Podatek zależy od kraju wykonania

Pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli prawo majątkowe, które jest jej przedmiotem, wykonywane jest w Polsce.

Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Polski lub prawa majątkowe wykonywane w Polsce. W przypadku pożyczki, jeśli wierzyciel ma siedzibę za granicą, umowy pożyczki nie będą podlegały podatkowi. Taki pogląd za prawidłowy uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 listopada 2011 r. (II FSK 850/10, prawomocny).

Sąd rozpoznał sprawę spółki holenderskiej, która zamierzała zaciągać pożyczki od osób fizycznych albo osób prawnych mających miejsce zamieszkania albo siedzibę w Polsce. Pożyczkodawca nie miał być podmiotem świadczącym profesjonalnie usługi pośrednictwa finansowego, podatnikiem VAT ani udziałowcem czy też akcjonariuszem spółki. W momencie zawarcia umowy pożyczki pieniądze miały znajdować się na prowadzonym w Polsce rachunku bankowym pożyczkodawcy. Obie strony uzgodniły również, że pożyczka zostanie wykonana poprzez przelew środków pieniężnych z rachunku bankowego pożyczkodawcy na rachunek bankowy spółki znajdujący się w Holandii. Ponadto holenderski podmiot zobowiązał się, że zwróci pieniądze na rachunek bankowy pożyczkodawcy prowadzony w Polsce.

Organy podatkowe uważały, że taka pożyczka będzie podlegać PCC jak zwykła pożyczka rzeczy (stawka 2 proc.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, a następnie NSA podważyły to stanowisko. Według składów orzekających w tej sprawie pieniądz bankowy (bezgotówkowy, przelew, nie bilon czy banknot) nie stanowi rzeczy, lecz prawo majątkowe. Dlatego też istotne jest określenie miejsca wykonania tego prawa w dacie zawierania umów.

Sąd przyznał tym samym rację spółce, która uważała, że w jej sprawie podatek od czynności cywilnoprawnych nie będzie należny. W związku z tym, że pożyczkobiorca (w tym wypadku nabywca prawa majątkowego) ma siedzibę w Holandii, a więc nie będą spełnione warunki do zastosowania opodatkowania PCC.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).