Jak urzędnicy sprawdzą prawdomówność podatników

menedżer w Ernst & Young

Polskie przepisy regulujące postępowanie podatkowe oraz kontrolę skarbową nie przewidują tak drastycznych metod, jak przesłuchanie podatnika wykrywaczem kłamstw. Postępowanie musi być prowadzone z poszanowaniem zarówno zasad ogólnych, jak i bardzo precyzyjnych regulacji. Pozycja podatnika w postępowaniu podatkowym jest szczególna, ponieważ jest on stroną takiego postępowania. To wyłącznie od podatnika zależy, czy zechce dostarczyć organom dowodu, jakim mogą być jego zeznania, czy nie. Strony postępowania nie można zmusić do składania zeznań - w przeciwieństwie np. do osób powoływanych przez ograny podatkowe na świadków, które nie mogą odmówić składania zeznań, a jedynie w wyjątkowych okolicznościach mogą uchylić się od odpowiedzi na konkretne pytania. Organ może przesłuchać stronę postępowania dopiero po uzyskaniu jej zgody. W toku przesłuchania może uczestniczyć także pełnomocnik podatnika, dbając o to, aby przestrzegane były wszelkie reguły postępowania. Co ważne, podatnik może w każdej chwili cofnąć wyrażoną raz zgodę, nie wskazując nawet przyczyn podjęcia takiej decyzji - dlatego też organ musi być wyjątkowo ostrożny, aby nie przekroczyć granicy zaufania podatnika. Oczywiście w wielu przypadkach to podatnikowi może zależeć na tym, aby odebrano od niego zeznania na temat poszczególnych faktów. Takie zeznania mają bowiem moc dowodową i - w braku innych okoliczności podważających wiarygodność zeznań - nie powinny być przez organ podatkowy kwestionowane.

pb

Art. 196 i 199 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).