Państwo nie może kredytować działalności podatnika

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą powinien mieć na uwadze wysokość własnych dochodów oraz obciążeń i zabezpieczyć środki na ten cel. Organy podatkowe nie mogą umarzać kolejnych rat podatku firmie, która przynosi zyski. Stanowiłoby to kredytowanie działalności gospodarczej przez skarb państwa i byłoby sprzeczne z zasadą równości.

Spółka zwróciła się do burmistrza o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości, tj. drugiej i trzeciej raty za 2007 rok. Spółka podała, że poniosła znaczne nakłady inwestycyjne i planuje dalsze inwestycje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie produkcji mebli tapicerowanych. Oświadczyła, że w dniu złożenia wniosku zatrudniała 60 osób. Wskazała również, że planuje wzrost zatrudnienia w związku z zamierzonym rozszerzeniem produkcji o stoliki i płyty z drewna. Burmistrz odmówił umorzenia zaległości. Organ potwierdził, że zatrudnienie w spółce rośnie. Jednak okoliczność ta nie może stanowić podstawy do umarzania zaległości podatkowych po każdorazowym złożeniu wniosku przez podatnika. Zwłaszcza że pierwszą ratę podatku umorzono. Na podstawie analizy bilansu sporządzonego na koniec 2007 roku oraz rachunku zysków i strat organ uznał, że spółka zamknęła rok niewielkim zyskiem. To oznacza, że produkcja jest opłacalna. Zdaniem organu podatnik prowadząc działalność gospodarczą, powinien mieć na uwadze wysokość własnych dochodów oraz obciążeń i zabezpieczyć środki na ten cel. Umarzanie kolejnych rat podatku oznaczałoby natomiast kredytowanie działalności gospodarczej spółki. Byłoby też sprzeczne z zasadą równości podatników w sferze zobowiązań podatkowych. Ostatecznie spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.

Wojewódzki sąd administracyjny przyznał rację organom podatkowym. Sąd zauważył, że art. 67b par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wprost nawiązuje do określonych w art. 67a zasad udzielania ulg traktowanych jako pomoc de minimis. Odesłanie do art. 67a Ordynacji podatkowej oznacza, że na gruncie tej ustawy udzielenie omawianej pomocy następuje na zasadach przewidzianych w tym przepisie, przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek wymienionych w rozporządzeniu Komisji WE nr 1998/2006. Przyznanie pomocy jest więc fakultatywne i uznaniowe. Ponadto obowiązkiem organu podatkowego podejmującego decyzję jest zbadanie, czy zachodzą przesłanki określone jako ważny interes podatnika i interes publiczny. Organ musi też sprawdzić, czy udzielenie pomocy (nawet przy zaistnieniu tych przesłanek) nie naruszy zasad wynikających z aktów prawa wspólnotowego dotyczących pomocy de minimis.

Sąd zwrócił uwagę, że podstawą udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych bądź jej odmowy w każdym przypadku – niezależnie od statusu podatnika – będzie art. 67a Ordynacji podatkowej. Odesłanie do art. 67b Ordynacji podatkowej należy natomiast rozumieć jedynie jako doprecyzowanie art. 67a Ordynacji podatkowej poprzez wykreowanie dodatkowych warunków udzielenia wnioskowanej pomocy podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą. Warunki te mają zastosowanie wyłącznie do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wynikają z przyjętych w prawie wspólnotowym zasad udzielania pomocy publicznej opartej na zakazie bądź ograniczeniu dopuszczalnej pomocy dla przedsiębiorców z uwagi na ryzyko zakłócenia konkurencji na rynku wspólnotowym. W sytuacji, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzi, że wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą nie zasługuje na uwzględnienie, nie ma potrzeby analizowania, jakiej pomocy dotyczy. Wówczas podstawę prawną decyzji o odmowie udzielenia ulgi stanowi jedynie art. 67a par. 1 Ordynacji podatkowej. Jednak art. 67b Ordynacji podatkowej nie może stanowić samodzielnej podstawy wydania decyzji w sprawie ulgi uznaniowej dla przedsiębiorcy. Udzielenie kolejnej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych prowadziłoby bowiem w gruncie rzeczy do przerzucenia ciężaru prowadzonych przez podatnika inwestycji na Skarb Państwa.