Zarządzający może płacić podatek rolny

Podmioty, które są właścicielami gruntów rolnych, mają obowiązek uiszczać od nich podatek. W wielu przypadkach grunty te znajdują się w posiadaniu na podstawie innych tytułów prawnych, np. dzierżawy. Problemem mogą być także inne formy posiadania, chociażby oddanie w trwały zarząd. Z orzecznictwa wynika bowiem, że zarządca nieruchomości rolnej staje się z tego tytułu podatnikiem podatku rolnego.

Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 3 marca 2010 r., II FSK 1913/09, niepublikowany). Sąd przypomniał w nim, że podatnikami podatku rolnego są:

● osoby fizyczne,

● osoby prawne,

● jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej

- jeżeli są właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów, ich użytkownikami wieczystymi oraz posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie powstało w sposób oznaczony w ustawie, tzn. wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkami określonymi w ustawie.

Sąd kasacyjny zauważył, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomościami państwowymi i samorządowymi przez niemające osobowości prawnej jednostki organizacyjne, których jedynym celem jest prowadzenia działalności w określonym zakresie.

Instytucja trwałego zarządu nie stanowi jednak prawa podmiotowego - o charakterze cywilnym - państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.

Państwowe i gminne jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym zostały oddane w trwały zarząd nieruchomości państwowe lub gminne, nie stają się z tego tytułu podmiotami jakiegokolwiek prawa podmiotowego o charakterze prawno-rzeczowym, jak również jakiegokolwiek innego prawa w rozumieniu cywilistycznym. Jednak jak podkreślił NSA, ustawa o podatku rolnym wskazując, kto jest podatnikiem, posługuje się pojęciem posiadania. Zgodnie z prawem cywilnym posiadanie jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą.

Zdaniem NSA instytucja trwałego zarządu zawiera w swej konstrukcji prawnej element posiadania w rozumieniu art. 336 k.c., a trwały zarządca jest posiadaczem nieruchomości. Nie jest on jednak użytkownikiem, najemcą, dzierżawcą lub mającym inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Z tej przyczyny posiadanie wykonywane w ramach trwałego zarządu nie może pokrywać się z uprawnieniami posiadacza samoistnego. Posiadanie wykonywane w ramach trwałego zarządu jest natomiast posiadaniem zależnym, wykonywanym w ramach uprawnień przyznanych decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu. Jednak decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu stanowi inny tytuł prawny, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4a) ustawy o podatku rolnym. Trwały zarząd zatem jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. W takim wypadku, oddając nieruchomości w trwały zarząd, Skarb Państwa przekazał ich posiadanie, które czyni z zarządzającego podatnika podatku rolnego.

Dodatkowo, jak podkreślił sąd, zwolnienie z podatku dotyczy wyłącznie Skarbu Państwa, a nie innych podmiotów znajdujących się w posiadaniu gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa.

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl

Art. 3 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 z późn. zm.).