Jakie prawa i obowiązki ma dłużnik podczas egzekucji administracyjnej

Czy poborca wybiera dowolny sposób egzekucji

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.827.jpg@RY2@

Organy egzekucyjne zobowiązane są do stosowania takich środków, które prowadzą bezpośrednio do ściągnięcia należności, jednak spośród kilku takich rozwiązań do wyboru wykorzystywane są środki najmniej uciążliwe dla dłużnika.

Podstawa prawna

Art. 7 par. 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy egzekutor może zabrać obrączkę

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.828.jpg@RY2@

Pieniądze jako gotówka według obowiązujących przepisów są wymienione wśród rzeczy, które nie podlegają egzekucji, jednak tylko do kwoty 760 zł. Lista dóbr, które nie mogą zostać odebrane, jest długa i obejmuje także m.in. obrączki z metali szlachetnych (po jednej - zobowiązanego i jego współmałżonka), ordery i odznaczenia oraz przedmioty niezbędne dłużnikowi i członkom jego rodziny do nauki lub wykonywania praktyk religijnych.

Podstawa prawna

Art. 8 par. 1 pkt 6 i 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy poborca zostawi stary telewizor

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.829.jpg@RY2@

Wprawdzie za przedmioty niezbędne zobowiązanemu i członkom jego rodziny w świetle obowiązujących przepisów nie uważa się m.in. telewizorów do odbioru programów w kolorze, jednak istnieje w tym zakresie wyjątek. Otóż poborca nie zabierze telewizora, jeśli podlegający egzekucji wykaże, że od roku produkcji wykorzystywanego odbiornika upłynęło więcej niż pięć lat.

Podstawa prawna

Art. 8 par. 2 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy możliwa jest egzekucja z nieruchomości

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.830.jpg@RY2@

Egzekucja z nieruchomości jako jeden ze środków egzekucyjnych została wprowadzona w nowelizacji z 2001 r. Wcześniej sposób ten był zastrzeżony wyłącznie dla egzekucji sądowej. Egzekucja z nieruchomości może być prowadzona wyłącznie w przypadku, gdy inne środki (do egzekucji z ruchomości włącznie) nie były możliwe do zastosowania lub okazały się bezskuteczne. Poza tym egzekucja administracyjna z nieruchomości może być prowadzona tylko w celu ściągnięcia należności określonych w decyzji ostatecznej lub wynikających z orzeczenia sądu.

Podstawa prawna

Art. 110 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy można złożyć skargę na egzekucję

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.831.jpg@RY2@

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być rozłożenie na raty należności pieniężnej, podobnie zresztą jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy też brak wymagalności z innego powodu. Ustawa wymienia również inne podstawy możliwej skargi: wykonanie lub umorzenie obowiązku, jego przedawnienie bądź wygaśnięcie, a także m.in. błąd co do osoby zobowiązanego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego lub brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Skarga kierowana jest za pośrednictwem organu egzekucyjnego, rozstrzygnięcia może dokonać sąd administracyjny.

Podstawa prawna

Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy skarga wstrzymuje egzekucję

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.832.jpg@RY2@

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Tylko w szczególnych, uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności do czasu rozpatrzenia zarzutu.

Podstawa prawna

Art. 35 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy można się umówić na zostawienie rzeczy

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.833.jpg@RY2@

Na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes organ egzekucyjny może nie brać pod uwagę dla celów ściągnięcia należności określonych składników majątkowych zobowiązanego. Warunkiem jest uzyskanie na to zgody wierzyciela. Należy dodać, że na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych służy zażalenie zarówno zobowiązanemu, jak i wierzycielowi.

Podstawa prawna

Art. 13 par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy poborca uwzględni ceny sprzętu

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.834.jpg@RY2@

Wprawdzie poborca skarbowy samodzielnie zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej wskazanej ruchomości i oznacza jej szacunkową wartość, jednak przy sporządzaniu tego protokołu zobowiązanemu przysługuje prawo przedstawienia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości zajmowanej rzeczy. Co więcej, w terminie pięciu dni od zajęcia można wnieść skargę na oszacowanie dokonane przez poborcę. W takiej sytuacji organ egzekucyjny posiłkuje się opinią biegłego skarbowego.

Podstawa prawna

Art. 99 par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy egzekutor może przejąć paczkę pocztową

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.835.jpg@RY2@

Ruchomości przysłane jako krajowe przesyłki pocztowe pod adresem zobowiązanego także mogą podlegać zajęciu, którego dokonuje się w odpowiedniej placówce pocztowej. Obowiązują przy tym jednak pewne ograniczenia, np. poborca skarbowy musi otworzyć zajętą przesyłkę w obecności przedstawiciela placówki pocztowej. Z punktu widzenia poczty zajęcie tego rodzaju ruchomości jest równoznaczne z ich doręczeniem adresatowi.

Podstawa prawna

Art. 97 par. 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r. poz. 1015).

Czy dłużnika obciążą koszty upomnienia

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.836.jpg@RY2@

Jeżeli upłynie termin do wykonania obowiązku, w tym przypadku uiszczenia należności, i wierzyciel prześle pisemne upomnienie (zawierające groźbę skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego), to postępowanie takie może być wszczęte po upływie siedmiu dni od doręczenia takiego upomnienia. Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych.

Podstawa prawna

Art. 15 par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy organ może zająć udział w spółce

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.837.jpg@RY2@

Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wierzytelności z tego prawa, przesyłając do spółki zawiadomienie o zajęciu udziału. Wzywa ją wówczas, aby nie uiszczała zobowiązanemu żadnych należności z tytułu zajętego udziału (do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu jej niezapłacenia w terminie i kosztami egzekucyjnymi). Należne kwoty mają być przekazywane organowi egzekucyjnemu. Zajęcie udziału oraz wierzytelności z tego prawa jest dokonane właśnie z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia.

Podstawa prawna

Art. 96j par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy protokół z egzekucji może być tajny

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.838.jpg@RY2@

Przepisy wyraźnie wskazują, iż odpis protokołu niezwłocznie doręcza się zobowiązanemu. Poza oznaczeniem miejsca, czasu i rodzaju czynności, protokół musi zawierać imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynnościach, sprawozdanie, a także zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia wraz z podpisami.

Podstawa prawna

Art. 53 par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t,j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Czy w domu mogą być obecni świadkowie

@RY1@i02/2013/026/i02.2013.026.18300150e.839.jpg@RY2@

Nie tylko na wniosek zobowiązanego, ale również wtedy gdy sam egzekutor uzna to za konieczne, do obecności przy czynnościach egzekucyjnych mogą być przywołani świadkowie (nie otrzymują wynagrodzenia). Mogą to być pełnoletni członkowie rodziny i domownicy mieszkający z dłużnikiem. Obligatoryjnie natomiast egzekutor przywołuje co najmniej dwóch świadków, jeżeli zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach egzekucyjnych na skutek wydalenia (np. kiedy utrudnia czynności) z miejsca ich dokonywania lub z innych przyczyn. Wyjątkowo może z nich zrezygnować jeśli zachodzi obawa, że wskutek upływu czasu potrzebnego na przywołanie świadków egzekucja będzie udaremniona.

Podstawa prawna

Art. 51 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 13 września 2012 r., poz. 1015).

Tomasz Wojciechowski

tomasz.wojciechowski@infor.pl