Pismo o zajęciu konta kieruje się bezpośrednio do dłużnika

Naczelnik urzędu skarbowego może wszcząć postępowanie egzekucyjne w stosunku do podatnika na podstawie tytułów wykonawczych. Mogą one obejmować niezapłacone należności np. w podatku dochodowym wynikające z decyzji wymierzających prawidłową wysokość tego podatku do zapłaty.

W celu realizacji należności, organ egzekucyjny wystawia zawiadomienie o zajęciu składników majątkowych czy źródła dochodów podatnika. Tymczasem podatnicy coraz częściej skarżą tego typu decyzję z uwagi na wadliwość doręczenia zawiadomień. Co więcej, rację przyznają im sądy administracyjne. Na przykład w wyroku z 23 września Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 599/10, prawomocny) uznał, że o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny podatnik powinien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę.

W opisywanej sprawie naczelnik urzędu skarbowego wystawił dwa zawiadomienia - jedno o zajęciu udziałów spółki, a drugie o zajęciu rachunku bankowego. Poborca skarbowy podjął próbę doręczenia dłużnikowi tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami w siedzibie spółki. Ponieważ lokal był zamknięty, poborca postanowił zostawić pisma pełnomocnikowi spółki. Jednak i tym razem próba przekazania dokumentacji się nie powiodła.

Pracownik sekretariatu pełnomocnika stwierdził, że nie ma upoważnienia do odbierania korespondencji w imieniu pełnomocnika i odmówił przyjęcia przesyłki.

Organ podatkowy uznał, że odmowa przyjęcia pism przez pracownika sekretariatu - co zostało potwierdzone w raporcie oraz notatce służbowej poborcy skarbowego - wywołuje takie same skutki, jakby doręczenie było skuteczne.

Podatnik złożył skargę do sądu. W jego ocenie postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, gdyż objęte tytułem wykonawczym zobowiązanie podatkowe przedawniło się z uwagi na nieskuteczność doręczenia pism.

Choć sąd stwierdził, że poborca skarbowy i towarzyszący mu pracownik organu egzekucyjnego mieli podstawy uważać, że mogą pozostawić korespondencję pełnomocnikowi (adresem do doręczeń korespondencji dla spółki był określony adres pełnomocnika, w tym adres siedziby osoby prawnej, jak również jego działalności zawodowej), to przyznał rację podatnikowi. Powód? Zdaniem NSA pełnomocnik podatnika nie jest adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ egzekucyjny do zobowiązanego. Z przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że tytuły wykonawcze powinny być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu, a nie innej osobie, nawet pełnomocnikowi zobowiązanego.

NSA podkreślił również, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym, ale tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy (organowi) z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 26 par. 1 i par. 5, art. 1a pkt 20, art. 72 par 4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2005 r. nr 229, poz 1954 z późn. zm.).

Art. 47 par. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).