Jak nie płacić akcyzy za prąd wyprodukowany na własne potrzeby

Czy próba generatora podlega opodatkowaniu

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.815.jpg@RY2@

Opodatkowaniu podlega zużycie energii elektrycznej. Jednak przepisy nie precyzują, co dokładnie należy rozumieć pod pojęciem "zużycia". Organy podatkowe stoją na stanowisku, że uruchomienie generatorów na próbę, kiedy energia elektryczna jest faktycznie wytwarzana, jednak w efekcie nie dochodzi do zasilenia nią żadnych urządzeń, nie stanowi czynności opodatkowanej akcyzą (tj. zużycia w rozumieniu przepisów akcyzowych). Potwierdził to dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 30 kwietnia 2012 r. (nr IPPP3/443-139/12-3/JK). Interpretacja ma istotne znaczenie zwłaszcza dla podmiotów, które z różnych względów powinny utrzymywać w gotowości urządzenia do awaryjnego wytwarzania niezbędnej do pracy energii.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626). Par. 9 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.).

Czy za prąd zawsze trzeba płacić akcyzę

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.816.jpg@RY2@

Energia elektryczna jest wyrobem akcyzowym i podlega opodatkowaniu akcyzą. Stawka podatku wynosi w tym przypadku 20 zł za megawatogodzinę (MWh). Podatek musi zapłacić każdy, kto zużyje energię. Nie ma znaczenia, czy podatnik kupił energię od elektrowni, czy sam ją wyprodukował. Jednak resort finansów zdecydował się od tych rygorystycznych reguł wprowadzić wyjątki. Akcyzy nie musi płacić podatnik, który na własne potrzeby produkuje prąd z generatora, którego moc nie przekracza 1 MW. Jednak należy pamiętać, że taki prąd wytwarzany przez urządzenie o niskiej mocy nie może być dostarczany do instalacji połączonych i współpracujących ze sobą, służących do przesyłania energii elektrycznej. W dodatku ze zwolnienia można skorzystać tylko wtedy, gdy od wyrobów energetycznych wykorzystywanych do produkcji prądu została zapłacona akcyza w należnej wysokości. Powyżej przedstawione warunki powinny zostać spełnione łącznie. Niespełnienie któregokolwiek z nich spowoduje utratę uprawnienia do korzystania ze zwolnienia akcyzowego.

Podstawa prawna

Par. 9 rozporządzenia ministra Finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.). Art. 9 ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626).

Czy bez ewidencji trzeba płacić podatek

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.817.jpg@RY2@

Podatnicy, którzy zużywają prąd na własne potrzeby, muszą prowadzić ewidencje, które powinny być przechowywana do celów kontroli przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone. Jednak jeżeli tego nie robią, celnicy nie mogą odmówić im prawa do korzystania ze zwolnienia z podatku akcyzowego. Jednak podatnik, który nie prowadzi wymaganych przepisami prawa ewidencji, popełnia wykroczenie skarbowe. Celnicy mogą więc ukrać go mandatem skarbowym.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626).

Par. 9 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.).

Czy każde urządzenie korzysta ze zwolnienia

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.818.jpg@RY2@

Osoba wytwarzająca energię elektryczną może nie płacić podatku akcyzowego pod warunkiem, że moc posiadanych przez nią generatorów nie przekracza 1MW. Podatnik, który chce korzystać ze zwolnienia, powinien zsumowywać moc wszystkich posiadanych przez siebie urządzeń. Akcyzy nie zapłaci tylko wtedy, gdy łączna moc wszystkich generatorów nie przekroczy 1 MW. Jak utrzymują organy podatkowe, istotne jest nie tylko to, z ilu urządzeń podatnik wytwarza prąd w czasie awarii, ale również to, z ilu urządzeń taki prąd może potencjalnie wytworzyć. W praktyce oznacza to, że nawet jeżeli podatnik używa tylko dwóch generatorów, których łączna moc jest nie większa niż 1 MW, to i tak nie będzie mógł korzystać ze zwolnienia, jeżeli w firmie zainstalowane będzie trzecie urządzenie. Nie pomoże też tłumaczenie, że dodatkowe generatory służą na wypadek, gdyby wykorzystywane urządzenia się zepsuły. Takie stanowisko fiskusa zostało potwierdzone w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 kwietnia 2012 r. sygn. IPPP3/443-139/12-2/JK.

Podstawa prawna

Par. 9 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.).

Czy trzeba prowadzić ewidencję

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.819.jpg@RY2@

Podatnik zużywający zwolnioną od akcyzy wyprodukowaną przez siebie energię elektryczną jest obowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku akcyzowego oraz do prowadzenia ewidencji energii elektrycznej (rejestr określający zużycie produktów do wytwarzania energii i ilość wyprodukowanego prądu - na podstawie liczników). Takie zgłoszenie rejestracyjne należy złożyć, jeszcze zanim zacznie się zużywać prąd wytworzony z generatora. Zgłoszenie składa się do właściwego naczelnika urzędu celnego. Powinno ono zawierać w szczególności imię i nazwisko osoby, do której generator należy, i adres zamieszkania. W przypadku firm należy podać nazwę, adres siedziby oraz określenie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelnik urzędu celnego, bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zgłoszenia rejestracyjnego pisemnie potwierdzi jego przyjęcie. Część organów podatkowych wymaga również, żeby takie zgłoszenie składane było przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Podstawa prawna

Art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626).

Czy prąd może być wytworzony z OZE

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.820.jpg@RY2@

Dawniej organy podatkowe stały na stanowisku, że ze zwolnienia dla generatorów o małej mocy mogą korzystać ci podatnicy, którzy do produkcji energii zużywają wyłącznie wyroby akcyzowe, np. olej napędowy. Z tego powodu w swoich interpretacjach indywidualnych dyrektorzy izb skarbowych tłumaczyli podatnikom, którzy w domach lub firmach zamontowali instalacje produkujące prąd z odnawialnych źródeł energii (OZE), że nie mogą oni korzystać ze zwolnienia z podatku akcyzowego. Jednak w ostatnim czasie resort finansów zmienił zdanie. Obecnie ze zwolnienia mogą korzystać także ci podatnicy, którzy z małych instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii (takie jak wiatr, słońce czy biogaz) produkują energię elektryczną i zużywają ją na własne potrzeby (interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach sygn. IBPP3/443-936/10/DG).

Podstawa prawna

Par. 9 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.).

Czy celnicy mogą zakwestionować zwolnienie

@RY1@i02/2012/231/i02.2012.231.183001500.821.jpg@RY2@

Energia wytworzona na własne potrzeby korzysta ze zwolnienia z akcyzy tylko wtedy, gdy do jej produkcji zużyto wyroby, od których zapłacono podatek we właściwej wysokości. Celnicy podczas kontroli mogą zobowiązać podatnika, który produkuje energię z generatora, aby przedstawił dowód zakupu produktów, które zużywa. Nie oznacza to, że podatnik posiadający generator musi mieć dokument potwierdzający zapłatę akcyzy. Może on okazać celnikom faktury za zakup paliwa. Celnicy mają obowiązek przeprowadzenia postępowania, którego celem będzie ustalenie, kto i kiedy podatek akcyzowy powinien zapłacić. Podatnik kupujący olej od nielegalnie działającego przedsiębiorcy nie będzie posiadał niezbędnych dokumentów. W efekcie, jeżeli nie będzie w stanie udowodnić, że akcyza zastała zapłacona, celnicy odmówią mu prawa do zastosowania zwolnienia dla wytworzonej energii elektrycznej. Dodatkowo mogą też zobowiązać podatnika do zapłaty akcyzy za zużyty olej.

Podstawa prawna

Par. 9 rozporządzenia ministra finansów w sprawie zwolnień od akcyzy z 23 sierpnia 2010 r. (Dz.U. nr 159, poz. 1070 z późn. zm.). Art. 32 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 r. nr 168, poz. 1323 z późn. zm.).

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl