Wniosek o upadłość musi być zgłoszony we właściwym czasie

Właściwym momentem do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest okres dwóch tygodni od dnia, w którym jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej zaistniał obowiązek zgłoszenia wniosku wobec zaprzestania płacenia długów spółki.

Organy podatkowe orzekły o przeniesieniu odpowiedzialności za długi spółki na członka jej zarządu. Podniesiono, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna i została umorzona. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony w odpowiednim czasie. Spółka złożyła go we wrześniu 2001 r., ale sąd go oddalił. Ustalono bowiem, że trwałe zaprzestanie płacenia długów nastąpiło w marcu 2001 r., a niewypłacalność spółki wystąpiła już na początku 1999 r.

W ocenie organów członek zarządu objął swoją funkcję już w czasie, gdy spółka była niewypłacalna. Dlatego powinien niezwłocznie po rozpoczęciu sprawowania swojej funkcji i po zaznajomieniu się z sytuacją finansową podjąć działania wymagane przepisami o postępowaniu upadłościowym i układowym.

Ostatecznie sprawa przeniesienia odpowiedzialności za długi spółki trafiła na wokandę sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę członka zarządu. Sąd zauważył, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie jest okolicznością uwalniającą od odpowiedzialności za zaległości spółki z uwagi na istotę i cele postępowania upadłościowego. Ustalenie, czy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony w odpowiednim czasie, wymaga uwzględnienia przepisów regulujących podstawy oraz terminy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy.

W ocenie WSA właściwym momentem do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest okres dwóch tygodni od dnia, w którym jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej zaistniał obowiązek zgłoszenia wniosku wobec zaprzestania płacenia długów spółki. Dochowanie tego terminu zapewnia ochronę zagrożonych interesów wierzycieli i ich zaspokojenie z pozostałego majątku dłużnika.

Racji skarżącemu nie przyznał też Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd kasacyjny nie zgodził się, że brak odesłania w przepisach podatkowych do prawa upadłościowego to celowy zabieg ustawodawcy, żeby w sprawach podatkowych każdorazowo badać właściwość terminu zgłoszenia wniosku o upadłość. W ocenie NSA założenie takie zdaje się pomijać wyniki ustaleń wykładni systemowej, dopuszczając dowolność ocen. Odwołanie się do terminu z prawa upadłościowego jest odwołaniem do kryterium obiektywnego, wyznaczonego przepisem rangi ustawowej bezpośrednio korespondującym z uwzględnionym uregulowaniem prawnym. Sąd zgodził się, że dochowanie tego terminu umożliwia ochronę zagrożonych interesów wierzycieli i ich zaspokojenie z pozostałego majątku wspólnika.