Ewidencja musi być rzetelna

Jeżeli ewidencja podatnika zawiera błędne zapisy, będące skutkiem oczywistej omyłki, ale jest rzetelna i spełnia warunki wymagane do uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym, to brak jest podstaw do określenia podatnikowi niezaewidencjonowanego przychodu.

W 2007 roku podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług leśnych i rolnych. Opłacał zryczałtowany podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Przychód rejestrowany był w ewidencji VAT. W deklaracji rocznej podatnik wykazał przychód opodatkowany według stawki 8,5 proc. Po kontroli okazało się, że podatnik zrezygnował z prowadzenia ewidencji przychodów. Nie dopełnił jednak obowiązków wynikających z tej rezygnacji. Organy podatkowe wskazały, że zgodnie z przepisami po zakończeniu każdego miesiąca, w terminie do 20 następnego miesiąca, podatnik prowadzący ewidencję sprzedaży na potrzeby VAT, który zrezygnował z prowadzenia ewidencji przychodów, musi sporządzić zestawienie. Dodatkowo organy uznały, że zapisy księgi nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego i uznały ją w protokole kontroli za nierzetelną. Dlatego ostatecznie podatnikowi oszacowano przychód i określono wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2007 rok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę podatnika. Sąd przypomniał, że rozporządzenie w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych uznaje ewidencję za rzetelną i niewadliwą, gdy błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki, a podatnik posiada inne dowody. Te dowody to dokumenty źródłowe, na postawie których dokonuje się zapisów księgowych.

Sąd zauważył, że przepisy nie zawierają definicji, co należy rozumieć za błędne zapisy będące skutkiem oczywistej omyłki. Za uzasadnione sąd uznał więc sięgnięcie definicji słownikowej. Oczywisty oznacza niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny, a omyłka: spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, który może wystąpić w pisowni i w liczeniu.

Sąd nie zgodził się też, że błędnego zapisu nie można również uznać za skutek oczywistej omyłki, gdyż zaniżono przychód. W przepisach nie wprowadzono dalszego ograniczenia możliwości uznania ewidencji za niewadliwą i rzetelną w sytuacji, gdy błędne zapisy są skutkiem oczywistej omyłki. Jedynym warunkiem zastosowania tego uregulowania jest, aby podatnik posiadał dowody źródłowe stanowiące podstawę zapisów księgowych. A nie ma wątpliwości, że podatnik ten warunek spełniał, bo dysponował i przedstawił organom podatkowym faktury VAT obejmujące wykazaną w nich sprzedaż usług.

Dlatego w ocenie sądu w sprawie nie było podstaw do szacowania przychodu i stosowania sankcyjnej stawki ryczałtu.