Wynajem zawsze pozbawia ulgi

Jeśli zakład pracy chronionej odda w posiadanie zależne część powierzchni innemu podmiotowi, to traci prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości - wynika z ostatniego wyroku NSA.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione z podatku od nieruchomości są podmioty prowadzące zakłady pracy chronionej (ZPChr), które spełniają warunki wynikające z przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721).

Zakres zwolnienia

Zwolnienie przysługuje w odniesieniu do budynków i gruntów. Jednocześnie przepisy wyłączają ze zwolnienia te nieruchomości, które znajdują się w posiadaniu zależnych podmiotów nieprowadzących zakładów pracy chronionej. Posiadaczem zależnym zgodnie z kodeksem cywilnym jest ten, kto faktycznie włada nieruchomością - użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Do sądów administracyjnych trafiają jednak skargi podatników prowadzących ZPChr, którzy udostępnili innym podmiotom tylko część swojej nieruchomości. Tymczasem w takiej sytuacji organy podatkowe wszczynają postępowania i nakazują ZPChr płacić podatek od nieruchomości.

Tak było w sprawie rozpoznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2012 r. (II FSK 2198/10). Z ustaleń organów wynikało, że sporna nieruchomość została wynajęta, a podmioty będące stroną zawartych umów najmu nie miały statusu ZPChr. Tym samym organ pierwszej instancji przyjął, że podatnik prowadzący ZPChr nie spełnił wszystkich przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spowodowało to więc konieczność opodatkowania nieruchomości w części oddanej w posiadanie zależne.

Podatnik nie godził się z decyzją podatkową i złożył skargę do sądu. Według niego organy zawęziły stosowanie ulgi podatkowej i niesłusznie zrównały jego sytuację - oddanie części nieruchomości w posiadanie zależne - z sytuacją oddania tego przedmiotu w całości w posiadanie zależne.

W ocenie podatnika przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłączają spod zakresu zwolnienia wyłącznie przedmioty opodatkowania, które w całości zostały oddane w posiadanie zależne podmiotom niebędącym ZPChr. Podatnik zarzucił ponadto, że organy dokonały błędnych ustaleń i nie dostrzegły, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości może być wyłącznie budynek jako całość, chyba że w ramach budynku zostały wyodrębnione lokale stanowiące odrębną nieruchomość.

Decyduje powierzchnia

Naczelny Sąd Administracyjny, do którego w końcu trafiła sprawa, nie dopatrzył się jednak naruszenia prawa przez organy podatkowe. W ocenie sądu kasacyjnego z przepisów jasno wynika, że w tej części, w której budynek został oddany w najem, nie może być objęty zwolnieniem. W tym przypadku podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia użytkowa tej części budynku, która jest użytkowana przez posiadacza zależnego. Firma musi więc zapłacić podatek.

Sąd dodał również, że w sprzeczności z celami wprowadzenia zwolnienia stałoby objęcie nim tych nieruchomości, które nie służą do prowadzenia ZPChr przez właściciela lub posiadacza zależnego.

Status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, może uzyskać pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, przez okres co najmniej 6 miesięcy, jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi na przykład co najmniej 50 proc., a w tym co najmniej 20 proc. ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Ważne

Jeśli podatnik prowadzący zakład pracy chronionej wynajmie część nieruchomości innemu przedsiębiorcy, to przestaje realizować cele wynikające z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.). Art. 336 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 z późn. zm.).