Organ egzekwuje własne należności

Podatnik, który nie wykona w terminie zobowiązania podatkowego, musi liczyć się z możliwością egzekucji zaległości. W szczególności, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Jeśli więc wysokość zobowiązania wynika z ostatecznej decyzji wymiarowej, to organ egzekucyjny przystępuje do czynności egzekucyjnych po wystawieniu tytułów wykonawczych. W przypadku egzekucji zaległych podatków egzekucja może zostać przeprowadzona m.in. z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z instrumentów finansowych czy z papierów wartościowych, a także z ruchomości i nieruchomości.

Podatnicy próbują jednak bronić się przed czynności egzekucyjnymi prowadzonymi przez organy, wskazując w skargach do sądu na naruszenie proceduralne lub zastosowanie wobec nich zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, ewentualnie odwołują się do podstawowych zasad praworządności prowadzenia postępowania administracyjnego.

Przy czym zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko to ma formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W jednej z ostatnich spraw jaką rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny, podatnik złożył skargę na rozstrzygnięcia organów, wskazując, że ten sam podmiot nie może być jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym i z tego względu powyższe postanowienie należy, według podatnika, uznać za niedopuszczalne.

Zarówno wojewódzki sąd administracyjny, jak i NSA nie przyznały mu racji. W wyroku z 18 października 2011 r. (II FSK 797/10, prawomocny) NSA potwierdził, że naczelnik urzędu skarbowego i inne organy egzekucyjne są uprawnione są do egzekwowania własnych należności. Ze względu na tożsamość podmiotu, stanowisko organu egzekucyjnego jest bowiem także stanowiskiem wierzyciela.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 21 par. 3, art. 34 par.1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).