Nie każde fuzje opodatkowane

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) nadal jest czynność łączenia się spółek osobowych oraz czynność łączenia się spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi, poinformowało Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 10121). Jednak podatek w tych przypadkach – w wyniku zastosowania zwolnienia – może wystąpić tylko w niektórych sytuacjach.

Jak wyjaśniło MF, zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych łączenie spółek podlega opodatkowaniu jako zmiana umowy spółki, jeżeli w wyniku połączenia nastąpi zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego. Dodatkowo, zgodnie z art. 9 pkt 11 lit. a) tej ustawy, zwolnieniu z podatku podlegają umowy spółki i ich zmiany związane z łączeniem spółek w części wkładów do spółki albo kapitału zakładowego, których wartość była uprzednio opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub podatkiem od wkładów kapitałowych do spółek kapitałowych na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska albo od których zgodnie z prawem państwa członkowskiego podatek nie był naliczany.

Oznacza to, że PCC od zmiany umowy spółki polegającej na łączeniu się spółek osobowych lub spółek osobowych ze spółkami kapitałowymi wystąpi wtedy, gdy majątek lub kapitał zakładowy nowo powstałej spółki będzie wyższy niż suma uprzednio opodatkowanego podatkiem kapitałowym majątku (kapitału zakładowego) wszystkich łączących się spółek.

Jak wynika z interpelacji poselskiej, po ostatniej nowelizacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dokonanej ustawą z 7 listopada 2008 roku podatnicy mają problemy z prawidłowym opodatkowaniem transakcji połączenia firm. Do końca 2008 roku ustawa wymieniała enumeratywnie wśród rodzajów czynności opodatkowanych czynność zmiany umowy spółki, tj. przekształcenie, podział lub jej łączenie, jeżeli ich wynikiem było zwiększenie majątku spółki. Nie było wskazania co do rodzaju spółek biorących udział w łączeniu (osobowe czy kapitałowe). Począwszy od tego roku, ustawodawca wyłączył z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy spółki ich zmiany związane z łączeniem spółek kapitałowych. Zmiana wynikała z konieczności dostosowania polskich regulacji do przepisów Dyrektywy Rady nr 2008/7/WE z 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Ministerstwo Finansów wskazało, że zgodnie z przepisami tej dyrektywy podatkiem kapitałowym (w Polsce rolę podatku kapitałowego pełni podatek od czynności cywilnoprawnych) nie mogą być opodatkowane określone działania restrukturyzacyjne, w tym łączenie się spółek. W związku z tym, że zakaz wynikający z dyrektywy dotyczy tylko opodatkowania spółek kapitałowych, ubiegłoroczna nowelizacja wprowadziła wyłączenie z opodatkowania operacji polegającej na łączeniu się spółek kapitałowych.