Kiedy wakacyjne wyjazdy trzeba zgłaszać w urzędzie skarbowym

Czy trzeba zgłaszać zmianę adresu e-mail

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.817.jpg@RY2@

W toku postępowania podatnik oraz jego przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym - adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. W sytuacji zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a fiskus pozostawia pismo w aktach sprawy.

Podstawa prawna

Art. 146 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Czy urząd będzie przesyłał pisma pełnomocnikowi

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.818.jpg@RY2@

W przypadku wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy podatnik jest obowiązany do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Obowiązek ten dotyczy również osób fizycznych będących nierezydentami w rozumieniu przepisów prawa dewizowego. Ustanowienie pełnomocnika do spraw doręczeń zgłaszane jest organowi podatkowemu właściwemu w sprawie. W naszym przykładzie będzie to urząd skarbowy, który sprawdza wykorzystanie ulg przez podatnika.

Gdy podatnik wyjedzie, a nie ustanowi pełnomocnika, pismo będzie uznane za doręczone albo pod dotychczasowym adresem, albo pod adresem ostatniego czasowego pobytu. Stracić więc może sam podatnik, jeśli np. nie odbierze pisma, na które będzie mógł skutecznie odpowiedzieć tylko w ustawowym terminie. Często przekroczenie tego terminu oznacza brak możliwości jego przywrócenia.

Podstawa prawna

Art. 147 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Czy podatnik ustala centrum interesów życiowych

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.819.jpg@RY2@

Ustalenie centrum interesów życiowych jest potrzebne do określenia rezydencji podatkowej. Od niej bowiem zależą obowiązki podatkowe w danym kraju. Osoba pracująca za granicą powinna wiedzieć, że jedną z reguł pozwalających ustalić jej obowiązki podatkowe jest fakt, że za kraj rezydencji podatkowej osoby należy uznać kraj, w którym posiada ona centrum interesów życiowych. Jeżeli takie centrum znajduje się w obu państwach, uważa się, że osoba mieszka w państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych). Wobec braku zdefiniowana tych pojęć w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ustawach podatkowych przy ocenie, czy w danym stanie faktycznym istnieje ośrodek interesów życiowych, trzeba poddać analizie, z którym państwem wiążą daną osobę ściślejsze więzy o charakterze rodzinnym, osobistym, towarzyskim, ekonomicznym, zawodowym oraz politycznym. Zatem w każdym przypadku ustalenie, gdzie dana osoba ma centrum interesów życiowych, będzie zależało od jej indywidualnej sytuacji.

Trzeba jednak wiedzieć, że o centrum interesów osobistych decyduje np. zamieszkanie rodziny, posiadane więzi majątkowe, gospodarcze czy polityczne.

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy fiskus zapyta zagraniczny organ podatkowy

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.820.jpg@RY2@

Postępowanie podatniczki nie jest ani właściwe, ani rozsądne. O wyjeździe powinna ona powiadomić fiskusa. Ponadto trzeba wiedzieć, że minister finansów może wystąpić do władzy państwa członkowskiego Unii Europejskiej - np. Niemiec - właściwej w sprawach podatkowych z wnioskiem o doręczenie pisma organu podatkowego. Wniosek ministra powinien zawierać dane niezbędne do identyfikacji podmiotu, któremu ma być doręczone pismo, w szczególności nazwisko lub nazwę (firmę) oraz adres.

Podstawa prawna

Art. 146, 305a ustawy z 29 sierpnia 197 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Czy liczy się okres pracy poza terytorium Polski

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.821.jpg@RY2@

Ten okres, który jest ważny dla osób pracujących za granicą, wynosi 183 dni. Wynika on z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z nimi za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jeśli zatem ktoś pracował za granicą przez ponad 183 dni roku podatkowego, może zmienić swoje miejsce zamieszkania na zagraniczne i uniknąć płacenia podatków w Polsce. W Polsce po zmianie miejsca zamieszkania będzie podlegał ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli w krajowym urzędzie skarbowym będzie rozliczał tylko zarobki uzyskane w Polsce.

Warto jednak podkreślić, że Polak, którego pobyt za granicą przekroczył 183 dni, może nie stracić polskiej rezydencji, jeśli nadal posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych.

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy zarobek do kwoty wolnej trzeba zgłosić

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.822.jpg@RY2@

Kwota wolna od podatku w 2012 r. wynosi 3091 zł. Osoba, której zarobki w roku podatkowym nie przekroczą tej kwoty, musi złożyć zeznania roczne, mimo że PIT w nim wykazany wyniesie 0. Jeśli od zarobionej kwoty były odprowadzone zaliczki na podatek dochodowy, po złożeniu zeznania rocznego zaliczki te zostaną zwrócone w formie nadpłaty. Zwrot nadpłaty wynikający z rocznego PIT jest dokonywany przez urząd skarbowy w terminie trzech miesięcy od momentu złożenia deklaracji (zeznania za 2012 r. będą składane do końca kwietnia 2013 r.).

Podstawa prawna

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Czy pismo może odebrać mąż podatniczki

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.823.jpg@RY2@

Małżonek może odebrać korespondencję z urzędu skarbowego, jednak będzie musiał oświadczyć, że przekaże pismo adresatowi. Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok NSA z 17 września 2002 r. (sygn. akt I SA/Wr 1117/00). Sąd wyjaśnił, że skoro mąż podatniczki odebrał decyzję, ale nie oświadczył, czy podejmuje się oddania pisma adresatowi, to decyzja nie została doręczona prawidłowo.

Regulacje zawarte w Ordynacji podatkowej przewidują, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

WSA w Warszawie w wyroku z 7 lutego 2005 r. (sygn. akt V SA 4361/03) podkreślił, że dorosły domownik, jeśli podjął się oddania pisma adresatowi, oprócz wymogu pełnoletniości nie musi spełniać żadnych innych warunków, w szczególności warunków wymaganych dla pełnomocnika w postępowaniu celnym.

Podstawa prawna

Art. 149 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Czy urząd może doręczyć pismo za granicę

@RY1@i02/2012/118/i02.2012.118.18300150f.824.jpg@RY2@

Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem. Przy doręczeniu za granicę pomocne może być orzecznictwo. Wynika z niego, że gdy polski organ podatkowy w ramach toczącego się postępowania podatkowego doręcza pismo podmiotowi mającemu siedzibę za granicą za pośrednictwem Poczty Polskiej, która pismo to przyjmuje do doręczenia, a następnie przedsiębiorstwo to w ramach obowiązujących międzynarodowych procedur pocztowych pismo to przekaże operatorowi pocztowemu państwa, w którym adresat ma siedzibę, w celu doręczenia pisma adresatowi, to doręczenie to należy traktować jako doręczenie dokonane przez Pocztę Polską.

Za chybione należy uznać twierdzenie, że stronom w toku postępowania nie można w ogóle doręczać pism za granicą. Artykuł 147 par. 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, gdyż podmioty te z oczywistych powodów nie mogą wyjechać za granicę. Przepis ma zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych, a na mocy art. 147 par. 2 Ordynacji podatkowej jego zastosowanie zostało rozciągnięte również na osoby fizyczne będące nierezydentami w rozumieniu prawa dewizowego.

Takie wnioski znajdują się m.in. w wyroku WSA w Warszawie z 20 lipca 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 1135/05).

Podstawa prawna

Art. 144 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl