Współwłaściciele odpowiadają solidarnie za zapłatę podatku od nieruchomości

W przypadku gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Taka zasada wynika z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i oznacza, że wierzyciel, w tym wypadku organ podatkowy może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. W praktyce organ podatkowy w przypadku nieuregulowanej należności zwykle egzekwuje należny podatek od jednego ze współwłaścicieli, który dopiero na drodze sądowej z powództwa cywilnego musi dochodzić należności od pozostałych współwłaścicieli.

Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 12667) potwierdziło, że istota solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe polega na tym, że każdy z dłużników jest zobowiązany wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. Podkreśliło jednak, że przepisy nie zakazują dłużnikom spełniania ciążącego na nich świadczenia z tytułu podatku od nieruchomości w częściach odpowiadających przysługującym im udziałom w nieruchomości. Dla organu podatkowego nie ma znaczenia, jak współdłużnicy podzielą między siebie świadczenie.

Należy jednak podkreślić, że w razie częściowego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy, nie wyłączając tego, który dokonał częściowego zaspokojenia, pozostają nadal zobowiązani solidarnie co do nieuiszczonej części świadczenia. Wobec niewywiązania się z obowiązku wierzyciel może, według swego wyboru, żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Takie określenie możliwości egzekwowania zaległości podatkowej ma na celu uproszczenie dochodzenia należności w określonej przepisami prawa wysokości. W sytuacji gdy jeden z dłużników zobowiązanych solidarnie zaspokaja wierzyciela, ma on na gruncie prawa cywilnego uprawnienie do wystąpienia w stosunku do pozostałych współdłużników z żądaniem zwrotu świadczenia. W konsekwencji podatnik, który spełnił całe świadczenie, może dochodzić od współdłużników zwrotu części tego świadczenia.

W ocenie MF obecnie istniejące rozwiązania prawne w zakresie zobowiązań solidarnych gwarantują skuteczne egzekwowanie należności podatkowych, które stanowią dochód budżetów gmin.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów na interpelację poselską (nr 12667).

Art. 3 ust. 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.).