Dane o podatnikach są szczególnie chronione

Od 2 stycznia obowiązują regulacje nowej ustawy o ochronie informacji niejawnych. Akt ten wprowadził szereg zmian do ustaw podatkowych. Znowelizowane zostały m.in. ustawa o kontroli skarbowej, Ordynacja podatkowa, ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Zmiany te przede wszystkim eliminują w przepisach używane dotychczas pojęcia "tajemnica państwowa" czy "tajemnica służbowa" i zastępują je terminem "informacje niejawne" albo określeniami poszczególnych klauzul nadawanych tym informacjom. W przypadku szczególnie wrażliwych informacji przekazywanych przez obywateli organom państwa - takich jak oświadczenia majątkowe lub tajemnica skarbowa - wprowadzono obowiązek ich ochrony na poziomie przewidzianym dla ochrony informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone".

I tak zmiany w Ordynacji podatkowej zostały wprowadzone m.in. w rozdziale dotyczącym informacji udostępnianych organom podatkowych. W art. 82 par. 4 dotyczącym sposobu ochrony dokumentów oznaczonych jako "tajemnica skarbowa" (w ramach wymiany informacji podatkowych między polskimi organami a władzami obcych państw) termin "tajemnica służbowa" zastępuje się pojęciem "informacje niejawne o klauzuli zastrzeżone". Wyjaśnijmy, że informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej.

Wiele zmian dotyczy postępowania podatkowego. W takim postępowaniu świadkami obecnie nie mogą być osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli w określonym trybie nie zostały z tego obowiązku zwolnione. Do 1 stycznia 2011 r. regulacja ta odnosiła się tylko do osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy państwowej lub służbowej.

Ponadto nowe przepisy mówią, że informacje o podatnikach pochodzące m.in. z banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz z innych instytucji finansowych po ich wykorzystaniu są wyłączane z akt sprawy i przechowywane w kasach pancernych, szafach pancernych lub w urządzeniach służących ochronie informacji niejawnych o klauzuli "poufne", którym na podstawie odrębnych przepisów przyznano certyfikaty lub świadectwa kwalifikacyjne. Adnotacji o wyłączeniu dokumentów dokonuje się w aktach sprawy.

Na podstawie znowelizowanych przepisów Ordynacji podatkowej wydano także rozporządzenie w sprawie sposobu sporządzania oraz przechowywania protokołów zeznań obejmujących okoliczności, na które rozciąga się obowiązek ochrony informacji niejawnych lub dochowania tajemnicy zawodowej (Dz.U. nr 259, poz. 1767).

Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej na pisemne żądanie generalnego inspektora (GIKS) kontroli skarbowej albo dyrektora urzędu kontroli skarbowej (uks), wydane w związku z wszczętym postępowaniem przygotowawczym w sprawie o przestępstwa i wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, banki oraz SKOK-i są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji dotyczących podejrzanego w zakresie m.in. posiadanych rachunków bankowych czy zawartych umów kredytowych. Określone informacje przekazują także towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz zakłady ubezpieczeń.

Żądania GIKS albo dyrektora UKS oznacza się klauzulą "tajemnica skarbowa", a ich przekazanie następuje obecnie w trybie przewidzianym dla dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli "zastrzeżone" w rozumieniu przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej zasadą jest, że indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 96, art. 98, art. 103, art. 119 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. nr 182, poz. 1228).