Wspólny udział w spółce też ze zwolnieniem

Dla zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej PCC) podwyższenia kapitału przez gminną spółkę użyteczności publicznej warunek posiadania 50 proc. udziałów przewidziany w ustawie o PCC jest spełniony, jeżeli dwie jednostki samorządu terytorialnego posiadają wspólnie udział w kapitale zakładowym przewyższający 50 proc.

Sąd zajął się podatkową interpretacją indywidualną w sprawie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych operacji podwyższenia kapitału zakładowego w kapitałowej spółce użyteczności publicznej. Przedmiotem sporu była kwestia interpretacji ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.) oraz jej zgodności z dyrektywą 2008/7/WE (dyrektywą kapitałową) po 1 stycznia 2009 r.

Wniosek o interpretację złożyła spółka użyteczności publicznej. W spółce tej dwie jednostki samorządu terytorialnego (województwo i miasto) miały razem udział przewyższający 50 proc. kapitału zakładowego. Spółka zwróciła się z pytaniem do ministra finansów dotyczącym opodatkowania PCC w przypadku dwóch planowanych podwyższeń kapitału zakładowego. W pierwszym podwyższeniu zakładano, że wkłady zostaną wniesione przez obie jednostki samorządowe, a w drugim wkład zostanie wniesiony przez podmiot trzeci, w wyniku czego udział jednostek samorządowych spadnie poniżej 50 proc. udziału w kapitale.

W przypadku pierwszego z planowanych podwyższeń w ocenie podatnika nie ma podstaw do nałożenia PCC z uwagi na postanowienia art. 7 ust. 1 dyrektywy. Na dzień 1 stycznia 2006 r. wkłady wnoszone przez samorząd nie były opodatkowane (poprzez zastosowanie odliczenia przewidzianego w art. 6 ust. 9 pkt 4 ustawy), stąd w świetle postanowień dyrektywy nie ma podstaw do nakładania podatku na te wkłady po 1 stycznia 2009 r. Ponadto niezależnie od argumentu naruszenia dyrektywy kapitałowej w tym przypadku stosuje się zwolnienie z art. 9 pkt 11 lit. d ustawy o PCC obowiązujące od 1 stycznia 2009 r. Na tej podstawie zwolnione z PCC są umowy spółki i ich zmiany, jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej.

W przypadku drugiego z planowanych podwyższeń według podatnika bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia jest okoliczność, że w wyniku podwyższenia dojdzie do wniesienia wkładu przez podmiot inny niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, a udział tych podmiotów ulegnie zmniejszeniu do wysokości poniżej poziomu połowy udziałów.

Minister finansów nie zgodził się ze stanowiskiem spółki, stwierdzając, że ustawa o PCC nie narusza dyrektywy. Wskazał ponadto, że jeżeli w chwili zmiany umowy spółki dana jednostka samorządu terytorialnego nie posiada co najmniej połowy jej udziałów, omawiane zwolnienie nie może znaleźć zastosowania.

Sąd uchylił zaskarżoną interpretację w całości, jednakże tylko w części podzielił stanowisko podatnika. W ustnym uzasadnieniu sąd podkreślił, że zmiana przepisów dokonana po 1 stycznia 2009 r. nie narusza postanowień art. 7 ust. 1 dyrektywy kapitałowej. Spółka użyteczności publicznej nie może wywodzić braku opodatkowania bezpośrednio z postanowień dyrektywy. Sąd zgodził się natomiast z podatnikiem, że warunek posiadania 50 proc. udziałów przewidziany w art. 9 pkt 11 lit. d ustawy o PCC jest spełniony, jeżeli dwie jednostki samorządu terytorialnego posiadają wspólnie udział w kapitale zakładowym przewyższający 50 proc. Sąd podkreślił, że wskazanie dotyczące jednostek samorządu terytorialnego zawarte w powołanym zwolnieniu ma charakter rodzajowy. Sąd dodatkowo podkreślił, że warunek posiadania 50 proc. udziałów należy rozumieć w ten sposób, że to na skutek podwyższenia kapitału zakładowego stan posiadania musi wynieść 50 proc. udziałów lub akcji. Jeżeli w wyniku podwyższenia wkładów w spółce udział samorządu spadnie poniżej 50 proc., zwolnienie nie przysługuje.

z 4 października 2012 r. (sygn. akt III Sa/Po 797/12), prawomocny.

Oprac. Przemysław Molik

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/212/i02.2012.212.08800120b.802.jpg@RY2@

Filip Siwek, doradca podatkowy w Kancelarii Prawnej Skoczyński Wachowiak Strykowski

W wydanym wyroku sąd jednoznacznie wskazał, że zwolnienie dla spółek użyteczności publicznej zawarte w art. 9 pkt 11 lit. d ustawy o PCC ma zastosowanie także wówczas, gdy dwie lub więcej jednostek samorządowych posiada ponad połowę udziału w kapitale zakładowym spółki. Rozstrzygnięcie jest istotne dla spółek należących do wielu gmin, które świadczą usługi użyteczności publicznej w zakresie np. transportu publicznego, zaopatrzenia ludności w wodę czy zbiorowego odprowadzania ścieków. Podkreślić jednak należy, że w świetle art. 7 ust. 1 dyrektywy kapitałowej wątpliwe jest, czy po 1 stycznia 2009 r., były podstawy do wprowadzenia jakiejkolwiek formy opodatkowania wkładów samorządu lub Skarbu Państwa, skoro na dzień 1 stycznia 2006 r. podatek od tego rodzaj wkładów nie był naliczany.