Urząd skarbowy nie szacuje wydatków z pustych faktur

Jeśli transakcje zostały wykonane, ale na fakturach widnieją nazwy innych podmiotów niż te, które zrealizowały zlecenie, i inne kwoty, niż zostały wypłacone, to nabywca nie może odliczyć poniesionego wydatku - uznał NSA.

Spór dotyczył podatnika, który świadczył usługi remontowe jednostek pływających. Dochody z tej działalności rozliczał na zasadach ogólnych, a więc miał obowiązek prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Naczelnik urzędu skarbowego zakwestionował wydatki, które podatnik poniósł na zakup usług od niektórych podwykonawców. Stwierdził, że wprawdzie spółka poniosła koszty prac remontowych, ale roboty te zostały wykonane przez inne podmioty niż te, które zostały wskazane na fakturach.

Z tego powodu naczelnik uznał prowadzoną przez podatnika księgę za nierzetelną. Sam jednak nie oszacował jego dochodu, bo stwierdził, że dane wynikające z ksiąg, po wyeliminowaniu nieprawidłowości wykrytych w trakcie kontroli i postępowania podatkowego, pozwalały je określić. Podobnie uznał dyrektor izby skarbowej. Rozstrzygnął, że wydatki wynikające z nierzetelnych rachunków wystawionych przez niektórych podwykonawców oraz podmioty nieistniejące nie mogą być kosztem podatkowym. Dodał, że samo wystawienie faktury z tytułu wykonania prac nie może być wystarczającym dowodem na to, że usługa została faktycznie wykonana. Tym bardziej że z materiału dowodowego wynikały przeciwne wnioski. Brakowało umów, dowodów przelewów oraz dowodów wewnętrznych KW (kasa wypłaci).

Podatnik w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zwracał uwagę, że organy powinny oszacować wartość robót wykonanych przez podwykonawców i pozwolić mu zaliczyć te wydatki do kosztów podatkowych. W jego ocenie wady faktur nie dyskwalifikowały jeszcze wydatków jako kosztów uzyskania przychodów.

Sąd przyznał rację organom. Stwierdził, że prawidłowo przyjęły one, iż faktury nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Skoro jeden z kontrahentów nie istniał w dacie wystawienia dokumentu i nie można potwierdzić u niego transakcji, to nie można uznać wydatku, który rzekomo został poniesiony. Z kolei usługi świadczone przez innych podwykonawców zostały wykonane, ale ani nazwy tych podmiotów, ani kwoty, które otrzymali, nie zgadzały się z wykazanym na fakturach.

Z sądem I instancji zgodził się też NSA. Orzekł, że skoro organy prawidłowo ustaliły, iż podwykonawcy wystawili puste faktury, to nie mogą być one podstawą kosztów. Nie mogły również ich oszacować. - Podatnik nie może być premiowany oszacowaniem przychodów i kosztów, w sytuacji gdy transakcje nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych - podkreślił sędzia Jerzy Płusa.

Co może urząd

Organ podatkowy szacuje podstawę opodatkowania, jeżeli:

1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub

2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub

3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania z ryczałtu

Organ odstąpi jednak od szacowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania.

Źródło: art. 23 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm).

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2118/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia