Od 1 marca 2009 r. obowiązują nowe zasady opodatkowania akcyzą

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym to efekt dostosowania polskich przepisów do regulacji europejskich. Najważniejsze zmiany dotyczą opodatkowania energii elektrycznej, samochodów osobowych, a także ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty akcyzy w przypadku wyprowadzania wyrobów akcyzowych ze składów obcych.

Od 1 marca zmieniły się zasady opodatkowania akcyzą energii elektrycznej. Dotychczas pobór akcyzy następował na pierwszym etapie obrotu, kiedy dochodziło do wprowadzenia energii elektrycznej do obrotu na terenie kraju. Zatem podstawową czynnością podlegającą opodatkowaniu była sprzedaż na terenie kraju dokonywana przez producenta energii elektrycznej. Dalsze etapy obrotu energii elektrycznej były już wolne od opodatkowania, pod warunkiem że akcyza została odprowadzona na pierwszym etapie w należnej wysokości. Według obowiązujących obecnie przepisów pobór akcyzy został przeniesiony z pierwszego etapu obrotu na etap dostawy energii do nabywcy końcowego. Zatem jedną z podstawowych czynności podlegających opodatkowaniu będzie teraz sprzedaż energii na terenie kraju na rzecz nabywcy końcowego.

Kolejną czynnością podlegającą akcyzie jest zużycie energii elektrycznej. Przepisy ustawy precyzują sytuacje, kiedy akcyzę płaci podmiot posiadający którąkolwiek z koncesji (wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję i obrót), podmiot nieposiadający koncesji, który wyprodukował tę energię elektryczną, lub też nabywca końcowy, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.

Kolejnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu w odniesieniu do energii elektrycznej przemieszczanej z krajów trzecich lub państw członkowskich jest odpowiednio import lub nabycie wewnątrzwspólnotowe, ale wyłącznie gdy dokonywane jest do nabywcy końcowego.

Przepisy nowej ustawy o podatku akcyzowym ograniczają także liczbę podatników rozliczających akcyzę od samochodów osobowych. Wprowadzają bowiem zasadę jednokrotnego opodatkowania akcyzą. Obecnie pobór akcyzy będzie dokonywany na etapie wprowadzenia samochodu do obrotu na terenie Polski, natomiast kolejne etapy obrotu będą wolne od opodatkowania, pod warunkiem jednak że akcyza została odprowadzona w należnej wysokości na pierwszym etapie obrotu.

Ponadto nowa ustawa rozstrzyga kwestie dotyczące podmiotu zobowiązanego do zapłaty akcyzy w przypadku wyprowadzania towarów ze składów obcych. Co do zasady, podmiotem zobowiązanym jest prowadzący skład podatkowy, ale jeśli właściciel wyrobów uzyska tzw. zezwolenie wyprowadzenia, wówczas on będzie podatnikiem. Zezwolenia tego nie można uzyskać, jeśli ze składu podatkowego wyprowadzane są towary zwolnione z akcyzy ze względu na przeznaczenie. Nowa ustawa ogranicza też katalog wyrobów, których produkcja może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym.

Wprowadzone przepisy, mimo że w wielu przypadkach są korzystniejsze dla podatników i zawierają sporo ułatwień, nie do końca są precyzyjne. Ich właściwe stosowanie będzie zapewne wymagało wydania przez ministra finansów ogólnych interpretacji.