Jakie są nowe możliwości zapłaty należnych zobowiązań podatkowych

Znowelizowane od 24 października 2011 r. przepisy Ordynacji podatkowej zawierają szerszy katalog podmiotów uprawnionych do dokonywania rozliczeń pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. Zmiany w tym zakresie wprowadziła nowa ustawa o usługach płatniczych. Przed nowelizacją Ordynacji podatkowej zapłata podatku była możliwa tylko w kasie organu podatkowego, w banku, w placówce pocztowej lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Obecnie podatnicy mogą regulować swoje zobowiązania w biurze usług płatniczych lub za pośrednictwem instytucji płatniczej. Jeżeli zatem opisany przez podatnika punkt obsługi płatności jest biurem usług płatniczych w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych, to jest on uprawniony do przyjmowania gotówkowych wpłat podatku.

Biura usług płatniczych mogą świadczyć usługi płatnicze w ograniczonym zakresie (np. przekazy pieniężne, wpłaty na rachunki), na ograniczoną skalę (średnia całkowitej kwoty transakcji płatniczych wykonanych przez biuro usług płatniczych, w tym przez agentów, za pośrednictwem których świadczy ono usługi płatnicze, nie może przekraczać kwoty 500 tys. euro miesięcznie). Działalność biur, prowadzonych przez osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, podlega przepisom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Działalność ta nie wymaga zezwolenia i może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru. Nadzór nad biurami sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego.

Art. 60 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Przepisy Ordynacji podatkowej określające terminy wpłat podatku stosuje się również do wpłat dokonywanych przez płatnika lub inkasenta. Zasada ta nie uległa zmianie wraz z rozszerzeniem katalogu podmiotów uprawnionych do obsługi rozliczeń między fiskusem a podatnikami. Oznacza to, że podatnik - przedsiębiorca pełniący jednocześnie funkcję płatnika za pośrednictwem jednego rachunku - otwartego w instytucji płatniczej - może uiszczać podatek nie tylko za siebie, ale również za pracowników.

Art. 60 par. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatek można wpłacać obecnie za pośrednictwem instytucji płatniczych i biur usług płatniczych. Między tymi podmiotami są istotne różnice. Inne są warunki prowadzenia takiej działalności oraz zakres świadczonych usług. Przede wszystkim jednak trzeba pamiętać, że w biurze usług płatniczych realizować można tylko wpłaty gotówkowe, natomiast w przypadku instytucji płatniczej możliwe są ponadto rozliczenia bezgotówkowe, a zatem przelewy. Oznacza to, że tylko za pośrednictwem instytucji płatniczej można zapłacić podatek zarówno gotówkowo (wpłata), jak i bezgotówkowo (przelew).

Za termin dokonania zapłaty podatku w obrocie bezgotówkowym uważa się dzień obciążenia rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu. Przepisy jasno zatem wskazują, że musi to być rachunek prowadzony przez instytucję płatniczą. Tak jak dotychczas bezgotówkowych wpłat podatku można również dokonywać za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej.

Art. 60 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Zobowiązanie podatkowe wygasa przede wszystkim na skutek zapłaty podatku. Dla podatników istotne jest zatem, kiedy podatek uważa się za wpłacony. Przepisy definiujące terminy wpłaty zostały uzupełnione o możliwość wpłaty podatku w instytucjach płatniczych i biurach usług płatniczych. Natomiast kryterium zróżnicowania momentu zapłaty podatku pozostaje to samo. Jest to wyłącznie sposób wpłaty podatku (gotówkowo, bezgotówkowo), a nie rodzaj placówki, która wpłatę przyjmuje. I tak przy zapłacie gotówką za dzień zapłaty podatku uważa się dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, biurze usług płatniczych lub w instytucji płatniczej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta. Natomiast w obrocie bezgotówkowym jest to dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu.

Art. 60 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatnik, który spełnia warunki do uznania go za mikroprzedsiębiorcę, może rozliczać swoje podatki w gotówce. Tym samym może on wpłacać podatki za pośrednictwem biur usług płatniczych. Ponieważ biura usług płatniczych realizują tylko wpłaty gotówkowe, z ich usług mogą korzystać podatnicy - osoby prywatne - oraz takie firmy, które zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają status mikroprzedsiębiorców. Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Art. 60, art. 61 ust. 1b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 104 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

Przy czym pamiętać należy, że w takiej sytuacji zastosowanie mają szczególne zasady określania terminy wpłaty podatku.

W przypadku polecenia przelewu z rachunku bankowego podatnika w banku lub instytucji kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w unijnej instytucji płatniczej, niemających siedziby lub oddziału na terytorium Polski, za termin zapłaty podatku uważa się dzień obciążenia tego rachunku, jeżeli wpłacana kwota zostanie uznana na rachunku bankowym organu podatkowego w terminie wskazanym w ustawie o usługach płatniczych.

W praktyce oznacza to, że pewne ryzyko niesie ze sobą uregulowanie podatku przy wykorzystaniu instytucji płatniczej z siedzibą za granicą. W takim wypadku terminem płatności jest dzień wpłaty (złożenia dyspozycji) w instytucji zagranicznej, pod warunkiem że środki zostaną przez nią przekazane w ciągu jednego dnia na rachunek organu podatkowego. W przypadku przekroczenia tego terminu dniem zapłaty będzie dzień wpływu tych środków do organu podatkowego.

Takie same skutki niesie ze sobą wpłata przy wykorzystaniu rachunku bankowego w banku zagranicznym.

Art. 60 ust. 1a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 54 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. nr 199, poz. 1175).

Świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej wymaga uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Natomiast biura usług płatniczych mogą świadczyć usługi płatnicze po uzyskaniu wpisu do rejestru. Chodzi tu o rejestr krajowych instytucji płatniczych i innych dostawców. Jest on jawny i dostępny dla osób trzecich przez stronę internetową KNF. Składa się z części dotyczących: krajowych instytucji płatniczych, ich agentów i oddziałów, kas oszczędnościowo-kredytowych i ich oddziałów, a także biur usług płatniczych, ich agentów i oddziałów. Przed rozpoczęciem korzystania z usług nowych podmiotów warto zatem zapytać w instytucji płatniczej lub biurze usług płatniczych, czy i pod jakim numerem podmiot ten figuruje w rejestrze. Zagwarantuje to podatnikowi, że wpłata tam dokonana będzie skutkowała wygaśnięciem zobowiązania podatkowego w terminach określonych przepisami Ordynacji podatkowej.

Art. 60, art. 199, art. 133 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. nr 199, poz. 1175).

Art. 60 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl