Jakie są skutki zatajania dochodów

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Rzeczywiście w każdym roku podatkowym istnieje tzw. kwota wolna od podatku. W 2008 roku wynosiła ona 3091 zł. Jednak nawet w sytuacji, gdy zarobki podatnika za dany rok podatkowy nie przekroczą tej kwoty, musi on złożyć zeznanie podatkowe. W takim przypadku podatek do zapłaty wyniesie 0 zł.

Jednak jeśli podatnik przed organem podatkowym powoła się na osiąganie dochodów z innych źródeł, będzie musiał je wskazać.

Przepisy ustawy o PIT stanowią, że za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ustawy o PIT, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 ustawy o PIT oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Za zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego uważa się kwoty wypłacanych przez zakład pracy lub organ rentowy zasiłków chorobowych, wyrównawczych, macierzyńskich, opiekuńczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych.

Urząd skarbowy może zainteresować się wydatkami podatnika zwłaszcza wtedy, gdy istnieje podejrzenie, że dochody podatnika były znacznie niższe od poniesionych przez niego wydatków. Wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzonym mieniu pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Wydatki poniesione w walutach obcych przelicza się na złote. Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika, ogłaszanych przez bank, z którego usług korzystał podatnik, i mających zastosowanie przy kupnie walut. Jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku, przychody przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Jeżeli bank, z którego usług korzysta podatnik, stosuje różne kursy walut obcych i nie jest możliwe zastosowanie kursu kupna lub bank nie ogłasza kursu walut, do przeliczenia przychodu uzyskanego przez podatnika na złote stosuje się kurs średni walut obcych ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

W sprawach, których przedmiotem jest ustalenie zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, na podatniku spoczywa ciężar wykazania, że kwestionowane przez organy podatkowe wydatki zostały pokryte ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Gdy okaże się, że podatnik poniósł wydatki albo zgromadził środki lub mienie znacznie przekraczające wykazany w zeznaniu podatkowym dochód, to właśnie na podatniku spoczywa ciężar bezsprzecznego i jednoznacznego wykazania, że te wydatki albo zgromadzone środki lub mienie znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodów lub w posiadanych zasobach.

Z uwagi na specyficzny charakter postępowania podatkowego prowadzonego w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów organ podatkowy jest zobowiązany przeprowadzić ze szczególną starannością postępowanie dowodowe. Nie można tu mówić o dowolności w czynnościach urzędników.

Jakiekolwiek niejasności lub wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Za niedopuszczalną należy też przyjąć praktykę rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika.

Prowadzenie odrębnych postępowań co do podatniczki i jej konkubenta nie oznacza dla organu podatkowego dowolności w doborze środków dowodowych w każdym z prowadzonych postępowań, biorąc pod uwagę prowadzenie przez nich wspólnego gospodarstwa domowego i pozostawanie w faktycznym pożyciu.

Organ podatkowy jest uprawniony do porównania wysokości wydatków, które podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do wartości opodatkowanych bądź zwolnionych z podatków zasobów finansowych zgromadzonych w tym roku oraz zasobów zgromadzonych wcześniej, tj. przed rozpoczęciem danego roku podatkowego.

W konsekwencji, gdy zostanie stwierdzone, że poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz w zgromadzonych wcześniej zasobach finansowych, organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, że podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił.

W przypadku podatnika pozostającego w związku małżeńskim, w którym majątek małżonków jest objęty wspólnością, poniesienie wydatków przez jednego lub obojga małżonków przekraczających ich łączny dochód - według danych będących w posiadaniu organów podatkowych - skutkuje prowadzeniem postępowania w stosunku do obojga małżonków zakończonego decyzjami wydanymi dla każdego z nich z osobna.

Podatek należny lub do zwrotu w roku podatkowym, za który jest ustalany przychód ze źródeł nieujawnionych, jest neutralny finansowo dla ustalenia przychodu z nieujawnionych źródeł. Płatności z tego tytułu dokonane w roku rozliczeniowym oraz otrzymane zwroty z uwagi na to, że do wyliczenia dochodu z działalności gospodarczej przyjmuje się kwoty netto, z pominięciem VAT, nie stanowią wydatku ani zgromadzonego zasobu. Zwracana kwota VAT nie jest dochodem podatnika, a jedynie zwrotem podatku już wcześniej zapłaconego. Dlatego też nie może on zostać zaliczony do należności stanowiących pokrycie poniesionych wydatków.

Osoba, która nie ujawniła wszystkich zarobków do opodatkowania, a następnie w wyniku kontroli fiskusa nie będzie potrafiła udowodnić, skąd pochodzą zarobione środki, będzie musiała zapłacić karny podatek. Podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach wynosi 75 proc. dochodu.