Resort finansów szykuje kolejne zmiany w zwolnieniach od akcyzy

Nowy system zwolnień od podatku akcyzowego wyrobów wykorzystywanych do określonych celów został uregulowany w art. 32 ustawy akcyzowej. Przepis ten wskazuje podstawowe wyroby objęte zwolnieniem od akcyzy, jak i czynności, które mogą podlegać zwolnieniu, oraz warunki ich stosowania. Jednocześnie, jak wyjaśnia Szymon Parulski, doradca podatkowy w Kancelarii Parulski & Wspólnicy, art. 30 ustawy akcyzowej wskazuje dodatkowe zwolnienia, które nie są objęte tym systemem. Ponadto przepisy rozporządzenia ministra finansów wskazują dodatkowe przypadki i warunki zwolnień, a także przepisy przejściowe zawarte w ustawie akcyzowej.

- Całość regulacji w zakresie zwolnień od akcyzy jest więc bardzo złożona. Jednolity system zwolnień eliminuje jednak wcześniejsze kazuistyczne podejście do każdego wyrobu. Rygoryzm systemu powoduje natomiast, że część transakcji nie może być realizowana ze względu na brak prawa do zwolnienia od akcyzy. Z kolei wątpliwości w prawidłowym stosowaniu nowych przepisów powodują, iż czasami nie da się określić, czy dana czynność korzysta ze zwolnienia od akcyzy - ocenia Szymon Parulski.

Najlepszy przykład ciągłego zamieszania w zakresie zwolnień dotyczy alkoholu etylowego wykorzystywanego do celów zwolnionych. Jak wskazuje Szymon Parulski, przepisy z 2004 roku podlegały częstym zmianom. Także nowe przepisy już dwukrotnie były zmieniane w tym zakresie (dotyczy to listy skażalników). Projekt zmian do ustawy akcyzowej wprowadza kolejne modyfikacje, które mają dalej zaostrzyć korzystanie ze zwolnienia od akcyzy.

- Przede wszystkim zaostrzenie dotyczyć ma alkoholu całkowicie skażonego. Obecnie skażenie alkoholu w sposób całkowity skażalnikami zatwierdzonymi przez jakiekolwiek państwo UE jest wystarczające do korzystania ze zwolnienia od akcyzy. MF uważa, że takie rozwiązanie jest zbyt liberalne i zamierza pozwalać na zwolnienie, jeżeli alkohol jest skażony skażalnikami tego państwa, w którym nastąpiło skażenie (np. w Polsce tylko polskimi skażalnikami). Jako uzasadnienie MF przedstawia własną wykładnię przepisów prawa UE - argumentuje Szymon Parulski.

Nowelizacja ustawy o akcyzie w zakresie zwolnień ma na celu dalsze zwiększenie rygoryzmu, choć w niektórych przypadkach zmiany pozytywnie wpłyną na działalność przedsiębiorców

Dodaje, że także w zakresie alkoholu etylowego skażonego częściowo (np. wykorzystywanego w branży kosmetycznej) nastąpią zmiany polegające na tym, że zwolnieniu będzie podlegał alkohol jedynie do wysokości norm zużycia określonych przez naczelnika urzędu celnego. Każde ponadnormatywne zużycie alkoholu etylowego będzie opodatkowane.

- Po wejściu w życie tej zmiany podmioty zużywające do produkcji towarów nieakcyzowych alkoholu etylowego częściowo skażonego powinny wystąpić o dopuszczalne normy zużycia tego alkoholu. Brak wystąpienia może być traktowany jako naruszenie warunków uprawniających do zwolnienia od akcyzy - ostrzega Szymon Parulski.

Wskazuje też, że zmiana w tym zakresie potwierdza jednak, że od 1 marca 2009 r. normy zużycia dla alkoholu etylowego skażonego częściowo nie mają zastosowania, a w rezultacie do dnia wejścia w życie zmian do ustawy akcyzowej opodatkowanie nadmiernego zużycia alkoholu etylowego jest niedopuszczalne.

Projekt nowelizacji ustawy akcyzowej wprowadza również wiele zmian mających z pozoru charakter zmian proceduralnych czy też doprecyzowujących obowiązujące przepisy. Należy jednak pamiętać - przypomina Szymon Parulski - że wszelkie zmiany mają w tym zakresie charakter normatywny i nie można ich uznać za doprecyzowanie obowiązujących reguł, zwłaszcza że wprowadzają mniej korzystne rozwiązania. Najważniejsze zmiany w tym zakresie dotyczą rozszerzenia pojęcia ubytków wyrobów akcyzowych, podlegających opodatkowaniu akcyzą również o straty wyrobów energetycznych zwolnionych ze względu na przeznaczenie. Dotychczas straty wyrobów energetycznych mogły podlegać opodatkowaniu jako ubytki, jeżeli występowały w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. MF wskazuje, że celem tej zmiany jest umożliwienie zwolnienia od akcyzy w przypadku powstania strat wyrobów zwolnionych od akcyzy.

- Tego rodzaju interpretacja nie jest jednak prawidłowa, ponieważ obecnie nie można zwolnić od akcyzy czegoś, co nie jest opodatkowane - wyjaśnia nasz ekspert z kancelarii Parulski & Wspólnicy.

Kolejnym przypadkiem, kiedy MF rozszerza zakres opodatkowania wyrobów zwolnionych od akcyzy, jest sytuacja, gdy zużycie wyrobów następuje niezgodnie z warunkami uprawniającymi do zwolnienia. W praktyce - jak zauważa Szymon Parulski - zmiana przepisów w tym zakresie może być wykorzystywana przez organy podatkowe do nakładania akcyzy na podmioty, które faktycznie zużyją dany wyrób zgodnie z przeznaczeniem, jednak nie dopełnią jakiegoś warunku formalnego. Dobrą stroną tej zmiany jest przyznanie przez MF, że obecnie brak wypełniania warunków formalnych nie może być podstawą do nałożenia akcyzy.

Zmiany do ustawy akcyzowej to jednak nie tylko zmiany na gorsze.

- MF stara się dostosowywać polskie przepisy do ram unijnych. Tam, gdzie przepisy wspólnotowe jednoznacznie wskazują, że dany wyrób musi być zwolniony od akcyzy, MF wprowadza takie zwolnienie do polskich przepisów. Sytuacja taka będzie dotyczyć rozszerzenia zwolnienia na całość wyrobów energetycznych zużywanych do celów żeglugi - wymienia Szymon Parulski.

Dodaje, że mimo iż dyrektywa energetyczna od początku jej obowiązywania zwalnia od akcyzy całość wyrobów energetycznych przeznaczonych do celów żeglugi, polskie przepisy zwalniają jedynie paliwo żeglugowe klasyfikowane do określonych kodów CN.

W odpowiedzi na wielokrotne wnioski przedsiębiorców MF proponuje uregulowanie zasad zwrotów wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy. Obecnie zwrot przez odbiorcę wyrobów akcyzowych zwolnionych od podatku ze względu na przeznaczenie często wiązał się z koniecznością zapłaty podatku. Jak opisuje Szymon Parulski, projektowane zmiany będą pozwalały na zwrot wyrobów akcyzowych bez konieczności zapłaty akcyzy przez podmiot pośredniczący czy też przez podmiot zużywający. Należy pamiętać, że brak zapłaty akcyzy będzie wymagał spełnienia określonych warunków (tj. konieczne będzie ponowne wystawienie dokumentu dostawy). Inną zmianą na korzyść przedsiębiorców jest istotne ograniczenie norm zużycia wyrobów energetycznych opodatkowanych stawką zero. Obecnie teoretycznie zużycie do produkcji wszystkich wyrobów energetycznych opodatkowanych stawką zero powinno podlegać normowaniu przez naczelników urzędów celnych. W praktyce niemożliwe jest określenie norm zużycia do szerokiego zastosowania wyrobów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż napędowe lub opałowe. W efekcie MF proponuje stosowanie norm zużycia jedynie do tych wyrobów energetycznych, które w praktyce ze względu na swoje właściwości mogą być faktycznie wykorzystane do celów opałowych lub napędowych.

Ostatnią zmianą w zakresie zwolnień od akcyzy będzie wprowadzenie instytucji całkowitego zniszczenia wyrobów akcyzowych (instytucja ta funkcjonować będzie również w przepisach wspólnotowych na gruncie nowej dyrektywy energetycznej). Za całkowite zniszczenie wyrobów akcyzowych będzie uważane zniszczenie powodujące, że dany wyrób nie będzie mógł już zostać wykorzystany jako wyrób akcyzowy (czyli w praktyce do celów konsumpcji). Niestety, całkowite zniszczenie wyrobów akcyzowych będzie uznawane za czynność opodatkowaną akcyzą na równi z ubytkami wyrobów akcyzowych. W efekcie potencjalnie będzie mogło ono rodzić obowiązek zapłaty akcyzy. Jednak również w przypadku całkowitego zniszczenia wyrobów akcyzowych czynność ta, co do zasady, będzie korzystać ze zwolnienia od akcyzy.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl