Wytwórcy energii mogą odzyskać akcyzę

Zmiana art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, która weszła w życie 1 września, usunęła poważną lukę w prawie. Luka polegała na tym, że nie wskazano wśród czynności opodatkowanych zużycia energii elektrycznej przez wytwórcę posiadającego koncesję jedynie na wytwarzanie energii elektrycznej, w sytuacji gdy energia została wytworzona przez innego wytwórcę.

Ministerstwo Finansów w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym sugeruje, że zmiana ta ma jedynie charakter doprecyzowujący. Nie jest to zaskoczeniem, gdyż minister finansów, dostrzegając ten problem, wydał 31 marca 2009 r. (nr AE 6/033/13/IRZ/09/1772) interpretację ogólną, w której stwierdził, że podmiot posiadający koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej, który dokupuje energię elektryczną i zużywa ją na własne potrzeby, staje się nabywcą końcowym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym.

Zatem zdaniem ministra niesprawiedliwe i mogące podważyć zasadę równości wobec prawa byłoby uprzywilejowanie podmiotów, które jedynie z uwagi na sam fakt posiadania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej mogłyby nabywać energię po cenie niezawierającej akcyzy, którą następnie wykorzystałyby w taki sam sposób jak każdy inny nabywca końcowy (ale nieposiadający koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej), który kupuje energię elektryczną po cenie zawierającej podatek akcyzowy.

Należy zgodzić się z ministrem finansów, że w takiej sytuacji brak opodatkowania akcyzą zużycia energii przez wytwórców jest niezgodny z zasadą równości wobec prawa. Jednocześnie jednak należy pamiętać, że w art. 9 ustawy o podatku akcyzowym został zawarty zamknięty katalog czynności dotyczących energii elektrycznej, które są przedmiotem opodatkowania akcyzą. Skoro ten artykuł nie przewidywał wyraźnie opodatkowania energii dokupionej i zużywanej przez wytwórcę posiadającego koncesję jedynie na wytwarzanie energii elektrycznej, nie można takiego obowiązku wyinterpretować, wbrew jednoznacznemu brzmieniu przepisów. Byłoby to niezgodne z fundamentalną zasadą prawa podatkowego w demokratycznym państwie stanowiącą, że zakres przedmiotu opodatkowania musi być precyzyjnie określony w ustawie podatkowej.

Zgoda na taki sposób interpretacji przepisów, jaki zaprezentowało ministerstwo, oznaczałaby dla każdego podatnika niepewność, czy w jego indywidualnej sprawie urzędnik nie stwierdzi, że powinien zapłacić wyższy podatek, gdyż - choć nie wynika to z ustawy - zapłacenie przez niego określonej kwoty podatku czy brak zapłaty jest niesprawiedliwe.

Wytwórcy w opisanej sytuacji nie musieli płacić akcyzy przed 1 września 2010 r. Jeżeli zapłacili akcyzę od zużycia energii elektrycznej, która została nabyta od innego wytwórcy, mogą teraz wnioskować o zwrot akcyzy. Już zapadły orzeczenia sądów administracyjnych.

Zmiana art. 9 ust. 1 pkt 2 dodatkowo potwierdza, że przed nowelizacją akcyza od takiej energii nie powinna być płacona.

@RY1@i02/2010/195/i02.2010.195.183.004b.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Marcin Zimny, prawnik CMS Cameron McKenna

Rozmawiała Ewa Matyszewska