Jak polski urząd skarbowy pozyska informacje o zagranicznych zarobkach podatnika

partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

@RY1@i02/2010/143/i02.2010.143.086.0009.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

dr Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

Większość z zawartych przez Polskę ponad 80 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu albo od dochodu i majątku zawiera klauzule dotyczące wzajemnej wymiany informacji podatkowych.

Wyróżnia się trzy rodzaje samej wymiany informacji podatkowych pomiędzy państwami. Po pierwsze - najczęściej stosowana jest wymiana informacji podatkowych na żądanie jednego z umawiających się państw stron umowy, które pragnie uzyskać informację na temat konkretnie wskazanego podatnika. Po drugie - niekiedy organy podatkowe jednego państwa z własnej inicjatywy przekazują istotne - w ich własnej ocenie - informacje podatkowe organom drugiego państwa, bez wcześniejszego żądania z ich strony.

Ten typ wymiany informacji nosi nazwę spontanicznej. Po trzecie - niekiedy występuje tzw. automatyczna wymiana informacji podatkowych dotycząca np. wszystkich płatności dokonywanych przez płatników z danego państwa na rzecz podmiotów z drugiego państwa.

Zwykle podstawą dla takiej wymiany są odpowiednie porozumienia dwustronne, a sama wymiana odbywa się - zgodnie z nazwą - automatycznie, bez potrzeby każdorazowego inicjowania jej przez działania organów podatkowych państwa wysyłającego ani też państwa otrzymującego informację.

W praktyce organy podatkowe mają do dyspozycji wiele instrumentów prawnych pozwalających pozyskać - za pośrednictwem zagranicznych organów skarbowych - informacje o danym podatniku, jego dochodach i prowadzonej przez niego za granicą działalności zarobkowej.

Zwykle przyjętym ograniczeniem takiej wymiany informacji - poza kwestią przedmiotowego zakresu wymiany informacji dopuszczonej na gruncie danej umowy podatkowej - jest standardowy przepis Konwencji Modelowej OECD stwierdzający, że postanowienia umowy dotyczące wymiany informacji nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane tak, jak gdyby zobowiązywały właściwe organy umawiających się państw do: stosowania środków administracyjnych, które nie są zgodne z ustawodawstwem lub praktyką administracyjną jednego lub drugiego państwa, albo udzielania informacji, których uzyskanie nie byłoby możliwe zgodnie z ustawodawstwem albo w ramach normalnej praktyki administracyjnej jednego lub drugiego umawiającego się państwa, albo udzielania informacji, które ujawniłyby jakąkolwiek tajemnicę handlową lub urzędową, tryb działalności przedsiębiorstwa, lub informacji, których udzielanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym (order public).

W codziennej praktyce polskich organów skarbowych wymianą informacji podatkowych z innymi państwami zajmuje się wyspecjalizowana jednostka w resorcie finansów, na bieżąco współpracująca z zagranicznymi organami skarbowymi.

em