Szara strefa to nie tylko VAT i podatki dochodowe

Podatki trzeba płacić. Brzmi to trochę jak slogan, lecz w tym krótkim stwierdzeniu zawarta jest prawda o podatkach. Uwarunkowania historyczne, niechęć do tej czy innej władzy, a nawet zwykła nieznajomość prawa i wynikająca z niej niewiedza o obowiązku zapłaty podatku nie usprawiedliwiają zaniedbań w tej dziedzinie. Przy okazji implementacji dyrektywy Rady (UE) 2021/514 z 22 marca 2021 r. zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (Dz.Urz. UE z 2021 r. L 104, s. 1; dalej: dyrektywa DAC7) i nałożenia obowiązków sprawozdawczych na platformy sprzedażowe wiele mówi się o szarej strefie w handlu towarami, wynajmie nieruchomości czy świadczeniu niektórych usług oraz o tym, że w wyniku wprowadzenia nowych przepisów poszerzy się grupa podatników VAT, a także zwiększą się wpływy z podatków dochodowych. Czy to dobrze? Zdecydowanie tak i nie chodzi tutaj o jakiś patriotyzm fiskalny, lecz o zwykłą przyzwoitość. O wyrównywanie szans, zachowanie konkurencji, by ci mniej uczciwi (określając kolokwialnie), którym nie zawsze po drodze z prawem podatkowym, nie byli z tego powodu nadmiernie „konkurencyjni” i nie zabierali tym samym klientów uczciwym podatnikom.

Bez wątpienia najbardziej „medialna” jest szara strefa w VAT i PIT, gdzie są zaległości podatkowe są kwotowo najwyższe. Nie można jednak zapominać o „prywatnoprawnym” odpowiedniku VAT, jakim jest podatek od czynności cywilnoprawnych. Przy czym jest to o tyle szczególny odpowiednik VAT, że dotyczy wyłącznie czynności wprost wskazanych w ustawie z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 295), jak również z uwagi na to, że jego immanentną cechą jest odwrotne opodatkowanie w przypadku transakcji zbycia rzeczy lub praw.