W jakich przypadkach można stosować niższe odsetki za zwłokę

partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Nowelizacja ordynacji podatkowej od 1 stycznia 2009 r. wprowadziła tzw. ulgowe odsetki za zwłokę w wysokości 75 proc. stawki podstawowej. Warunkiem zastosowania stawki obniżonej jest złożenie skutecznej korekty deklaracji oraz wpłata w całości zaległości podatkowej w terminie siedmiu dnia od dnia złożenia korekty.

Odsetki za zwłokę są naliczane od dnia następnego po upływie terminu płatności przez cały czas istnienia zaległości. Zatem po 1 stycznia 2009 r. podlegać będą korekcie także (a może przede wszystkim) deklaracje złożonych w latach wcześniejszych np. 2003-2008. Przy obowiązującej wcześniej stawce odsetek za zwłokę niejednokrotnie może dochodzić do sytuacji, w której odsetki za zwłokę będą zbliżały się do kwoty samej zaległości podatkowej, a więc kwestia, czy można lub też nie skorzystać ze stawki obniżonej, będzie miała zdecydowany wymiar ekonomiczny. Powstaje zatem pytanie, czy odsetki ulgowe są naliczane tylko od 1 stycznia 2009 r., czy też obejmują cały okres istnienia zaległości. Prezentuję zdecydowanie ten drugi pogląd.

Ustawa nowelizująca Ordynację podatkową nie zawiera w odniesieniu do ulgowych odsetek żadnych przepisów przejściowych, a zatem można uznać, że w pełnym zakresie ma zastosowanie zasada bezpośredniego działania nowego prawa. Jednocześnie zastosowanie nowych przepisów do zaległości podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2009 r. nie może być w żadnym przypadku uznane za działanie prawa wstecz. W przypadku odsetek ulgowych zdarzeniem, z którym wiąże się zastosowanie nowych przepisów, jest dokonanie skutecznej korekty deklaracji oraz wpłacenie zaległości podatkowej w całości. Skoro zatem obie te czynności muszą mieć miejsce po 1 stycznia 2009 r., to stosowanie nowych przepisów, już przecież w tym momencie obowiązujących, jest w sposób oczywisty uzasadnione.

Należy jednocześnie brać pod uwagę, z przyczyn praktycznych, stanowisko organów podatkowych prezentowane oficjalnie. Zdaniem Ministerstwa Finansów odsetki ulgowe dotyczą tylko tych odsetek, które zostały naliczone po 1 stycznia 2009 r. Wydaje się, że praktycznym wyjściem z tej sytuacji jest wpłacenie całej kwoty odsetek bez zastosowania ulgi i następnie domaganie się zwrotu tej części wpłaty która przypada na odsetki.