Dotyczy to przede wszystkim przedmiotów używanych. Zakup używanego towaru za pośrednictwem serwisu aukcyjnego niewątpliwie jest okolicznością uzasadniającą stosowne obniżenie jego wartości dla celów opodatkowania PCC (a więc np. cena 1200 zł za towar używany może być uznana za rynkową, jeśli za towar nowy trzeba zapłacić w sklepie 1800 zł). W takim przypadku ryzyko oszacowania wartości przedmiotu transakcji w wysokości wyższej od podanej przez podatnika jest znacznie niższe niż w przypadku nabycia towaru nieużywanego.

Art. 6 ust. 1 - 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Oprac. Łukasz Zalewski