Wniosek wierzyciela o zabezpieczenie nie wymaga uzasadnienia

Nadanie zarządzeniu zabezpieczenia należności pieniężnej klauzuli o przyjęciu zarządzenia do wykonania jest czynnością materialno-techniczną. Z kolei pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie do zgłoszenia zarzutów nie musi zawierać podstawy prawnej, ponieważ określono ją we wzorze zarządzenia zabezpieczenia.

Naczelnik urzędu skarbowego wydał decyzję, w której ustanowił zabezpieczenie na majątku małżonków. Przyczyną było istniejące zobowiązanie podatkowe w PIT za 2007 rok i odsetki za zwłokę. Naczelnik ustanowił zabezpieczenie do czasu wydania decyzji określającej wysokość wskazanego zobowiązania podatkowego, która została zaskarżona do sądu. Naczelnik wydał następnie zarządzenie zabezpieczenia i zakaz zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach spółdzielni mieszkaniowej, objętego zarządzeniem zabezpieczenia. Spółdzielnia złożyła jednak zarzuty na zarządzenie zabezpieczenia.

Skarżący twierdził, że organ egzekucyjny, czyli naczelnik urzędu skarbowego, popełnił wiele błędów proceduralnych, które miały wpływ na wynik sprawy, a więc zarządzenie zabezpieczenia nie mogło być wykonane. Sąd jednak nie zgodził się ze skarżącym. Orzekł, że działania organu egzekucyjnego były prawidłowe.

Sąd wyjaśnił, że zarządzenie zabezpieczenia wydawane jest na podstawie decyzji o zabezpieczeniu organu podatkowego. Zgodnie z art. 155a par. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Wniosek taki nie jest jednak wymagany w przypadku, gdy wierzycielem jest jednocześnie organ egzekucyjny. W takim przypadku organ egzekucyjny przystępuje z urzędu do zabezpieczenia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wystawionego przez siebie. W omawianej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym był jednocześnie naczelnik urzędu skarbowego.

Zarządzenie zabezpieczenia uprawnia do wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Postępowanie jest z kolei podstawą dokonania zabezpieczenia należności pieniężnych. To, jakie elementy muszą się znaleźć na zarządzeniu zabezpieczenia, określa art. 156 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku zabezpieczania należności pieniężnych, zarządzenie zabezpieczenia trzeba sporządzić według wzoru określonego w załączniku nr 23 rozporządzeniu ministra finansów z 22 listopada 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Wierzyciel wypełniając formularz zarządzenia musi z kolei wskazać odpowiednie pole (poz. 45) w zarządzeniu, w którym określa podstawę zabezpieczenia. W omawianej sprawie wskazano w tym polu, że istnieje obawa niewykonania zobowiązania z uwagi na brak środków finansowych. Sąd wyjaśnił, że wniosek wierzyciela o zabezpieczenie nie wymaga uzasadnienia. Nie zawsze też taki wniosek jest wymagany.

Sąd wskazał również, że nadanie klauzuli o przyjęciu zarządzenia do wykonania jest czynnością materialno-techniczną. Z kolei pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego nie musi zawierać podstawy prawnej, bo jest ona określona na wzorze zarządzenia.

W omawianej sprawie zarządzenie zawierało więc wszystkie elementy wynikające z art. 156 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po wydaniu tego zarządzenia organ egzekucyjny mógł od razu przystąpić od zabezpieczenia należności pieniężnej w sposób określony w art. 164 par. 1 ustawy egzekucyjnej, a więc np. zajmując wynagrodzenie za pracę.

Sąd również inne zarzuty strony uznał za bezpodstawne. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny mógł doręczyć odpis zarządzenia jednemu z małżonków, ponieważ odpis zaadresowany był na oboje małżonków.

w Szczecinie z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 198/12, nieprawomocny.

Opr. Łukasz Zalewski