Obniżkę ceny trzeba uzasadnić

Podatkowe księgi przychodów i rozchodów prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Podatkowe księgi przychodów i rozchodów uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan faktyczny.

Sytuacja, w której towary są sprzedawane poniżej ceny ich zakupu, a więc ze stratą, może być uważana za sprzeczność ekonomiczną. Obecnie jednak istnienie sprzeczności poszczególnych składników działalności gospodarczej podatnika, jaką wykazała analiza podatkowej księgi przychodów i rozchodów, stanowi jedno z ustaleń faktycznych, które samo przez się nie świadczy o nierzetelności tej księgi. Jednak w takiej sytuacji organ podatkowy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przyczyny zaistniałych sprzeczności.

W trakcie postępowania wyjaśniającego organy podatkowe mogą poszukiwać innych dowodów, za pomocą których będą chciały wykazać nierzetelność ksiąg podatkowych, a w konsekwencji samodzielnie oszacować dochód. Z tego m.in. powodu podatnik powinien umieć wykazać, że obniżka była racjonalna i uzasadniona ekonomicznie. Posłużyć się można kalkulacją, z której będzie wynikać, że ponoszenie kosztów magazynowania towarów oraz koszt pozyskania pieniądza, który mógłby zostać uzyskany z ich sprzedaży, są wyższe niż planowana obniżka ceny.

Sposób udokumentowania będzie oczywiście różny w zależności od okoliczności, które uzasadniają sprzedaż poniżej ceny zakupu. W przypadku towarów uszkodzonych pomocny będzie na pewno protokół opisujący uszkodzenia. Przydatne mogę być także dokumenty potwierdzające ceny notowane na rynku dla podobnych towarów mających podobne uszkodzenia, czy też protokół ubezpieczyciela zawierający opis uszkodzeń. Warto zwrócić uwagę, że istnieją sytuację, w których ryzyko zakwestionowania sprzedaży towarów jest podwyższone. Dotyczy to np. transakcji z podmiotami powiązanymi.

Wskazać należy, że nie ma przeszkód, aby do kosztów podatkowych zaliczyć pełen koszt zakupu towarów, które następnie musiały zostać sprzedane po obniżonej cenie.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawach o podatkach dochodowych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, o ile nie są to koszty wymienione w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. Brak dochodu z danej transakcji nie oznacza zatem automatycznie braku kosztów podatkowych.

W przepisach jest ponadto mowa o kosztach poniesionych w celu osiągnięcia przychodów, a niedających skutku w postaci konkretnego przychodu. Jednocześnie katalog wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, określony w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, nie wymienia wydatków poniesionych na zakup towarów, które zostały następnie sprzedane poniżej ceny zakupu.

Oznacza to, że podatnik, ponosząc wydatek na zakup towarów, dążył do osiągnięcia przychodów - uzasadnia to zaliczenie poniesionego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Jak liczyć limit zwolnienia

: Przedsiębiorca zajmuje się handlem meblami. Część towarów sprowadza na zamówienie, część przechowuje w wynajmowanym magazynie. Półtora roku temu rozszerzył grono dostawców, od których nabywa meble w celu ich odsprzedaży. Transakcja okazała się nietrafiona i meble zalegają w magazynie od półtora roku. Przedsiębiorca zdecydował o wyprzedaży mebli po obniżonych znacznie cenach. Dzięki temu meble znalazły nabywców.

: Działanie podatnika było uzasadnione ekonomicznie. Dzięki obniżce ceny przedsiębiorcy udało się zwolnić powierzchnię magazynową i odzyskać część gotówki. Na sprzedaży powstały jednak znaczne straty, dlatego zainteresował się nią urząd skarbowy podczas przeprowadzanej kontroli. W trakcie postępowania wyjaśniającego podatnik wykazał jednak, że dalsze ponoszenie kosztów magazynowania mebli, które przez ponad półtora roku nie znalazły nabywcy, są wyższe niż obniżka ceny.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl