Firma, która utworzy miejsca pracy, skorzysta ze zwolnienia

Przedsiębiorstwa mogą skorzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości, jeśli spełnią warunki wynikające z ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, przepisów o pomocy inwestorom oraz ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz.U. nr 188, poz. 1840 z późn. zm.). Wszystkie te zwolnienia mają charakter przedmiotowy. Oznacza to, że zwolnione są grunty, budynki, lokale i budowle, a nie konkretne firmy.

Uprawnienia do uchwalenia innych zwolnień z podatku od nieruchomości ma też rada gminy lub miasta.

Katalog zwolnień z podatku od nieruchomości określa art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dotyczy to jednak niemal wyłącznie przedsiębiorstw prowadzących dość specyficzne formy działalności. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się m.in. budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej (po spełnieniu dodatkowych warunków), portowej i lotniczej, budynki gospodarcze lub ich części służące działalności leśnej lub rybackiej i inne.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje jednak wiele sytuacji, w których na firmę nakłada się podatek według najwyższych stawek. Zasadą jest, że posiadanie przez firmę budynku, gruntu i budowli, nawet jeśli nie są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu tak, jakby do działalności były wykorzystywane.

Dla przedsiębiorców bardziej interesującą częścią ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest ta mówiąca o zwolnieniu firm, np. o statusie centrum badawczo-rozwojowego lub zakładu pracy chronionej.

Jak wynika z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy, zwalnia się z podatku podmioty prowadzące zakłady pracy chronionej (które spełniają warunki określone w tym przepisie). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 5a ustawy, zwalnia się z podatku przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych.

Przedsiębiorstwa o takim statusie, jeśli spełnią określone warunki, nie będą płaciły podatku od nieruchomości.

Zwolnienia w podatku od nieruchomości dotyczą również firm, które działają w specjalnych strefach ekonomicznych.

Zwolnienie z podatku od nieruchomości przewiduje w takiej sytuacji art. 10 ust. 1 ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz.U. nr 188, poz. 1840 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty, budowle i budynki, które są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy na podstawie zezwolenia, zmienionego stosownie do przepisów art. 6, przez przedsiębiorcę, do którego stosuje się art. 5 ust. 2, w okresie ważności tego zezwolenia. Oznacza to, że ze zwolnienia będzie mógł skorzystać podmiot, który otrzymał pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie określonej specjalnej strefy ekonomicznej.

Zgodnie z art. 6 tej ustawy przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie przed 1 stycznia 2001 r., może wystąpić z wnioskiem do ministra gospodarki o jego zmianę polegającą na zastosowaniu do tego przedsiębiorcy przepisów dotyczących zwolnień określonych w art. 5 w miejsce przepisów art. 12, w brzmieniu z 31 grudnia 2000 r. We wniosku przedsiębiorca może wnosić także o zmianę warunków zezwolenia, w szczególności w zakresie poziomu zatrudnienia i wielkości nakładów inwestycyjnych.

Z kolei art. 5 ust. 2 określa wielkość dopuszczalnej pomocy publicznej.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, należy wyjaśnić, że ze zwolnienia na podstawie art. 10 ust. 1 mogą skorzystać jedynie podmioty, które miały zezwolenie na działalność w strefie uzyskane przed 1 stycznia 2001 r. oraz w 2003 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o SSE, nie miały statusu małego lub średniego przedsiębiorcy.

Wyjaśnijmy, że kolejne przepisy ustawy zmieniającej ustawę o SSE precyzują charakter tej pomocy. Zwolnienia z podatku od nieruchomości w specjalnych strefach stanowią regionalną pomoc publiczną na wspieranie nowych inwestycji. Wielkość zwolnienia wlicza się do maksymalnej dopuszczalnej pomocy publicznej określonej w art. 5 ust. 2 ustawy. A zatem kwota zwolnienia podatkowego jest wliczana do limitu zwolnienia.

Co więcej, zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw wysokość zwolnienia określa się według stanu gruntów, budowli i budynków będących podstawą obliczenia podatku za rok 2000 i według stawek podatku obowiązujących w roku 2000 w danej gminie.

W praktyce zdarza się, że firmy mają problemy z rozliczeniem podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy prowadzą działalność również pozastrefową, czyli np. gdy firma wytwarza swoje produkty w zakładzie spoza strefy. W takiej sytuacji spółka nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zwolnienie obejmuje jedynie grunty, budynki lub budowle wykorzystywane do prowadzenia działalności na terenie strefy.

Największe zainteresowanie firm powinny wzbudzać uchwały rad gmin i miast, które wprowadzają zwolnienia z podatku od nieruchomości. Uprawnienia takie daje radom gmin art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zwolnienia dotyczą gruntów, budynków i budowli, których właścicielami są przedsiębiorcy. Tak określone zwolnienie ma charakter przedmiotowy.

W praktyce rady gmin wprowadzają zwolnienia uzależnione od poziomu zatrudnienia. Zachęcają również w ten sposób do inwestowania i tworzenia nowych miejsc pracy lub zwiększania ich liczby. Zwolnienia obowiązują zwykle przez okres roku, ale rady gmin uchwalają nawet zwolnienia na 10 lat. Przykładowo rada miasta Malborka uchwaliła zwolnienie obejmujące grunty, budynki, budowle lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez podmioty podejmujące taką działalność po raz pierwszy. Za nowych przedsiębiorców miasto uznaje podmioty, które nie prowadziły działalności na terenie miasta w okresie ostatnich trzech lat. Zwolnienie przysługuje przez rok, ale jeśli przedsiębiorca utworzy 100 nowych miejsc pracy, uzyska zwolnienie na 10 lat.

Zwolnienia uchwalane przez rady gminy zaliczane są do tzw. pomocy publicznej, najczęściej do pomocy de minimis. Muszą one spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 5 sierpnia 2008 r. sprawie warunków udzielania zwolnień od podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną (Dz.U. nr 146, poz. 927), przepisach dotyczących pomocy de minimis, oraz udzielających pomocy w ramach wyłączeń grupowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów określa warunki, jakie musi spełnić inwestor, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku. Przede wszystkich przed rozpoczęciem inwestycji trzeba zgłosić organowi podatkowemu (wójt, burmistrz, prezydent miasta) chęć skorzystania z pomocy. Ponadto przedsiębiorca musi się zobowiązać do pokrycia co najmniej 25 proc. kosztów ze środków własnych lub zewnętrznych źródeł finansowania. Firma musi też utrzymać inwestycję przez co najmniej 5 lat (małe i średnie firmy - przez 3 lata). Jeśli warunkiem uzyskania zwolnienia jest utworzenie nowych miejsc pracy, to trzeba ten warunek wypełnić w ciągu 3 lat od dnia zakończenia inwestycji oraz utrzymać zatrudnienie na określonym poziomie przez co najmniej 5 lat (małe i średnie firmy - przez 3 lata).

Warunki udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis regulują przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 traktatu o pomocy de minimis.

Przepisy te określają, że w ciągu 3 lat przedsiębiorca może otrzymać pomoc w wysokości nieprzekraczającej 200 tys. euro bez spełniania dodatkowych warunków wynikających z przepisów Unii Europejskiej.

Przedsiębiorca może otrzymać zwolnienie podatkowe w ramach pomocy de minimis, a także w ramach np. pomocy regionalnej.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.).

Art. 10 ust. 1 ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz.U. nr 188, poz. 1840 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 5 sierpnia 2008 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień od podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną (Dz.U. nr 146, poz. 927).