Wyrok Trybunału jest podstawą wznowienia sprawy

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, potwierdzający niekonstytucyjność jakiegoś przepisu, jest przesłanką wznowienia postępowania. Pojawia się pytanie, w jakim zakresie wyrok będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

- Sytuacja, kiedy wyrok TK dotyczy tylko niektórych ustaleń będących podstawą decyzji podatkowej, najczęściej powinna pozostać bez wpływu na zakres wznowionego postępowania - uważa Andrzej Zubik, doradca podatkowy w PricewaterhouseCoopers.

Decyzja podatkowa zazwyczaj określa bowiem kwotę zobowiązania podatkowego (straty, zwrotu podatku itp.) za konkretny okres rozliczeniowy (miesiąc, rok), a takie rozstrzygnięcie ze swej natury jest niepodzielne. W ocenie eksperta zakwestionowanie w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego legalności nawet tylko jednej z wielu przesłanek leżących u podstaw decyzji, powodujące wznowienie postępowania, w praktyce skutkuje przeprowadzeniem wznowionego postępowania w odniesieniu do całości sprawy i określeniem nowej kwoty podatku. Przepisy nie ograniczają zakresu wznowionego postępowania. Rozstrzygając na nowo istotę sprawy podatkowej, organ nie jest zaś związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w pierwotnym postępowaniu, powinien więc merytorycznie rozpoznać wszystkie kwestie składające się na określenie prawidłowej kwoty podatku.

Andrzej Zubik zauważa jednak, że pojawiają poglądy ograniczające zakres wznowionego postępowania. Zgodnie z nimi organ może podważać tylko te konkretne ustalenia, których bezpośrednio dotyczą przesłanki wznowienia. I w praktyce organy poza te przesłanki nie wychodzą - tłumaczy ekspert.

W jego ocenie, jeżeli decyzja obejmuje kilka spraw podatkowych (np. okresów rozliczeniowych, co zdarza się w praktyce przykładowo w podatku od towarów i usług), wtedy należałoby ograniczyć zakres wznowionego postępowania wyłącznie do tych spraw (okresów rozliczeniowych) objętych łączną decyzją, których dotyczą przesłanki wznowienia.

Jeżeli decyzja obejmuje kilka spraw podatkowych, np. okresów rozliczeniowych, wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjne-go będzie skutecznie tylko w zakresie zakwestionowanym w wyroku.