Węgiel, węgiel, komu węgiel... Ale za ile

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.) zawiera wiele nieścisłości, które utrudniają obrót wyrobami węglowymi i stwarzają ryzyko powstania zaległości podatkowej. Dla wielu sprzedawców węgla problemem jest ustalenie, czy nabywca ma status gospodarstwa domowego.

Przepisy nie definiują pojęcia "gospodarstwo domowe". Kwestia ta jest jednak niezwykle istotna, gdyż decyduje, czy węgiel podlega opodatkowaniu akcyzą. Zgodnie z potocznym rozumieniem gospodarstwo domowe to przede wszystkim pomieszczenia mieszkalne, służące jako miejsce stałego zamieszkania, w którym koncentruje się ogół spraw, obowiązków rodzinnych i domowych. Takie też rozumienie gospodarstwa domowego przyjmują organy podatkowe. Większych trudności nie ma w razie sprzedaży węgla właścicielom domów jednorodzinnych. Pozostałe sytuacje nie są już jednak tak oczywiste. Czy zwolnieniem podatkowym przewidzianym dla gospodarstw domowych można bowiem objąć sprzedaż węgla spółdzielniom lub wspólnotom mieszkaniowym? A co w przypadku gdy nabywcą węgla jest dom zakonny?

Za dopuszczalnością sprzedaży węgla bez akcyzy na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, zużywanego w kotłowniach dla ogrzania gospodarstw domowych jej członków opowiedział się dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 14 lutego 2012 r. (nr ILPP3/443-103/11-2/TW). Podobne stanowisko zajęły organy w odniesieniu do wspólnot mieszkaniowych (dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 2 maja 2012 r., nr ITPP3/443-96/12/AT).

Niejednoznaczna jest kwestia opodatkowania sprzedaży węgla domom zakonnym, przy których zlokalizowany jest kościół. Przekonująca jest argumentacja, że klasztor mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia gospodarstwa domowego i tym samym węgiel zużywany do ogrzewania klasztoru nie powinien być obłożony akcyzą. Natomiast kościół jako miejsce kultu i sprawowania sakramentów służy innym celom - nie jest ani pomieszczeniem stałego zamieszkania jego mieszkańców, ani budynkiem związanym z takim pomieszczeniem. Ogrzewanie kościoła nie może więc skorzystać ze zwolnienia przewidzianego dla gospodarstwa domowego (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 marca 2012 r., nr ILPP3/443-2/12-4/TW).

Należy ponadto zwrócić uwagę, że w przepisach o podatku akcyzowym nie uściślono, czy zużycie wyrobów węglowych ma nastąpić bezpośrednio w gospodarstwach domowych, czy też dopuszcza się pośrednie zużycie tych wyrobów poprzez korzystanie z ogrzewania wyrobami węglowymi zużywanymi przez inny podmiot świadczący usługi na rzecz tych gospodarstw. Taka sytuacja może przykładowo wystąpić, gdy dany podmiot gospodarczy posiada kotłownię służącą zarówno zaspokajaniu potrzeb jego działalności, jak i do usługowego ogrzewania mieszkań prywatnych, np. jej pracowników. Czy węgiel zużywany do ogrzewania mieszkań prywatnych może być w takim przypadku sprzedany bez akcyzy? W ocenie dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu - nie. Podmiot nabywający wyroby węglowe w celu zużycia ich zgodnie z warunkami zwolnienia deklaruje w dokumencie dostawy przeznaczenie na cele grzewcze. A wymóg złożenia deklaracji zużycia węgla wymaga, w ocenie organu, wystąpienia tożsamości podmiotu faktycznie zużywającego wyroby węglowe i gospodarstwa domowego (interpretacja z 16 maja 2012 r., nr ILPP3/4436-57/12-4/TK).

Powszechne wykorzystanie węgla w celach opałowych przemawia za maksymalnym uproszczeniem warunków zwolnienia. Niestety, aktualny stan prawny, mimo nowelizacji, nadal budzi zbyt wiele wątpliwości interpretacyjnych, które w przyszłości mogą przynieść ujemne konsekwencje finansowe dla całego sektora węglowego.

@RY1@i02/2012/116/i02.2012.116.07100020a.802.jpg@RY2@

Tomasz Stanek, doradca podatkowy w zespole podatku akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Tomasz Stanek

doradca podatkowy w zespole podatku akcyzowego w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy