W jaki sposób kupić olej opałowy, by nie mieć kłopotów z fiskusem

Czy podatnik musi przedstawić dowód osobisty

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.813.jpg@RY2@

Stawka podatku akcyzowego na olej przeznaczony do celów opałowych wynosi 232 zł za 1000 litrów. Jednak dystrybutor, by móc sprzedawać oleje po obniżonej stawce, musi odebrać od kupującego oświadczenie, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych. Sprzedawca jest obowiązany sprawdzić, czy dane podane w oświadczeniu są prawdziwe. W tym celu może poprosić kupującego o okazanie mu dokumentu, aby potwierdzić jego tożsamość. Jeżeli kupujący nie ma przy sobie dokumentu lub odmawia jego okazania, dystrybutor wyrobów akcyzowych może sprzedać olej, ale musi go opodatkować, stosując wyższą stawkę w wysokości 1822 zł/1000 litrów. Jednak jeżeli chce, może też odmówić sprzedaży. Do transakcji nie dojdzie również w przypadku, gdy dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne, nieczytelne lub nie zgadzają się z danymi wynikającymi z dokumentu. Umowę uważa się za niezawartą również wtedy, gdy nabywca zażyczy sobie, by wyroby dostarczono pod inny adres niż ten, który wskazał w oświadczeniu. W dodatku należy pamiętać o tym, że oświadczenie powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę transakcję.

Podstawa prawna

Art. 89 ust. 9 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).

Czy wystarczy podać w oświadczeniu skrócony podpis

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.814.jpg@RY2@

Za czytelny podpis składającego oświadczenie organy celne uznają napisany znak graficzny określonej osoby, wskazujący tę osobę, a więc przedstawiający nie tylko jej charakter pisma, ale i dane, które ją indywidualizują. Należy do nich m.in. imię i nazwisko, przy czym funkcję indywidualizującą pełni przede wszystkim nazwisko. Cechą podpisu jest własnoręczność. Cecha ta pełni funkcję identyfikacyjną, gdyż tylko własnoręczny podpis, który zawiera w sobie osobiste cechy charakteru pisma podpisującego, pozwala na stwierdzenie za pomocą graficznej ekspertyzy pisma, że jest on autentyczny. Istotne jest to, by napisany znak ręczny stwarzał w stosunku do osób trzecich pewność, że podpisujący chciał podpisać się pełnym swoim nazwiskiem oraz że uczynił to w formie, jakiej przy podpisywaniu dokumentów stale używa. Takiej pewności nie stwarza skrót podpisu czyli parafa. Celnicy nie uznają też oświadczeń podbitych pieczątką, gdy nie ma podpisu.

Podstawa prawna

Art. 89 ust. 6 pkt 5 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).

Czy trzeba potwierdzać ilość nabytego wyrobu

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.815.jpg@RY2@

Organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Wezwany jest obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Jeżeli właściwym miejscowo do rozpatrzenia sprawy jest organ podatkowy, mający siedzibę na obszarze innego województwa, osoba obowiązana do osobistego stawienia się może zastrzec, że chce stawić się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy. Jeżeli nie złoży takiego zastrzeżenia, organ podatkowy prowadzący postępowanie zwróci się do organu właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania lub pobytu o wezwanie jej w celu złożenia wyjaśnień lub zeznań albo dokonania innych czynności.

Warto dokładnie przeanalizować otrzymane wezwanie. Powinno ono zawierać: nazwę i adres organu podatkowego, imię i nazwisko osoby wzywanej oraz określenie, w jakiej sprawie i w jakim charakterze oraz w jakim celu osoba ta zostaje wezwana. W dodatku w wezwaniu powinny znaleźć się informacje dotyczące tego, czy osoba wezwana powinna stawić się osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie. Organ określi także termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce zgłoszenia się osoby wzywanej lub jej pełnomocnika oraz pouczy o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania.

W wezwaniu powinna również być informacja o prawie odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie i o związanej z tym możliwości niestawienia się.

Osoba, która mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawi się osobiście bez uzasadnionej przyczyny lub bezzasadnie odmówi złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, może zostać ukarana karą porządkową do 2700 zł. Karę porządkową organ nałoży w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Podstawa prawna

Art. 155 - 160, art. 262 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.).

