Czy można rozpocząć kontrolę podatkową bez zawiadomienia

szef Departamentu Podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Zawiadomienie podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej jest zasadą. Rozpoczęcie kontroli bez tego zawiadomienia oznacza jej prowadzenie niezgodnie z przepisami i moim zdaniem nieskuteczne. Prowadzenie takiej kontroli bowiem nie ma podstawy prawnej. W konsekwencji podatnik mógłby skutecznie i zgodnie z prawem odmówić wykonania nakładanych na niego obowiązków, skorelowanych z uprawnieniami kontrolujących, w szczególności takich jak wstęp do lokalu kontrolowanego, udostępnienie akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów, przesłuchanie świadków, kontrolowanego itp. W konsekwencji przeprowadzenie kontroli byłoby niemożliwe także z przyczyn faktycznych.

Organy podatkowe co do zasady dotrzymują obowiązku zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli, ponieważ ich celem jest szybkie jej przeprowadzenie, zatem intencją jest, aby podatnik był do tej kontroli odpowiednio przygotowany. Należy zatem rozważyć, czy w tym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki, które umożliwiają organom pominięcie wystosowania zawiadomienia. A mowa tu w szczególności o kontroli w zakresie zwrotu VAT, kontroli wszczynanej na żądanie organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, dotyczące przychodów z nieujawnionych źródeł, kontroli o charakterze doraźnym dotyczącej ewidencjonowania przy użyciu kasy fiskalnej.

Aby sprzeciwić się żądaniom kontrolującego, trzeba przeanalizować najpierw art. 282c Ordynacji podatkowej, ponieważ brak zawiadomienia może mieć uzasadnienie w przepisach.

(EP)

Art. 282c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).