Wkład akcjonariusza na kapitał zapasowy SKA podlega PCC

Wartość wkładu wniesionego do spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) przez akcjonariusza w części, która ma być przekazana na kapitał zapasowy tej spółki (nadwyżka wartości wkładu pieniężnego nad nominalną wartość obejmowanych akcji spółki), będzie wliczona do podstawy opodatkowania PCC.

Spółka komandytowo-akcyjna zamierza podjąć działalność, której zakresem objęte zostaną produkcja i sprzedaż wyrobów jubilerskich. Aby wykonywać tę działalność, większościowy akcjonariusz spółki zamierza wnieść do niej swoje przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część w zamian za akcje. Część wkładu zostanie wniesiona na pokrycie kapitału zakładowego spółki, a nadwyżka wartości wnoszonego wkładu nad wartością nominalną akcji obejmowanych przez akcjonariusza w zamian za aport (agio) zostanie wniesiona na kapitał zapasowy spółki. W efekcie akcjonariusz zwiększy swój udział procentowy w kapitale zakładowym spółki.

Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy ewentualna nadwyżka wartości wkładu akcjonariuszy pozostała z podwyższenia kapitału zakładowego i przeznaczona na kapitał zapasowy SKA podlega opodatkowaniu PCC.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.), opodatkowane są umowy spółki, a na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 również zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. Z art. 1a pkt 1 ustawy o PCC wynika z kolei, że spółka osobowa to spółka: cywilna, jawna, partnerska, komandytowa lub komandytowo-akcyjna. Za zmianę umowy spółki osobowej uważa się wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania. Z kolei obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży na spółce, a podstawę opodatkowania przy wniesieniu lub podwyższeniu wkładów do spółki osobowej albo podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy.

Sąd tłumaczył też, że majątek spółki komandytowo-akcyjnej stanowią dwa rodzaje wkładów: wnoszone przez komplementariuszy oraz wnoszone przez akcjonariuszy. Te ostatnie tworzą kapitał zakładowy spółki. W przypadku zmiany umowy SKA należy wziąć pod uwagę wartość wkładów powiększających majątek spółki osobowej, czyli przyrost wartości wszystkich istniejących w spółce kapitałów. Sąd zaznaczył jednak, że o kapitale zakładowym jako podstawie opodatkowania PCC można mówić w przypadku spółek kapitałowych. W osobowych podstawą tą jest wartość wkładów. Oznacza to, że podstawą opodatkowania PCC z tytułu zmiany umowy SKA będzie wartość wkładów powiększających majątek tej spółki, czyli zarówno wartość składająca się na kapitał zakładowy, jak i wartość przekazana na kapitał zapasowy spółki. W konsekwencji wartość wkładu wniesionego do spółki komandytowo-akcyjnej przez akcjonariusza w części, która ma być przekazana na kapitał zapasowy tej spółki (nadwyżka wartości wkładu pieniężnego ponad nominalną wartość obejmowanych akcji spółki), będzie wliczona do podstawy opodatkowania.

Sąd uzasadniał, że skoro SKA jest spółką osobową, to należy też przyjąć, że zastosowanie znajdą do niej przepisy ustawy o PCC dotyczące spółek osobowych. Podstawę opodatkowania stanowi w takich spółkach wartość wszystkich wnoszonych wkładów, a więc także tych wnoszonych zgodnie z odrębnymi przepisami na kapitał zapasowy. W przypadku spółek kapitałowych jest to wyłącznie podwyższenie kapitału zakładowego.

z 15 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 671/13, nieprawomocny

Oprac. Łukasz Zalewski