Czy celnicy mogą kontrolować nabywców

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.816.jpg@RY2@

Organy podatkowe prowadząc kontrole, analizują pobierane przez sprzedawców oświadczenia przede wszystkim pod względem formalnym, tj. spełnienia wymogów określonych w przepisach prawa. Jeżeli celnicy odkryją, że sprzedawca dopuścił się nieprawidłowości, to w drodze decyzji nałożą na sprzedawcę obowiązek zapłaty sankcyjnej stawki podatku w wysokości 1822 zł/1000 litrów.

Ponadto w czasie kontroli oświadczeń celnicy i inspektorzy kontroli skarbowej przeprowadzają identyfikację osób je składających, a także konfrontują (w ramach czynności sprawdzających, przesłuchań, oględzin) dane z oświadczeń z rzeczywistym wykorzystaniem oleju opałowego. Celnicy mogą zatem udać się pod adres podany w oświadczeniu po to by sprawdzić, czy znajdują się tam urządzenia grzewcze. Jeżeli podczas kontroli odkryją, że dana osoba zmienia przeznaczenie oleju opałowego, w szczególności używa go jako oleju napędowego, przez co naraziła podatek akcyzowy na uszczuplenie, ukarzą taką osobę mandatem skarbowym. Natomiast w przypadkach kiedy zmiana przeznaczenia oleju spowodowała uszczuplenie podatku w wysokości przekraczającej 7500 zł, celnicy ukarzą podatnika karą grzywny.

Podstawa prawna

Art. 89 ust. 4 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).

Art. 73a par. 1 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

Czy w złożonym oświadczeniu podać adres kupującego

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.817.jpg@RY2@

Każda osoba fizyczna nabywająca olej do celów prywatnych musi w oświadczeniu podać imię i nazwisko, numer dowodu osobistego lub nazwę i numer innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, swój numer PESEL lub innej pełnoletniej osoby zameldowanej pod tym samym adresem. W dodatku kupujący w oświadczeniu musi podać adres zameldowania nabywcy oraz adres zamieszkania, jeżeli jest inny od adresu zameldowania. W oświadczeniu muszą znaleźć się także informacje dotyczące urządzeń grzewczych. Podanie ich liczby, typu i rodzaju jest bardzo ważne.

Jeżeli natomiast sprzedawca dostarczy wyroby pod wskazany przez klienta adres, ale zaobserwuje, że znajdują się tam inne urządzenia grzewcze, niż zadeklarował kupujący, nie może on pozostawić tam swoich towarów. W oświadczaniu należy też podać adres, gdzie znajdują się te urządzenia. Miejsce, w którym znajdują się urządzenia grzewcze, nie musi być tożsame z miejscem, gdzie mieszka kupujący. Oznacza to, że kupujący nabywając olej opałowy dla matki, w oświadczeniu poda swoje dane. Sprzedawca dostarczy olej na miejsce, tam, gdzie znajduje się podany w oświadczeniu adres urządzeń grzewczych. Należy pamiętać również o tym, że w oświadczeniu trzeba podać, ile i jakiego rodzaju wyroby się nabyło. Oświadczenie powinno być też opatrzone datą i miejscem sporządzenia. Kupujący musi je podpisać.

Podstawa prawna

Art. 89 ust. 8 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).

Czy ważne jest przeznaczenie oleju opałowego

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300150e.818.jpg@RY2@

Obowiązujące przepisy nie precyzują pojęcia celów opałowych. Pod tym pojęciem należy jednak rozumieć wszelkie zastosowania oleju opałowego mające za zadanie uzyskiwanie energii cieplnej w procesie spalania oleju. Przeznaczenie opałowe oleju występuje tylko wtedy, gdy uzyskanie energii cieplnej z nabytego oleju stanowi jedyny cel jego nabycia. Nie stanowi przeznaczenia opałowego sytuacja, w której energia cieplna uzyskana z wykorzystania oleju opałowego stanowi produkt uboczny procesu, dla potrzeb którego olej został zastosowany, bądź sytuacja, w której przeznaczeniem oleju opałowego jest osiągnięcie równolegle innych niż opałowe celów (np. napędzanie urządzeń).

Jeśli celem nabycia oleju opałowego jest uzyskanie w wyniku procesu jego spalania energii cieplnej, koniecznej dla potrzeb właściwych procesów technologicznych (np. rozgrzanie pieca piekarniczego lub rozgrzanie mieszanki bitumicznej), a zarazem przedmiotowy olej nie jest używany w innym celu (np. napędzanie urządzenia), to właściwe jest zastosowanie stawki podatku akcyzowego właściwej dla oleju opałowego nabywanego dla celów opałowych.

Podstawa prawna

Art. 89 ust. 6 pkt 2 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).

Paulina Bąk

paulina.bak@infor.pl