Czy od świątecznych pożyczek trzeba rozliczyć podatek

Czy pożyczkobiorca rozliczy podatek

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Konieczność rozliczenia podatkowego przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

Podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki stanowi kwota lub wartość pożyczki. Stawka podatku wynosi 2 proc.

Art. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy rodzina uniknie podatku

Zwolnione w całości z podatku są pożyczki m.in. w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami uznawanymi za najbliższą rodzinę zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn (tj. małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha) w wysokości przekraczającej 9637 zł (kwota wolna od podatku od spadków i darowizn dla I grupy podatkowej), pod warunkiem:

● złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności,

● udokumentowania otrzymania przez biorącego pożyczkę pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, lub przekazem pocztowym.

Jeśli w naszym przypadku zostaną spełnione wskazane warunki, podatniczka - córka nie zapłaci podatku od pożyczki zaciągniętej u rodziców.

Art. 9 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy cel pożyczki przesądzi o podatku

Jeżeli pożyczka została zawarta w celu realizacji zadań z zakresu nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej i uzyskane na jej podstawie środki finansowe zostaną w całości przeznaczone na realizację tych zadań, wówczas czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 9 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy ważna jest kwota pożyczki

Wartość pożyczki jest istotna dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolniona jest bowiem wartość pożyczki udzielonej na podstawie umowy zawartej między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej (tj. do pierwszej grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów) do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu określonej w ustawie o podatku od spadków i darowizn - 9637 zł.

Ponadto zwolniona z podatku jest wartość pożyczki zawartej na podstawie umowy podpisanej między innymi podmiotami niż osoby zaliczone do grupy zerowej (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) lub I grupy podatkowej, do łącznej wysokości nieprzekraczającej 5 tys. zł od jednego podmiotu i 25 tys. zł od wielu podmiotów - w okresach trzech kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od 1 stycznia 2009 r.

Art. 9 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy stawka dla pożyczek to 2 proc.

Podatnicy, którzy muszą od pożyczki zapłacić 2-proc. podatek od czynności cywilnoprawnych, mają określone obowiązki. Muszą bez wezwania, złożyć deklarację PCC, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika (np. notariusza).

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od czynności cywilnoprawnych od umów, których przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium RP lub prawa majątkowe wykonywane w kraju, jest: - od przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych oraz od pozostałych umów -naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika, a w przypadku gdy obowiązek zapłaty ciąży solidarnie na kilku podmiotach - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby jednego z tych podmiotów.

Art. 7 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy notariusz dopełni obowiązków

Płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych mogą być np. notariusze. Notariusze są płatnikami podatku od czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego. Płatnicy zobowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.

Płatnicy muszą też:

● prowadzić rejestr podatku;

● wpłacić pobrany podatek na rachunek organu podatkowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, a także przekazać w tym terminie deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego podatku przez płatnika według ustalonego wzoru wraz z informacją o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom;

● przekazywać w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na siedzibę płatnika odpisy sporządzanych aktów notarialnych dotyczących czynności cywilnoprawnych stanowiących przedmiot opodatkowania.

Art. 10 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy od każdego aneksu będzie PCC

Zmiana umów pożyczek będzie rodziła obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych tylko wtedy, gdy spowoduje zwiększenie podstawy opodatkowania. Może to być wynikiem zmiany przedmiotu umowy bądź jej treści. Obowiązkiem podatkowym z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych nie jest objęta zmiana umowy, w wyniku której nie dokonano podwyższenia podstawy opodatkowania. Samo przesunięcie terminu spłaty pożyczek jest obojętne podatkowo.

Zatem zawarcie aneksu pomiędzy osobą fizyczną a bankiem, nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie nastąpi podwyższenie podstawy opodatkowania tym podatkiem.

Art. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy kwota z zagranicy jest z PCC

Umowy pożyczek nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili ich zawarcia będą znajdowały się za granicą oraz czynność zostanie dokonana poza terytorium Polski. W tej sytuacji nie będzie miało znaczenia, gdzie nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Umowy pożyczek będą podlegały podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili ich zawarcia jej przedmiot, tj. pieniądze, będzie znajdować się na terytorium RP i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie będą miały miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Umowy pożyczek będą podlegały podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia będą znajdowały się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca będzie miał miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, a czynność zostanie dokonana na terytorium RP.

Art. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy każda umowa jest objęta PCC

O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika VAT, lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest objęta tym podatkiem lub z niego zwolniona.

Pośrednictwo finansowe jest zwolnione z VAT. Zatem dokonane czynności cywilnoprawne - zawarte umowy pożyczek - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 1, 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Czy fiskus zastosuje 20-proc. stawkę

Stawka podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 20 proc. będzie miała zastosowanie, jeśli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:

1) podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;

2) biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (najbliższa rodzina, tj. małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha), powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Art. 1, 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl