Jaki jest zakres wglądu w akta sprawy

adwokat z Kancelarii Adwokackiej A. Ossowski

Dokumentacja zawarta w aktach sprawy podatkowej może być przez stronę dowolnie przeglądana, fotografowana oraz kserowana. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, takie uprawnienia przysługują również pełnomocnikowi.

Prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów służy nie tylko w toku postępowania, ale również po jego zakończeniu. Nawet w wypadku prawomocnego zakończenia postępowania podatkowego strona ma możliwość zweryfikowania, w oparciu o jaki materiał została wydana decyzja. Jeżeli dostrzeże braki lub naruszenia przepisów, może próbować wzruszyć wydane rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym, tj. np. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji czy też wznowienie postępowania podatkowego.

Prawo do dostępu do akt sprawy może być realizowane w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Strona nie może zatem skutecznie żądać od organu udostępnienia akt sprawy w swoim domu lub jakimkolwiek innym miejscu. Organ podatkowy może natomiast zapewnić stronie dostęp w swoim systemie teleinformatycznym do podań wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego oraz do pism organu podatkowego doręczonych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, po identyfikacji strony w sposób określony w przepisach ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów nie ma charakteru nieograniczonego. Nie podlegają udostępnieniu znajdujące się w aktach sprawy dokumenty zawierające informacje niejawne, a także inne dokumenty, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Jeśli strona zażąda dostępu do dokumentów czy też sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów, a organ odmówi ich udostępnienia, to na taką odmowę przysługuje zażalenie. Ograniczanie stronie wglądu do akt jej sprawy podatkowej nie może być nadużywane. Jak wynika z wyroku WSA w Białymstoku z 29 września 2010 r. (sygn. akt I SA/Bk 312/10) niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ podatkowy opiera swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na dowodach, w stosunku do których orzeczono wyłączenie z akt sprawy.

Oprac. Magdalena Majkowska

Art. 178 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z póź. zm.).